Rozmowa z Michałem Marcem, Dyrektorem Lotniska Chopina w Warszawie

– 1 listopada 2011 roku pozostanie ważną datą w historii polskiego lotnictwa. Jak rzadko kiedy wszyscy poczuliśmy dumę, że polski pilot potrafił w tak doskonałym stylu wylądować bez kół i w dodatku nikomu nie stało się nic złego. Proszę, pomówmy o tym, czego nie było widać w świetle kamer telewizyjnych.
– Kiedy Boeing 767 krążył nad Warszawą spalając nadmiar paliwa, na ziemi trwały niezwykle intensywne przygotowania. O tym, że nie doszło do katastrofy, zadecydowało mnóstwo czynników. Nasze służby na lotnisku stale szkolą się i przygotowują do działania w tego typu sytuacji awaryjnej. Dzięki temu wszystkie czynności zapisane w procedurach przewidzianych na taką okoliczność zostały wykonane perfekcyjnie. Kolejny ważny składnik sukcesu to… pogoda. Nie padał deszcz, nie było wiatru, tak więc bez przeszkód można było pokryć drogę startową odpowiednią warstwą piany gaśniczej. Co więcej – w zeszłym roku wykonaliśmy remont znacznego odcinka pasa, więc kadłub samolotu w czasie lądowania ślizgał się po idealnie równej nawierzchni. Trudno w to uwierzyć, ale samolot przesunął się zaledwie o 5 metrów od osi drogi. Gdyby zsunął się na trawę, mógłby zostać poważnie uszkodzony. Proszę pamiętać, że w tej fazie piloci nie mogli już nic zrobić…

– Kiedy dowiedział się pan o awarii Boeinga?
– Lądowanie zaplanowano na godz. 13.35. Dziesięć minut wcześniej pilot zgłosił problemy z podwoziem. O godz. 13.27 został ogłoszony alarm. W tym czasie byłem poza Warszawą. Wyjechałem, żeby odwiedzić groby swoich blis­kich. Przez kolejnych kilka godzin nie wypuszczałem z ręki telefonu. Jadąc na lotnisko rozmawiałem z ministrem, prezesem LOT-u i wieloma innymi osobami. Byłem tak zaabsorbowany, że zupełnie zapomniałem o dniu Wszystkich Świętych oraz o wieńcu, który miałem w bagażniku; znalazłem go następnego dnia.

– Czy, jak wielu szefów, w takiej sytuacji zaczął pan dowodzić akcją przez telefon?
– Po to opracowujemy i ćwiczymy określone procedury, żeby je stosować. Operacją zarządzali specjaliści którzy byli na miejscu. Nie mogłem przeszkadzać im w pracy. Znali sytuację lepiej ode mnie. Za koordynację akcji był odpowiedzialny Cezary Adamiak, dyżurny operacyjny portu. O tym, żeby rozłożyć pianę zadecydował Waldemar Stańkowski, dowódca kompanii Lotniskowej Straży Pożarnej. Na marginesie – ci dwaj pracownicy a także dyżurny Wojciech Rohoziński – zostali odznaczeni przez prezydenta Bronisława Komorowskiego Złotymi Krzyżami Zasługi.

– Co działo się na ziemi, gdy Boeing przygotowywał się do awaryjnego lądowania?
– W takiej sytuacji zwykle samolot zwykle wykonuje tzw. „low pass” – czyli schodzi bardzo nisko, żeby służby naziemne mogły sprawdzić stan podwozia. Tego typu manewr mógł jednak wywołać panikę wśród pasażerów, których trzeba było odpowiednio przygotować do awaryjnego lądowania. Dlatego w tym przypadku wybrany został inny wariant. Z pomocą pospieszyły dwa dyżurne myśliwce F-16, których piloci nawiązali kontakt z załogą Boeinga i potwierdzili blokadę podwozia. W tym samym czasie służby miejskie wyłączyły z ruchu odcinek Alei Krakowskiej, na wypadek gdyby maszyna nie zatrzymała się na pasie. Zamknięta została też ul. Żwirki i Wigury, żeby ułatwić dojazd karetek…

– A na lotnisku?
– W pogotowiu czekały nasze specjalistyczne wozy strażackie, jedyne w swoim rodzaju. Każdy z nich warty jest 5 mln złotych. Normalnie strażacy mają dwie minuty na dojazd z bazy do samolotu w każdym miejscu na lotnisku. Tym razem czekali w pełnym pogotowiu tuż przy drodze startowej. Wszyscy doskonale wiedzieli, co mają robić. Wiele już powiedziano na temat perfekcyjnego lądowania. Jedyny problem to iskry, które wywołało tarcie, ale na szczęście pożar nie wybuchł. Akcja opuszczania samolotu, w której współpracowała załoga i służby naziemne, zajęła zaledwie 90 sekund. Nikomu nic się nie stało, choć do szpitala profilaktycznie przewieziono jedną kobietę w ciąży. Bezpośrednio po lądowaniu kilku osobom potrzebne było wsparcie psychologiczne.

– Czy wcześniej miał pan do czynienia z tak dramatycznymi wydarzeniami na lotnisku?
– Około 15 lat temu, gdy kierowałem lotniskiem w Łodzi, zablokowało się jedno z kół podczas lądowania małego samolotu z 20 osobami na pokładzie. O tym, że coś złego się dzieje, dowiedzieliśmy się w chwili, gdy maszyna już znalazła się na ziemi. Za sterami siedziała pani pilot, której udało się utrzymać samolot na pasie, choć stalowa goleń podwozia starła się o nawierzchnię ponad oś koła. Wysoka temperatura wywołana przez tarcie spowodowała, że wypełnione paliwem skrzydło zaczęło się palić. I w tym przypadku lotniskowi strażacy spisali się znakomicie. Ugasili ogień i ewakuowali pasażerów.

– Usuwanie uszkodzonego Boeinga trwało dość długo. Dlaczego?
– Przeprowadzenie tej operacji we właściwy sposób zmusiło nas do zamknięcia lotniska, co ostatecznie spowodowało straty na poziomie 2 mln zł i wywołało wiele uwag krytycznych ze strony pasażerów, którzy w tym czasie startowali i lądowali w innych miastach. Gdybyśmy nie zdecydowali się na taki krok, poszkodowany przewoźnik – LOT – mógł stracić kilkadziesiąt milionów złotych. Prawidłowe przetransportowanie samolotu warunkowało jego uratowanie i miało wpływ na to, jak zostanie rozwiązana kwestia odszkodowania. Boeinga udało się podnieść przy pomocy czterech poduszek pneumatycznych, które kupiliśmy w ub. roku ze środków unijnych. W tamtym czasie pojawiały się sugestie, ze to niepotrzebny wydatek…

– Jako naczelny dyrektor przedsiębiorstwa „Porty Lotnicze”, które zarządza Lotniskiem Chopina, równocześnie kieruje pan dużą i silną grupą kapitałową. Biorąc pod uwagę wydarzenia takie jak awaryjne lądowanie – musi być pan bardziej odporny na stres niż inni managerowie.
– Podejmując się podwójnej roli – dyrektora PPL, a zarazem warszawskiego lotniska, wiedziałem, że nie będzie łatwo. Tym bardziej, że pojawiłem się w PPL w połowie marca 2008 roku przejmując opóźnioną budowę nowego terminala. Używając terminologii piłkarskiej, na dzień dobry znalazłem się w „sytuacji podbramkowej”. Zdecydowałem, że będziemy kończyć kolejne zadania etapami. Metoda ta przyniosła świetne efekty. Obecnie zaczynamy przebudowę starej części terminala.

– Zapewne chcecie zdążyć przed Euro 2012?
– Wręcz przeciwnie. Nie możemy sobie pozwolić, żeby przed tak ważnym wydarzeniem, spodziewając się znacznie zwiększonego ruchu, podejmować takie ryzyko. Podczas Euro musimy działać według doskonale sprawdzonych schematów. Stary terminal, który zresztą będzie bardzo podobny do nowego, zostanie uruchomiony jesienią 2015 roku.

– Gdzie zdobywał pan doświadczenia managerskie, zanim trafił pan do PPL?
– Choć ukończyłem na Politechnice Łódzkiej wydział maszyn, których projektowanie dawało mi wiele satysfakcji, to jednak zwyciężyło lotnictwo. Mój ojciec był lotnikiem, w czasie wojny latał na Pe-2, wykładał w szkole w Dęblinie. Niedawno poruszyła mnie informacja, że po defiladzie zwycięstwa w 1945 roku lądował na lotnisku, którym dziś zarządzam. Zanim tu trafiłem, zdobywałem doświadczenia managerskie jako dyrektor łódzkiej Fundacji Rozwoju Przedsiębiorczości. Była to ciekawa praca, miałem okazję osobiście poznać wielu niezwykłych ludzi m.in. Margaret Tatcher. W maju 1994 roku otrzymałem dość zaskakującą ofertę – miałem zbudować nowe lotnisko koło Łodzi. Przez krótki czas byłem… jedynym pracownikiem powstającej firmy. Pierwsze regularne połączenia uruchomiliśmy w 1999 roku. Dziś port w Łodzi obsługuje około 400 tys. pasażerów rocznie. Lotniskiem tym kierowałem do 2008 roku. Choć nigdy nie miałem dość wolnego czasu – to jednak zawsze przywiązywałem ogromną wagę do podnoszenia swoich kwalifikacji. Ukończyłem studia MBA, mam uprawnienia audytora certyfikującego lotniska oraz instruktora ochrony lotniczej. Pracując w PPL muszę zajmować się wieloma zagadnienia. Proszę nie zapominać, że lotniska to tylko część naszego biznesu, w skład którego wschodzą też m.in. hotele i Casinos Poland.

Co lubi Michał Marzec?

Zegarek – od 30 lat ten sam Longines, którego dostał od rodziców
Pióra – Pelikan
Ubrania – styl klasyczny, do pracy zawsze zakłada krawat
Wypoczynek – żegluje, prowadzi jachty po Morzu Śródziemnym. Wolne dni spędza w starym rodzinnym domu w okolicach Jeziorska nad Wartą.
Kuchnia – polska i włoska
Restauracja – „Piccola Italia” w Warszawie
Samochód – Volvo S80
Hobby – sport. Przez 30 lat grał w siatkówkę, jako młody człowiek występował w II lidze. Uprawiał trójskok i rzut oszczepem. Obecnie fascynuje go narciarstwo biegowe i alpejskie. Jest melomanem – słucha głównie muzyki filmowej i chóralnej. Ceni sprzęt audiofilski, ale jak zastrzega, musi być zachowana zdrowa relacja między jakością i ceną. Kolekcjonuje płyty winylowe

Rozmowa z Mariuszem Fyrstenbergiem i Marcinem Matkowskim, najlepszą parą deblową w historii polskiego tenisa, tegorocznymi finalistami US Open

– Już po raz piąty wywalczyli panowie miejsce w gronie ośmiu najlepszych debli światowego rankingu ATP i tym samym zakwalifikowali się do kończącego sezon 2011 prestiżowego turnieju ATP World Tour Finals w Londynie, w którym występuje tylko ósemka najlepszych singlistów i par deblowych. Wielki tenis kojarzy się z nie tylko z sukcesami sportowymi, ale też z pieniędzmi. Co jakiś czas media informują o olbrzymich zarobkach tenisistów…
MM: Naprawdę duże pieniądze zarabia niewielu zawodników – wyłącznie ci, którym udało się osiągnąć znaczące sukcesy. Informacje o nagrodach w turniejach są nagłaśniane, bo to efektowna informacja, a przy okazji niezła reklama. W innych dyscyplinach gra toczy się o wyższe stawki, ale mało kto o tym mówi.

MF: Proszę nie zapominać, że – tak jak wszyscy – płacimy podatki, w niektórych krajach fiskus zabiera nam znaczną część wygranej, na przykład w USA aż 34 proc.

– Ile można zarobić wygrywając wielki turniej?
MM: Zwycięzca Australian Open w singlu otrzymuje 2,1 mln dol., ale już w deblu, w którym się specjalizujemy, gówna nagroda to 450 tys. dol. Naprawdę znaczące kwoty pojawiają się w turniejach wielkoszlemowych.

MF: Trzeba pamiętać, że tenis to również ogromne nakłady na wyszkolenie zawodnika. Do pewnego poziomu trzeba cały czas dopłacać, na co nie stać przeciętnej rodziny, niezbędne jest więc pozyskanie sponsorów. Koszt szkolenia juniora w warunkach polskich to 4-5 tys. zł miesięcznie. Dwa podstawowe szczeble kariery – turnieje challenger i futures to czas inwestycji, z której – mówiąc obrazowo – zwrot zaczyna się na etapie ATP. Na samym szczycie jest wielki szlem. Już sam udział w takim turnieju jest dla wielu zawodników ukoronowaniem kariery.

– Obaj panowie wielokrotnie występowali w turniejach wielkoszlemowych. Jaki był wasz największy sukces, wyrażany również w pieniądzach?
MF: W tym roku zdobyliśmy 2. miejsce w US Open i zarobiliśmy 210 tys. dol. Byliśmy pierwszymi Polakami, którzy od 33. lat weszli do finału tak znaczącego turnieju. Poprzednio udało się to Wojciechowi Fibakowi, który w 1978 roku zwyciężył w Australian Open. O samodzielności finansowej obaj możemy mówić od 2006 roku, gdy po raz pierwszy zostaliśmy sklasyfikowani wśród najlepszych par deblowych świata.

– Jak wygląda kariera tenisisty?
MM: Zacząłem grać mając 7 lat. Moim idolem był Pete Sampras. Jako dziecko bardzo dużo trenowałem, na szczęści rozumieli to moi nauczyciele, którzy wyrazili zgodę na indywidualny tok nauki. Przełomowym etapem było dla mnie otrzymanie stypendium sportowego na University of California w Los Angeles, gdzie studiowałem ekonomię. Amerykanie zapewnili mi czesne i miejsce w akademiku, oczekując sukcesów w zespole uczelni. Udało mi się wywalczyć wspólnie z Julianem Rojerem z Antyli Holenderskich zwycięstwo w debla w akademickich mistrzostwach USA. Chociaż tenis nie jest za oceanem aż tak popularny jak koszykówka, czy futbol amerykański, to jednak walkę na korcie obserwowało nawet 80 tys. widzów. Uprzedzając pytanie, chciałbym zburzyć pewien mit – wobec sportowców nie stosowano na uczelni taryfy ulgowej. Brak postępów w nauce oznaczał zakaz udziału w rozgrywkach.

MF: Ja również po raz pierwszy pojawiłem się na korcie jako siedmiolatek. Zachęcił mnie do tego ojciec. Mając 12 lat trafiłem do klubu Mera w Warszawie. W trzy lata ukończyłem liceum. Motywację do nauki stanowiła dla mnie perspektywa wyjazdu do Akademii Tenisowej w Walencji. Pobyt w Hiszpanii sfinansowali mi rodzice, co stanowiło dla nich bardzo poważny wydatek. Moim idolem był Wojciech Fibak, który niedawno zrobił mi nietypowy prezent ślubny… przechodząc ze mną na ty.

– Kiedy pojawił się duet Fyrstenberg-Matkowski?
MM: Znamy się od dzieciństwa, wielokrotnie spotykaliśmy się podczas zawodów. W 2003 roku razem z Mariuszem wystąpiliśmy na turnieju Prokom Open w Sopocie. Nie spełnialiśmy formalnych wymogów, zostaliśmy dopuszczeni na wyjątkowych zasadach dzięki tzw. „dzikiej karcie”. Wgraliśmy zdobywając 120 tys. zł i co najważniejsze sponsora – Ryszarda Krauze. Jest on nie tylko znakomitym przedsiębiorcą, ale też sam świetnie gra w tenisa. Dzięki jego pomocy mogliśmy nie martwić się o pieniądze na treningi i wyjazdy. Szybko przeskoczyliśmy do ATP, choćby dlatego, że mogliśmy wydać np. 55 tys. zł na bilety lotnicze na trzy następujące po sobie turnieje. W 2004 roku pojawiliśmy się, jako pierwsi Polacy od czasów Fibaka, na turnieju Roland Garros w Paryżu. Przechodząc na zawodowstwo, musiałem jednak na ostatnim roku zrezygnować ze studiów na UCLA, gdzie zamierzam jeszcze wrócić i uzyskać dyplom.

MF: Warto dodać, że R. Krauze stworzył unikalny system pomocy początkującym graczom, w którym zwycięzcy turniejów przekazują część pieniędzy na szkolenia. To znakomity pomysł godny szerokiej popularyzacji.

– W 2010 roku zajęli panowie w rankingu deblistów znakomitą, czwartą pozycję. Jakie macie plany na kolejne lata?
MF: Oczywiście pierwsze miejsce w turnieju wielkoszlemowym. Ja mam 31 lat, Marcin jest o rok młodszy. Debliści osiągają znakomite wyniki również po czterdziestce, czeka nas więc jeszcze wiele lat treningów i wyjazdów na turnieje. Nierzadko znajomi mówią z zazdrością – tak dużo jeździcie po świecie, odwiedzacie tyle wspaniałych miejsc. W praktyce nie wygląda to tak miło – nie da się połączyć roli beztroskiego turysty i zawodnika, który odczuwa stres związany z występem.

– Jak inwestujecie panowie turniejowe wygrane?
MF: Od wielu lat gram na giełdzie. Nierzadko korzystam z usług Merrill Lynch, który to bank od dawna proponuje specjalne warunki tenisistom. Mogę dzięki temu inwestować relatywnie niewielkie środki w fundusze, w których poziom wejścia wynosi np. milion dolarów.

MM: Inwestuję w fundusze i obligacje. Nie mam natury ryzykanta, więc wybieram bezpieczne formy. Z zainteresowaniem przyglądam się zawodnikom, którzy wykazują talent w dziedzinie zarabiania pieniędzy, jak choćby Mahesh Bhupathi. Prowadzi on w Indiach z sukcesem 3 firmy, m.in. agencję reprezentującą znane aktorki i modelki.

– Wróćmy na chwilę do dochodów z tenisa. Zarabiają panowie również dzięki promocji marek i sponsoringowi.
MM: W tym przypadku nie możemy mówić o konkretnych kwotach. Promujemy stroje sportowe firmy Adidas i rakiety Babolat. Naszymi partnerami są firmy Tauron Polska Energia i Siemens AGD. Z umowami tymi wiąże się szereg obowiązków – skądinąd miłych – jak udział w eventach firmowych, spotkaniach z dziećmi itp.

– W ub. roku pisaliśmy o specjalnej edycji zegarka Maurice Lacroix – „Fyrstenberg-Matkowski”.
MF: Chętnie go noszę, mam go dziś na ręce. Bardzo nam miło, że mogliśmy zostać patronami limitowanej do 50 sztuk edycji. Namówił nas do tego Władysław Meller, promotor sztuki zegarmistrzowskiej, który często pojawia się na waszych łamach.

Co lubi Marcin Matkowski?

Zegarki – Breitling, IWC Portuguese
Ubrania – szyte na miarę w atelier Janusza Bieleni w Warszawie, także Hugo Boss i Armani
Wypoczynek – najbardziej lubi puste plaże np. na Mauritiusie i Barbados
Kuchnia – włoska i japońska ze wskazaniem na sushi
Restauracja – W Warszawie: „Sushi Zushi” oraz „Fleming”, w Londynie – świetna japońska „Nozomi”, w Los Angeles – „Asia de Cuba”
Samochód – różne modele Lexusa oraz Audi A7
Hobby – Literatura sensacyjna – ulubieni autorzy: Tom Clancy i John Grisham

Co lubi Mariusz Fyrstenberg?

Zegarki – Breitling, Maurice Lacroix
Ubrania – Hugo Boss i Rage Age
Wypoczynek – najlepiej odpoczywa grając w golfa w Indian Wells w Kalifornii oraz w Australii
Kuchnia – preferuje mięso, zwłaszcza w brazylijskim wydaniu
Restauracja – W Waszyngtonie „El Fuego” i warszawski „Stary Dom” za tatara
Samochód – Lexus, Aston Martin

Rozmowa z przewodniczącym Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami Za granicą, senatorem Andrzejem Personem

– Czy rozpoczniemy od sportu, czy też od spraw dotyczących pańskiego obecnego stanowiska w Senacie, czyli problematyki emigracji i Polonii zagranicznej?
– Obie te sfery są bliskie memu sercu. I sport i losy Polonii rozsianej po całym świecie.

– Czy jest taki skrawek świata, którego pana serce nie obejmuje, czyli tam, gdzie nie mieszkają Polacy?
– Zaskoczył mnie pan tym pytaniem. Ale chyba rzeczywiście nie ma takiego punktu na globusie. Statystki podają, że od 17. nawet do 20. milionów rodaków mieszka poza Polską. Niektórzy są już czwartym, nawet dalszym pokoleniem po uchodźcach po powstaniach narodowych i wojnach światowych. Na Haiti mieszkają potomkowie naszych żołnierzy wysłanych przez Napoleona. Ponad 200 lat! I ciągle przyznają się do polskich korzeni. Zwłaszcza teraz, po tej straszliwej tragedii tej wyspy warto pamiętać, że wielu kolorowych Haitańczyków, którzy nie mówią po polsku, jest naszymi rodakami.

– I Senat ma w sercu wszystkich?
– Staramy się, chociaż, rzecz jasna, nie jest to proste, tak naprawdę nasza Komisja i marszałek Senatu są jakby ministerstwem do spraw Polaków rozsianych po świecie. Wciąż, oczywiście, najważniejsi są dla nas Polacy na Wschodzie, bo oni mieszkają u siebie. Granica się przesunęła, a oni zostali tam, gdzie mieszkali ich dziadowie, rodzice, tam gdzie przez lata była Polska. Na Litwie, Ukrainie, Wileńszczyźnie. Oni wszyscy są Polakami, natomiast dla osób, które wybrały inne miejsce do życia, przyjęliśmy od lat określenie Polonia.

– I matecznikiem tej Polonii świata jest USA, zwłaszcza Chicago?
– Już chyba nie. Nowa emigracja, która od czasu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej wyjechała, żeby poprawić sobie sytuację ekonomiczną, to dzisiaj blisko dwumilionowa armia. Madryt, Rzym, Paryż, Glasgow, ale przede wszystkim Londyn, to nowe stolice naszej diaspory. Oczywiście, Polonię amerykańską darzymy ogromnym szacunkiem, pamiętając jak wiele pomagała Polsce w ponurych latach minionej epoki. Ich patriotyzm, podtrzymywanie narodowej tożsamości i tradycji zawsze będą godne podziwu.

– Obok prac w Senacie, dziennikarstwa sportowego, gdzieś pojawia się mocna więź, wielokrotnie powtarzana publicznie, z rodzinnym Włocławkiem.
– Pochodzę z Włocławka, tam się urodziłem i spędziłem dzieciństwo. Szkołę wspominam lepiej niż uniwersytet, była cicha i spokojna, nad Wisłą we Włocławku, w mieście robotniczym, kościelnym, pełnym ludzi, którzy osiedlili się tam po wojnie. Byłem uczony przez znakomitych pedagogów, moja nauczycielka dostała legię honorową od prezydenta de Gaulle’a za naukę francuskiego podczas Powstania Warszawskiego na tajnych kompletach! Uczyłem się angielskiego z piosenek Rolling Stonesów, a ze światem łączyliśmy się za pomocą Radia Wolna Europa. Kiedy trochę podrosłem, wyjechałem do wujka do Anglii i przeżyłem szok. Wyjeżdżam z ciężkiej komuny, a tu po ulicach chodzą hipisi i kobiety w minispódniczkach, wszyscy ludzie bardzo wyluzowani i weseli. Tam też byłem na meczu Manchester United, nie będąc wcześniej nigdy na meczu w Polsce! Grał tam Best i inni… Krótko mówiąc, oszołomiło mnie to wszystko do tego stopnia, iż uświadomiłem sobie, że to, co mamy w Polsce, jest lipą, zrozumiałem, że mamy udawane życie, nieprawdziwe.

– Tam też podobno rozpoczęła się przygoda z dziennikarstwem sportowym?
– Paradoksalnie zawód dziennikarza, który zacząłem wtedy wykonywać, był pewnego rodzaju wyzwoleniem. Prawo, które ukończyłem w Toruniu, nie interesowało mnie. Od początku uważałem, że zawód adwokata jest moralnie co najmniej dwuznaczny. Jak „oszukiwać” tę biedną matkę, że syn dostanie 10 lat za pobicie na weselu i aby matka sprzedała krowę, by go ochronić… to przykre. A sport ciągnął mnie zawsze. Bozia nie dała warunków ani talentu, więc stwierdziłem, że można ten sport opisywać – sam sobie w tym pomogłem. Pamiętam pierwszą relację na żywo z budki telefonicznej z Wembley do studia radiowego w Toruniu – to trzeba było mieć naprawdę fantazję. Ale udało się. Czułem, że to jest to, tym bardziej, że widziałem jak wielu fantastycznych ludzi uciekało do dziennikarstwa sportowego, bo nie chcieli pisać o wykopkach i pochodzie 1-majowym.

– Doświadczenie dziennikarza sportowego przydaje się w prowadzeniu spraw polonijnych?
– Bardzo! Wynika to z faktu, że dane mi było uczestniczyć, jako dziennikarz czy też jako rzecznik PKOL-u, w wielu igrzys­kach, mistrzostwach świata i to spowodowało, że sprawy polonijne były zawsze mi bliskie i dobrze znane. Wśród nich sport ma miejsce wyjątkowe. Jak rzadko która dziedzina życia, sport łączy polskie serca i umysły na całym świecie. Przecież jedną z najpiękniejszych tradycji naszej diaspory są Igrzyska Polonijne, podczas których następuje wspaniała integracja Polaków z różnych krajów i różnych pokoleń. Wielu z nich uważa, że przyjeżdżając do Starego Kraju na igrzyska ładują akumulatory polskości na kilka lat.

– Igrzyska to flagowe imprezy polonijne, ale przecież nie jedyne?
– Nie byłbym sobą, gdybym nie wspomniał o golfie. W sierpniu 2010 r. w Międzyzdrojach już po raz 15. odbył się turniej Polonia Cup. Proszę sobie wyobrazić, że są golfiści, na przykład z Vancouver czy USA, którzy brali udział we wszystkich turniejach. Oczywiście, golf to jest taka ciekawostka, ale dominuje piłka nożna. W Londynie w rozgrywkach trampkarzy i juniorów tego drugiego już pokolenia nowej emigracji, gra regularnie ponad 50 drużyn. W Dublinie polski zespół występuje w rozgrywkach ligowych. W Madrycie w zawodach emigrantów drużyna Andrzeja Janeczki, prezesa tamtejszej Polonii, zawsze lokuje się w okolicach podium. A mogę pana zapewnić – bo oglądałem w ubiegłym roku wspólnie z nieżyjącym, niestety, wielkim fanem piłki, prezesem Wspólnoty Maciejem Płażyńskim, mecze Polaków z Argentyną i Rumunią – że poziom nie odbiegał od polskiej III ligi.

– Wspomniał pan o Londynie jako jednej z nowych „stolic” Polski, można chyba być pewnym, że za rok na igrzyskach nasi olimpijczycy będą czuli się jak w domu.
– Wśród tysięcy młodych i nie tylko młodych Polaków już dzisiaj obowiązuje hasło olimpijskie: „Polacy, gramy u siebie!” Nie mam żadnych wątpliwości, że poza gospodarzami będziemy najgłośniej dopingowaną ekipą w czasie londyńskich igrzysk.

– Pana współpracownicy zgodnie mówią o panu, jako o humaniś­cie. Bliski jest panu, z racji wykonywanych czynności, związek polityki i globalnych przemian społeczno-obyczajowych.
– Ostatnie 25 lat minionego stulecia to rewolucja technologiczna, która przekształciła nasz sposób myślenia, produkcji, konsumpcji i handlu. Dynamiczna globalna gospodarka powoduje zmianę postrzegania czasu i przestrzeni. Na naszych oczach kończy się era przemysłowa. Społeczeństwo przemysłowe XX wieku przekształca się w poprzemysłowe społeczeństwo informacyjne XXI wieku. Jego podstawą jest gospodarka oparta na wiedzy, a zasadniczym zasobem gos­podarczym staje się zasób wiedzy, czyli informacji, i sposób jej wykorzystania. Wiedza staje się substytutem bogactw naturalnych, środków produkcji, pracy ludzkiej i kapitału.

– Państwo cywilizacji informacyjnej to państwo zdecentralizowane, zarządzane lokalnie.
– Tak, u jego podstaw leży społeczeństwo obywatelskie z jego oddolnymi inicjatywami, istotną rolą lokalnych mediów czy biznesów, a także współpracy między nimi. Model państwa sieciowego to, zdaniem wielu, Unia Europejska, która daje ogromne szanse tożsamościom indywidualnym i grupowym. Stwarza im możliwość współpracy, buduje otwartość na inne kultury.

– Wróćmy do sportu. XX wiek nazwany został przedziwnym stuleciem sportu. Co zatem powiedzieć można o obecnych czasach, gdy igrzyska olimpijskie czy mistrzostwa świata w futbolu, albo wielki szlem tenisowy zaprzątają uwagę całego świata?
– W czasach państwa informacyjnego, gdy trzej najbogatsi ludzie świata mają dochody równe 48 państwom liczącym 600 milionów ludności, myślę, że jedynie sport daje równe szanse wszystkim. Już ponad pół wieku obserwuję rolę i miejsce sportu we współczesnym świecie. Nie mam wątpliwości, że z roku na rok jesteśmy coraz bardziej dumni ze swoich mistrzów, coraz więcej poświęcamy im uwagi. Informacje o nich zajmują już nie ostatnie, ale pierwsze strony gazet, a popularność bije na głowę polityków i celebrytów. A przecież jeszcze ciekawsza od zwycięstwa, z punktu widzenia obserwacji socjologicznej i politycznej, jest porażka. Prezydent oburza się na norweskich sędziów piłki ręcznej, którzy, zdaniem opinii publicznej, a więc i prezydenta, nie sprzyjali Polakom w meczu z Chorwacją. Do dyskusji narodowej włączają się wszyscy, łącznie z premierem. Bo taka dzisiaj jest waga sportu. Po kilkunastu dniach ten sam prezydent wysyłał telegramy gratulacyjne najpopularniejszej Polce, Justynie Kowalczyk. Zresztą nic w tym złego, tak robi cały polityczny świat. A my, oczywiście, też będziemy się tak samo cieszyć, gdy najszybciej na nartach ponownie pobieg­nie radosna dziewczyna z Kasiny Wielkiej.

– Podtrzymuje pan tezę, zawartą w tytule pańskiej książki, że to jednak sport rządzi światem?
– W pewnym sensie tak. Nasi przeciwnicy, delikatni esteci złośliwie mówią, że jest to ogłupianie społeczeństwa, ale to piłka i sport jednak rządzą. Widzieliśmy, co działo się w Zurychu, gdzie decydowały się losy organizacji Mundialu, ile zamieszania przy tym powstało. Anglicy chcieli udowodnić, że cały ten proces jest przestępstwem… A tymczasem sport dla wielu ludzi jest ładowaniem akumulatorów.  Kiedyś byłem z wizytą oficjalną w Brazylii. Pamiętam, że kiedy skończyliśmy już rozmawiać o sprawach gospodarczych i politycznych, to dopiero zaczynała się poważna rozmowa, dotycząca oczywiście piłki nożnej, a nie gospodarki. Trzeba być tam wielkim ekscentrykiem, aby w tym momencie powiedzieć, że sport mnie nie interesuje. Taka piłka nożna przynosi więcej dochodów niż kawa w Brazylii! Pamiętam, że kiedyś, w czasach komuny, funkcjonowało stwierdzenie „Kiedy Górnik lepiej gra, to górnicy lepiej fedrują węgiel” – i było w tym sporo prawdy. Wszyscy się pasjonowali zabrzańską jedenastką. Potwierdza to historia słynnego górnika, który był uwięziony dłuższy czas pod ziemią i pierwsze pytanie, jakie zadał po uratowaniu, to „Czy Górnik wygrał?” Zdaję sobie sprawę z tego, że humaniści krzywią się, iż cywilizacja nie wymyśliła nic nowego. Sport jest większą religią niż sama religia. Sport niesie też dobre wartości, bo nie prowadzi do aż takiej radykalizacji postaw jak ideologia, jednak czasem też przeradza się, niestety, w niebezpieczne sytuacje, mam tu na myśli ustawki i rozróby kiboli.

– Czy właśnie aspekty: ekonomiczny i obyczajowy powodują, że sport jest ważniejszy od polityki?
– Oczywiście, trochę przesadzam, sport jest bardzo ważny, ale nie najważniejszy, dziś światem rządzą media, które w dodatku epatują informacjami negatywnymi, to już nie są czasy pozytywnego przekazu… Dziś czuję, że powoli się tęskni za tym, żeby usłyszeć coś miłego. Od rana słyszymy o kolejnej tragedii. Jeśli nikt nie zginął, to już po pół godzinie jest po informacji, jeśli ktoś zginął, to strasznie się tym podniecamy, no i mamy zapełniony program stacji przez pół dnia.

– Czyli to czwarta władza de facto rządzi?
– Dziś bez mediów nie można odnieść sukcesu i odwrotnie, media mogą człowieka pogrążyć. Nikt nie pokonał mediów, są one straszną władzą. Jeśli są źle wykorzystywane, to niedobrze, z kolei jeśli zakłada im się kaganiec, to też nie najlepiej. Dziennikarz powinien mieć trochę samokontroli, aby ludziom nie robić krzywdy, podawać sprawdzone informacje. Przecież zwykle przeprosiny czy sprostowania, umieszczane gdzieś na marginesach, są niewspółmiernie małe do krzywd. Media mogą wszystko wykreować, całą rzeczywis­tość i tak się działo już od czasów bardzo odległych. Ktoś, kto chce funkcjonować publicznie, musi zaakceptować media. Tak więc konkretyzując – dziś najważniejszy jest ten, kto produkuje informacje, przecież widzimy, że nieważne czy pomnik jest ładny czy brzydki, ale ważne, jak go opiszą i niestety, trzeba to akceptować. Zanikła pewna kultura, kiedy ktoś był ważny, bo kontynuował wieloletnią tradycję rodzinną, czy mógł poszczycić się osiągnięciem, teraz ludzie są ważni, kiedy się o nich mówi.

– A może coś optymistycznego na koniec, panie senatorze?
– Jestem ogromnym optymistą, jednak swojemu losowi trzeba trochę pomóc. Potrzebujemy więcej optymizmu! Różnica między Paryżem a Warszawą jest taka, że tam ludzie się uśmiechają, a tu nie. Trzeba mieć też pomysł na życie. Jakikolwiek by on był, najbardziej nawet szalony, chociażby się wszyscy śmiali, to jeśli konsekwentnie będzie się dążyć do celu – jest szansa by go zrealizować.

Co lubi Andrzej Person?

Zegarki – Omega
Pióro – Montblanc
Wypoczynek – tam gdzie można grać w golfa, Międzyzdroje, Floryda
Kuchnia – włoska, azjatycka i polska
Samochód – „Lubię marki francuskie.”
Hobby – zdecydowanie golf

Kystian Poloczek od początku swojej kariery widzi potencjał w handlu międzynarodowym. Jest biznesmenem, który potęgę swojej grupy spółek zbudował właśnie na relacjach sięgających daleko poza granice rodzimego kraju.

Urodził się w Polsce, wychował w Niemczech, gdzie skończył studia prawnicze. Biznesu uczył się w Hiszpanii. Obecnie swoje przedsięwzięcia prowadzi w wielu krajach, także daleko od Europy. Doskonałe wyczucie rynku, znalezienie potencjału przedsięwzięć, znajomość kilku języków obcych to część z licznych umiejętności szefa spółek Iberia Motor Capital Group – wyłącznego importera marki SEAT na tę część Europy.

Z FC Barcelony do Legii
– Związanie z firmą SEAT było naturalną konsekwencją mojej pracy w Barcelonie – wspomina K. Poloczek. – Trafiłem tam po raz pierwszy tuż po wejściu Hiszpanii do Unii Europejskiej. Wpadłem na pomysł, żeby przeznaczyć wszystkie oszczędności na zakup Mercedesa, którego odsprzedałem tam z dużym zyskiem. Niedługo później wysyłałem z Niemiec już całe transporty z samochodami.

W tym okresie, K. Poloczek poznał przyszłego wspólnika, Francesco Venturę, który był największym dealerem SEAT-a w Hiszpanii, a zarazem jednym z szefów FC Barcelona. To właśnie od niego młody przedsiębiorca nauczył się najwięcej. – Gdy w Polsce zaczęły się zmiany ustrojowe, przyjechaliśmy do Warszawy na mecz Legii Warszawa z „Barcą”. Po powrocie szybko zdecydowaliśmy otworzyć biznes nad Wisłą. W Polsce było już kilku importerów, ale brakowało SEAT-a. Do naszej spółki dołączył trzeci udziałowiec, mój przyjaciel z Niemiec, Sven von der Heydel. W trójkę założyliśmy Iberia Motor Company.

Zanim hiszpańska marka na dobre zadomowiła się na polskim rynku, wspólnicy imali się różnych biznesów – od sprzedaży cytrusów, poprzez handel demonstracyjny, który wówczas w naszym kraju w ogóle nie był znany. Konsekwentne określenie celów z czasem zaczęło przynosić efekty w postaci ros­nącej sprzedaży samochodów, a tym samym coraz lepszych zysków.

– Sprzedaż szła bardzo dobrze – mówi K. Poloczek. – Udało nam się jednak zostać wyłącznym przedstawicielem SEAT-a i tak pozostało do dziś. Aktywność marketingowa firmy, która była głównym sponsorem warszawskiego klubu Legia – przekładała się na rosnący udział w rynku.  Motoryzacyjna pasja K. Poloczka to nie tylko auta – od zawsze pasjonowały go motocykle. Nic więc dziwnego, że został przedstawicielem marki Harley Davidson. – Spółka miała swoje korporacyjne metody sprzedaży. W Polsce jednak tricki, polegające na kilkugodzinnym budowaniu entuzjazmu klientów poprzez soczyste wystąpienia, nie zdają egzaminu. Podjąłem decyzję o sprzedaży firmy – podsumowuje K. Poloczek.

Teraz Wschód
Doświadczenie szefa Iberii w budowaniu biznesu w krajach transformacji ustrojowych pchnęło go na Wschód. Obecnie jego firmy z grupy Iberia Motor Capital Group mają przedstawiciels­twa w kilku krajach tej części Europy. Od niedawna jest też stałym gościem w fabrykach chińskich.

– W każdym kraju specyfika biznesu jest inna. Zawsze powtarzam, że Niemcy myślą o przyszłości, Hiszpanie o dniu dzisiejszym, Polacy, niestety, żyją dniem wczorajszym. Z kolei Azjaci ukierunkowani są na przyszłość, ale wybiegają znacznie dalej niż Niemcy. Wielu krajom azjatyckim jeszcze daleko do systemu kapitalistycznego, niemniej można się wiele od nich nauczyć. W Polsce mieści się główna siedziba spółki. K. Poloczek oddał władzę zaufanym managerom, sam poświęcając się nowym wyzwaniom.

– Mimo że w Polsce dajemy pracę wielu osobom, nasz kraj, niestety, w tym nie pomaga – podkreśla K. Poloczek. Nie chce się wypowiadać na temat polityki i krajowej gospodarki, mając jednak do czynienia z biznesem w wielu krajach, zarządzanie gospodarką w Polsce ocenia krytycznie. Jednym z wyzwań – trudnych do wyobrażenia w starych demokracjach – były zarzuty jakie postawił przedsiębiorcy były pracownik. Sprawa trafiła do sadu. Obecnie sąd drugiej instancji uchylił je stwierdzając brak podstaw zarówno merytorycznych i formalnych, co nie zmienia faktu, że tego rodzaju wydarzenia każdego narażają na stres i stratę czasu…

Mimo różnych tego rodzaju trudności, biznesmen potrafił stworzyć spółki odnoszące sukcesy na naszym rynku. Dobrym przykładem jest Sixt Rent a Car Polska. Flota ponad 1 000 samochodów w Polsce, stawia Sixt wśród największych wypożyczalni samochodów w kraju. Potwierdzeniem sukcesu był m.in. tytuł Gazeli Roku 2008, dla najlepiej rozwijającej się firmy w województwie mazowieckim, a drugiej pod tym względem w całym kraju. Bardzo dobrze prosperuje również LOGIS S.A. – jedno z największych centrów logis­tycznych w centralnej Polsce. Spółka specjalizuje się m.in. w wynajmie powierzchni magazynowych oraz imporcie na polski rynek produktów marki Recaro – jednego ze światowych liderów produkcji foteli dla transportu samochodowego i lotniczego oraz sportów.
Znajomość rynku oraz duże zatrudnienie we własnych firmach pchnęło

K. Poloczka do aktywnej działalności na rzecz pracodawców i pracowników. Jest obecnie wiceprezydentem Konfederacji Pracodawców Polskich jak również przewodniczy Komitetowi Doradczemu Przemysłu i Biznesu przy OECD. Zdaniem szefa Iberii, działalność w takich stowarzyszeniach daje mu poczucie wpływu na jakość zatrudnienia oraz wiarę w konkretny dialog pracodawców i polityków. Sam jednak odcina się od bezpośredniego zaangażowania w politykę.

– Mam jeszcze sporo do zrobienia – stwierdza przedsiębiorca. – Widzę potencjał w nowych dziedzinach przemysłu, ale też w motoryzacji. Dlaczego miałbym przestać działać, skoro praca od zawsze dostarcza mi emocji? A to chyba jest najważniejsze, niezależnie od wcześniejszych dokonań.

Znany z wielkiej energii K. Poloczek nie zdradza swoich najbliższych planów. Jednak wiemy, że szykuje kolejne projekty na polskim rynku. Osobiście angażuje się w te przedsięwzięcia – rezerwując sobie kierowanie nimi zwłaszcza w pierwszej fazie. Kiedy zwolni? Nie wiadomo, pewnie nigdy…

Rozmowa z Hannesem Pantlim, członkiem Zarządu IWC Schaffhausen

– Na lotnisku w Zurychu widziałem ogromny billboard z napisem – „Witajcie w Zurychu, przedmieściu Schaffhausen”…
– To nietypowy sposób promocji naszej marki. Ale prawdą jest, że IWC promuje Schaffhausen na cały świat. Bez naszej marki ta urocza, nadreńska miejscowość nigdy nie miałaby takiej renomy w świecie. Ten billboard jest wykonany trochę á rebours, bo większość ludzi biznesu i turystów ląduje właśnie w Zurychu. Ten plakat jest wielkim sukcesem marketingowym, zapada w pamięć i na długo tkwi w podświadomości. Wielką rolę w promocji miasta naszej marki doceniły i doceniają władze regionu. Otwarcie podkreślają, że żadne akcje promocyjne miasta i regionu nie uczyniły skutecznie tak dużo, jak IWC. Ale władze Schaffhausen okazują nam na każdym kroku wdzięczność, np. proponując kupno kolejnych działek budowlanych pod nasze nowe manufaktury. To bardzo korzystne dla wszystkich stron.

– W Polsce jesteście bardziej rozpoznawalni jako Schaffhausen niż jako IWC.
– To ma swoje korzenie historyczne, wywodzące się jeszcze z czasów Cesarstwa Austro-Węgierskiego. My w jakiś sposób też znajdowaliśmy się w orbicie jego wpływów. Dlatego nasze zegarki znane były w Polsce, Czechach, na Węgrzech i oczywiście w samej Austrii. Jednak nazwa zegarka zawsze była taka sama IWC Schaffhausen. Ale tak się jakoś przyjęło, że opuszczano skrót i wymawiano tylko nazwę miasta.

– A skąd się brały państwa zegarki w Polsce lat 70.
– One były tam już wcześniej. Jak wspomniałem wcześniej, za sprawą Austriaków. Sądzę, że było to pod koniec XIX wieku. W latach 30. ubiegłego stulecia, kiedy w Niemczech niebezpiecznie rozwijał się nazizm, z terenów ówczesnej Polski, Rosji i Czech, w obawie o swoją przyszłość, wyemigrowało wielu obywateli pochodzenia żydowskiego. I to dzięki nim nasze zegarki dotarły poprzez Chiny do Japonii. H. Goldstein dystrybuował naszą markę w Kraju Kwitnącej Wiśni. I to z takim sukcesem, że po 1949 roku staliśmy się liderem tego rynku. Ale bardziej zabawna historia związana jest z eksportem IWC do Polski i Czech. Otóż na początku lat 70. za pośrednictwem firmy Siber Hegner z Zurychu, która robiła przez wiele lat interesy z Polską, wysyłaliśmy ok. 200 zegarków rocznie do Polski. Był to tzw. handel wymienny, dziś zwany barterem. Siber Hegner otrzymywał tekstylia polskie i w rozliczeniu wysyłał zegarki IWC Schaffhausen. Gdzieś w tym czasie odwiedziłem Polskę, nie kryjąc swojej ciekawości, jak takie luksusowe dobra pozycjonują się na rynku, co by nie mówić, komunistycznym. Ku mojemu zdziwieniu w żadnym ze sklepów firmy „Jubiler” nie zauważyłem w gablotach naszych wyrobów. Jak się później dowiedziałem, tych kilka tysięcy sztuk zostało rozdystrybuowanych wśród ówczesnej elity partyjnej i gospodarczej oraz służby bezpieczeństwa. Tak samo było zresztą w Czechach. Mnie, żyjącemu w wolnym świecie Szwajcarowi, nie mieściło się to wtedy w głowie.

– Istniały podobno zakusy, aby z nazwy wyeliminować nazwę Schaffhausen i pozostawić jedynie IWC.
– Jesteśmy do tej nazwy bardzo przywiązani, choć jest ona, przyznaję, bardzo skomplikowana dla zagranicznego klienta czy odbiorcy. Bywa niejednokrotnie przekręcana, inaczej wymawiana nawet w poszczególnych kantonach szwajcarskich. Pojawili się jakiś czas temu zwolennicy zmiany nazwy na IWC, argumentując, że oto istnieje BMW czy IBM i te skróty są wystarczająco dobrze rozpoznawalne. Osobiście zawsze broniłem nazwy Schaffhausen i stałem mocno na stanowisku pozostawienia jej jako znaku identyfikacyjnego firmy. I tak na zawsze pozostanie ona na naszych cyferblatach i wszelkich innych materiałach promocyjnych, reklamowych i firmowych.

– W latach 60. duża część sprzedaży IWC dotyczyła czterech europejskich rynków, a jak jest dzisiaj?
– Gdy zaczynałem pracę, 65 proc. całej produkcji sprzedawaliśmy do Japonii. Do dziś Europa Centralna jest najważniejszym rynkiem dla IWC, gdzie sprzedajemy jedną trzecią naszej produkcji. Ale pojawiły się nowe rynki, np. Chiny, które wchłaniają 30 proc. naszej produkcji. Zresztą, ze względu na ogromny popyt otworzyliśmy w Chinach 10 własnych sklepów, bo takie było zapotrzebowanie. Nie należy też zapominać o Stanach Zjednoczonych, Ameryce Łacińskiej i Bliskim Wschodzie, gdzie sprzedajemy pozos­tałą część naszej produkcji.

– Nie irytuje was proceder podrabiania waszych wyrobów?
– Może i irytuje, ale ja już przeżyłem czasy, kiedy nas nikt nie podrabiał. I proszę mi wierzyć, że były to trudne czasy. A zresztą słabych się nie podrabia, tylko tych, którzy mają wielkie sukcesy.

– IWC powszechnie uchodzi za manufakturę zorientowaną na klienta męskiego.
– Bo tak jest w istocie. W przeszłości produkowaliśmy wiele damskich zegarków. W latach 90. byliśmy w grupie z JLC i Lange&Söhne. Wtedy też zdecydowaliśmy się, że nie będziemy produkować zegarków damskich, bo po prostu inni mieli lepsze wyczucie tego segmentu rynku. Rozpoczęliśmy też swego rodzaju komunikację z klientami, koncentrując się na odwiecznej grze damsko-męskiej. Jednym z haseł w tej grze było – „Prawie tak skomplikowany jak kobieta – ale bardziej punktualny”. Nigdy nie mów nigdy, ale przez najbliższe 5 lat pozostaniemy przy męskich liniach.

– Można powiedzieć, że jest pan ikoną IWC?
– Przyszedłem do firmy w 1972 roku. Jestem nie­przerwanie 39 lat i 6 miesięcy. Zaczynałem od działu sprzedaży, gdzie byłem odpowiedzialny za sprzedaż w całej Europie. Wkrótce pojawił się tzw. kryzys kwarcowy, który zmiótł z firmamentu wiele znakomitych firm, a wiele innych pogrążył w kryzysie. To były ciężkie czasy. Zwalniano ludzi, niektórzy sami odchodzili, szukając innego zajęcia. Wtedy właściciel firmy zapytał mnie, czy nie zechciałbym objąć szefostwa działu marketingu i sprzedaży. I tak w 1976 roku zostałem dyrektorem marketingu i sprzedaży w IWC. Pozostałem na tym stanowisku do momentu przejęcia IWC przez Richemont, czyli 10 lat temu. I wtedy złożyłem wymówienie. Miałem za sobą wspaniałe czasy, które mocno pielęgnuję w pamięci do dzisiaj. Ale Richemont nie chciał, abym odszedł. OK – powiedziałem – dajcie mi jakąś dobrą propozycję, to się zastanowię. Na całe szczęście zbiegło się to z kolejnym wzrostem sprzedaży i rosnącą popularnością marki. Richemont ma na całym świecie kanały dystrybucyjne, własną organizację, co znakomicie ułatwia ekspansję marki. Kiedyś współpracowaliśmy z importerami, dzisiaj współpracujemy i komunikujemy się z własnymi biurami i placówkami.

– A jak pan ocenia pozycję IWC w grupie Richemont?
– Jesteśmy, jak już wspomniałem, marką dla mężczyzn. W grupie nie ma takiego drugiego producenta, który specjalizowałby się wyłącznie w zegarkach męskich. Jesteśmy trochę oddaleni od skoncentrowanego miejsca wielu manufaktur, w niemieckiej części Szwajcarii, co daje nam taki spokój, jak na bezludnej wyspie. A spokój w tej branży jest bezcenny.

– W kampaniach reklamowych nie używacie wizerunków znanych osób?
– Tak, to część naszej filozofii. W reklamach nie używamy twarzy celebrytów. Wykorzystujemy twarze tzw. przyjaciół firmy w akcjach PR-owskich, jak np. Kevin Spacey, Boris Becker, Figo, Cate Blanchet. W Chinach na naszych eventach pojawiają się Figo lub Zidane. Oni są tam świetnie rozpoznawalni. Nie używamy tych twarzy także w reklamach prasowych, są naszymi przyjaciółmi i w pewien sposób towarzyszą naszym prezentacjom i eventom.

– Ale branża luksusowych zegarków ma się dobrze nawet w kryzysie.
– Mężczyzna 40-, 45-letni, który osiągnął sukces, zbudował dom, ma udaną rodzinę, chciałby coś specjalnego kupić dla siebie, coś osobistego. Wbrew pozorom, nie ma zbyt wielu możliwości. Gdyby kupił sobie auto, takie jak Rolls-Royce czy Ferrari, kłułoby to w oczy sąsiadów czy współpracowników. Dlatego też doskonałą alternatywą są zegarki, które sygnalizują pewien status społeczny, a z drugiej strony są pewną tajemnicą, a nie nachalną manifestacją wysokiego statusu. Ci, którzy wiedzą, nie są zazdrośni, a ci, którzy mieliby być zazdrośni, nie są w stanie oszacować wartości tego cacka.

– Słowem – IWC kryzys nie dotyczy…
– Proszę pamiętać o rynku chińskim, który ciągnie w górę dobra luksusowe. Za chwilę będą to Indie, bo to przecież następny miliardowy rynek i ogromny potencjał. Tylko w Chinach przybywa dziennie setka nowych milionerów dolarowych. I do tego w tamtym regionie, w przeciwieństwie np. do Szwajcarii, obnoszenie się z bogactwem jest normą i niczym nagannym.

– Czy zegarki mogą stanowić udaną inwestycję i lokatę na przyszłość?
– Dla mnie tak. Ale mogę zaprezentować dwa warianty: jeden na tak, a drugi na nie. To wygląda dokładnie tak samo, jak inwestycje w sztukę. Gdy pan zna młodego artystę, który się dobrze zapowiada, i jego prace się podobają, to może się okazać, że miało się nosa i szczęście do malarza, którego prace są później rozchwytywane… Ale powiem twardo, że odpowiedniejszym miejscem do spekulacji jest giełda, a nie branża zegarkowa.

– Wasz sukces designerski to…
– Nawiązywanie do tradycji i uciekanie od egzotycznych pomysłów. W dziale projektowania mamy 15 osób i wszyscy oni mają ogromny wpływ na to, co się później pokazuje na rynku. Decydujący głos ma, mający ogromne wyczucie, szef firmy Georges Kern. Kontynuujemy produkcję i sprzedaż modeli powstałych przed 70. laty – Portuguese z roku 1939, Flieger z 1935 r., Ingenieur z 1959 r., czy zegarki dla nurków z końca lat 60. Dużo zmieniamy, ale linia pozostaje ta sama. I to jest naszą siłą, że jesteśmy przewidywalni i nagle nie wypadamy z jakąś nowością, która nie ma nic wspólnego z naszą historią.

– Jak by pan zdefiniował siłę marki IWC?
– Po pierwsze, kontynuowanie tradycji, niewprowadzanie egzotyki w design naszych modeli, czyli linia klasyczna. Tu posłużę się starą anegdotą, co trzeba uczynić, aby w swoim ogrodzie osiągnąć jakość angielskiej trawy, jej barwę, gęs­tość, etc. To jest bardzo proste. Tę trawę trzeba przycinać, kosić, nawozić, ale regularnie przez okres co najmniej 100 lat. U nas jest podobnie. 150-letnia tradycja zobowiązuje.

– Kiedy pierwszy raz usłyszał pan o IWC?
– W Szwajcarii jest tradycja, że jak się kończy 16 lat, otrzymuje się zegarek. Kiedyś był to zegarek na całe życie. Za moich czasów hołdowano jeszcze temu zwyczajowi. I pamiętam, że jeden z kolegów otrzymał od swoich rodziców właśnie IWC. Chłopcy podśmiewali się, bo nie znali tego brandu. A on wtedy dumnie odpowiedział, nie znacie teraz, ale jeszcze usłyszycie o tej marce. Mam to w pamięci, bo miał rację.

– Jaka jest wasza grupa docelowa?
– Tradycyjnie osoby zaufania publicznego, np. adwokaci. Ale generalnie ludzie sukcesu, aktywni, przedsiębiorczy. Ludzie reklamy, ceniący design. To prestiż i sukces IWC.

– Muzeum IWC w Schaffhausen składa się w dużej części z zegarków z pańskiej prywatnej kolekcji?
– Przez wiele lat kolekcjonowałem zegarki IWC. Doszedłem do 350 egzemplarzy, które dzisiaj stanowią prawie w całości kolekcję muzeum IWC. Kiedy zostaliśmy sprzedani grupie Richemont nastąpiła pewna pomyłka, bo nowy właściciel był przekonany, że eksponaty w muzeum są własnością firmy. Zaproponowano mi sprzedaż tych przepięknych zegarków, aby w muzeum mogli się cieszyć nimi inni. Miałem, co prawda, mieszane uczucia, trochę przeciwne były dzieci. W końcu, mając jednak na uwadze misję edukacyjną i historyczną, zdecydowałem się na sprzedaż 310 zegarków. Ale po ciuchu przyznam się, że najpiękniejsze egzemplarze wciąż są w moim posiadaniu.

– A jak pan ocenia potencjał rynku wschodniego, w tym polskiego?
– Rynek polski jest bardzo blisko mojego serca. Nie tylko ze względu na zabawne wspomnienia z początków mojej pracy. Jest to rynek bardzo ustabilizowany, nie ma wahnięć, a statystki i prognozy pokazują, że idzie w dobrym kierunku. Mało tego, jako IWC Schaffhausen jesteśmy doskonale rozpoznawalni na rynku polskim. A to dobrze rokuje.

Co lubi Hannes Pantli?

Zegarki – „To trudne pytanie, rozumiem, że pyta pan o model. Z wiekiem to się zmienia. Ale oczywiście IWC”
Pióra – Montblanc
Wypoczynek – „Wypoczywam na polowaniach w Austrii i we Francji.”
Kuchnia – azjatycka, włoska i indyjska. Ale w rodzinnych stronach typowo szwajcarska
Restauracja – „Jest ich wiele i nie chciałbym nikogo wyróżniać.”
Samochód – „Kolejne trudne pytanie. Mam całą kolekcję: Porsche z 1984 roku, Mini Morisa z 1999 r., Jeepa i do każdego z tych aut mam sentyment.”

Rozmowa z Michałem Gromem, prezesem E-commerce Services z grupy NFI EM&F

– Do niedawna był pan jednym członków zarządu Empiku, odpowiedzialnym za IT. Dziś kieruje pan już samodzielną spółką e-commerce, należącą do tej grupy. Jaki jest to sygnał dla rynku?
– W tym przypadku krótka odpowiedź będzie najlepsza – chcemy zostać liderem w swojej dziedzinie.

– Gdyby nie sprzeciw UOKiK, który kilka miesięcy temu oprotestował przejęcie przez was portalu Merlin.pl, pewnie już osiągnęlibyś­cie ten cel?
– Nie chciałbym na nowo wszczynać dyskusji na temat, który dziś jest przedmiotem sporu sądowego. W naszym rozumieniu nie było podstaw do tego, aby ten wniosek został odrzucony. Nie czekamy z założonymi rękami na rozstrzygnięcie tej sprawy – konsekwentnie realizujemy naszą strategię rozwoju organicznego i akwizycji.  Nie dalej niż w sierpniu br. kupiliśmy inny sklep internetowy, któremu również patronuje czarodziej – Gandalf.com.pl.

– Na czym polega biznesowy pomysł dołączania do grupy portali o profilu podobnym do reprezentowanego przez Empik?
– Gandalf, który generuje przychody na poziomie około 30 mln zł rocznie, jest specjalistą w sprzedaży podręczników szkolnych. W znakomity sposób poszerza to ofertę naszej firmy, bo dotychczas praktycznie nie byliśmy obecni na tym – wartym prawie 1 mld zł – rynku. Jednocześnie dzięki wykorzystaniu efektu synergii, zmniejszają się koszty prowadzenia działalności. Chciałbym podkreślić, że nigdy nie planowaliśmy „kanibalizacji” biznesu – Gandalf będzie nadal działał pod swoim własnym szyldem. To samo dotyczy innych portali z naszej Grupy. Empikfoto doskonale radzi sobie z obsługą odbitek i sprzedażą gadżetów fotograficznych. Najnowszym hitem są zdjęcia drukowane na płótnie. Z kolei portal Teksty.org to niezastąpione źródło informacji dla osób szukających w sieci tekstów piosenek.

– Jaki będzie kolejny krok?
– Duże nadzieje wiążemy z portalem smyk.com. Jak widać – postanowiliśmy rozszerzyć działalność na kolejne obszary. Doskonały wzór stanowi dla nas Amazon, który, podobnie jak Empik, zaczynał od sprzedaży multimediów, a dziś oferuje ogromny wachlarz produktów.

– Czy w takim razie w waszym sklepie będzie można kupić opony lub lodówkę?
– Proponuję, żeby odwrócić to pytanie: dlaczego nie miało by tak być? Mamy unikalne doświadczenia w sprzedaży internetowej, więc nie obawiajmy się ich wykorzystać także w innych dziedzinach.

– Co stanowi o wyjątkowości waszej oferty?
– Miał pan okazję skorzystać z możliwości odbioru w salonie Empiku produktów zamówionych w sieci?

– To rzeczywiście świetne rozwiązanie. Zamawiając w sieci książki i płyty prawie nigdy nie miałem szansy odebrać ich od listonosza, a godzinne stanie w kolejce na poczcie doprowadzało mnie do białej gorączki. Rzeczywiście, wasza propozycja jest dla mnie znacznie wygodniejsza.
– Właśnie o to chodzi. W dodatku chciałbym przypomnieć, że nie musi pan pokrywać kosztów wysyłki. Podobnie – jak pan – myśli 80 proc. klientów, co potwierdza, że wybraliś­my najlepsze na rynku rozwiązanie. Mamy w Polsce ponad 170 sklepów Empik, które są punktami odbioru dla naszych klientów – to naprawdę duża sieć. Czasem żartuję, że mamy lepszą sieć nawet niż poczta. Nasze sklepy otwarte są od rana do wieczora, są łatwo dostępne, nie ma problemów z parkowaniem samochodu. W dodatku dysponujemy wielkim centralnym magazynem system bardzo szybkich dostaw nie stanowi dla nas problemu. Na takich fundamentach możemy budować biznes obliczony na lata. Co więcej, perspektywy rozwoju handlu w sieci są ogromne. W Europie Zachodniej przez Internet sprzedaje się około 7 proc. wszystkich towarów, w Polsce zaledwie 2 proc. Powiem krótko – jest o co walczyć.

– Zaraz, zaraz… Chce pan sprzedawać lodówki w salonach Empiku?
– Proszę nie sprowadzać racjonalnej idei do absurdu. Każda dziedzina handlu wymaga specjalnych rozwiązań. Na marginesie – w przypadku AGD, Internet przejął znaczą część biznesu. Część klientów odwiedza tradycyjne sklepy tylko po to, żeby obejrzeć produkty, które zamierzają kupić potem znacznie taniej w sieci. Inaczej wygląda to w dziedzinie mody – trudniej sobie wyobrazić zakup butów bez mierzenia, ale już t-shirt  sam chętnie zamawiam w sklepach internetowych. Słowem – są dziedziny, w których tradycyjne formy handlu jeszcze długo świetnie będą się bronić. Uruchamiając nowy biznes w sieci, trzeba więc racjonalnie dopasować ofertę do oczekiwań rynku.

– Zdaniem ekspertów, kryzys wspiera handel w sieci.
– To prawda, ale nie łudźmy się, że Internet całkowicie wyprze tradycyjne sklepy. Spójrzmy na rynek amerykański – udział sprzedaży internetowej jest na poziomie X i gdzie mówi się o renesansie sprzedaży w offline (RETAIL RENAISSANCE). Z czego wynika taki efekt? Można wymienić wiele powodów, osobiście uważam, że najważniejsze są dwie kwestie. Po pierwsze – dla dużej części klientów zakupy to sposób na spędzanie wolnego czasu – źródło rozrywki, możliwość spotkania się z przyjaciółmi i wymiany doświadczeń. Po drugie – kiedy konsumenci robią zakupy offline, oczekują na przeżycie doświadczenia, którego nie odczują w Internecie.

– Wróćmy jeszcze do kwestii odbioru w salonie Empiku towarów zamówionych przez Internet. Zgodnie z zasadą „long tail” liczycie na to, że klient przy okazji kupi coś jeszcze…?
– Oczywiście, ale przecież nie zaprzeczy pan, że Empik oferuje więcej niż przeciętny sklep. Wizyta w naszym salonie ma być przyjemnością dla klienta. Jest to chwila na relaks, na kontakt z kulturą. Może pan przejrzeć nowe książki, posłuchać muzyki, kupić bilet na koncert, posiedzieć w Empik Cafe.

– Jako manager ma pan szczęście nie tylko rozwijać skazany na sukces  biznes, ale też urzędować w jednym z najbardziej efektownych biur w centrum Warszawy?
– Co więcej, tutaj – w centrum stolicy – można poczuć powiew szerokiego świata. W zarządzie Empiku było tylko dwóch polskich managerów. Co tu dużo mówić – od kolegów,  którzy zdobyli doświadczenia w różnych krajach, wiele się można nauczyć.

– Co uważa pan za najważniejsze w pracy managera?
– Nie można być dobrym szefem nie mając wizji biznesu, który się rozwija. W międzynarodowym zarządzie, o którym mówiłem przed chwilą, nazywaliśmy to „Big Picture”. Musi temu, rzecz jasna, towarzyszyć zdolność wprowadzania planów w życie. Nierozerwalnie łączy się z tym umiejętność budowy zespołu, który będzie składał się z osób samodzielnych, przedsiębiorczych i otwartych na nowe, trudne wyzwania, które przed nami stoją. Obecnie, po raz kolejny, kompletuję zespół. Staram się ustawiać wysoko poprzeczkę, żeby w przyszłości nie było rozczarowań. Kiedy trzeba się z kimś rozstać, jest to najczęściej porażka obu stron…

– Kiedy nabrał pan ochoty, by zostać managerem?
– Studiowałem informatykę na Uniwersytecie Warszawskim, szukając własnej drogi rozwoju. Wybrałem indywidualny tok studiów – zahaczyłem o psychologię, co dziś przydaje mi się w pracy. Szybko, bo w wieku 21 lat, rozpocząłem pracę. Trafiłem do grupy spółek, w których zajmowałem się kolejno różnymi dziedzinami – zaczynałem od IT, potem  nadzorowałem proces wydawniczy, dystrybucji produktów FMCG, byłem szefem biura promocji i reklamy. Była to prawdziwa szkoła życia i biznesu. Kolejny etap mojej kariery to stanowisko dyrektora sprzedaży i marketingu w spółce będącej przedstawicielem Swedish Match w Polsce. Następnie koledzy ze studiów, którzy pootwierali firmy IT, namówili mnie, bym pomógł im w zintegrowaniu biznesu. Po dwóch latach nabrałem ochoty na pracę w dużej organizacji i tak objąłem stanowisko szefa IT w RUCH SA. W 2005 r. przeszedłem do Empiku, a od kwietnia tego roku jestem prezesem spółki E-commerce Services.

Co lubi Michał Grom?

Zegarki – IWC
Ubrania – styl klasyczny, marka Hugo z Grupy Boss
Wypoczynek – ma 9-letnią córkę i dwóch synów w wieku 6 i 7 lat, z którymi spędza wakacje nad morzem w Hiszpanii lub Grecji. Zamierza pokazać rodzinie swoje Ulubione miejsca – San Francisco i Brisbane w Australii
Kuchnia – suschi i steki. Miłośnikom steków
poleca sklep befsztyk.pl
Restauracja – „Butchery&Wine”, „Sushi Zushi” w Warszawie
Samochód – Ford Galaxy i BMW X5
Hobby – sztuka współczesna, zbiera dzieła artystów z kręgu galerii „Raster”
Sport – tenis, snowboard, windsurfing, jazda na rowerze