.
Strona główna Blog Strona 44

Gdzie są te ładowarki? Polska musi przyspieszyć realizację celów AFIR

Przez
Michał Garbaczuk
-

Infrastruktura ładowania w Polsce nie rozwija się wystarczająco szybko – to nie tylko obiegowa opinia, lecz mierzalne status quo wypełnienia obowiązków wynikających z Rozporządzenia AFIR. Wyznaczony na rok 2025 obowiązek instalacji stref ładowania dla elektrycznych samochodów osobowych i dostawczych wzdłuż sieci bazowej TEN-T został do tej pory zrealizowany w mniej niż 9%. Przyspieszenie wymaga aktywnego zaangażowania wszystkich interesariuszy, którzy spotkają się i zaadresują wyzwania stojące przed branżą podczas zbliżającego się Kongresu Nowej Mobilności w Łodzi

Od wymogów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych (AFIR) nie ma odwrotu ani ucieczki – każdy kraj członkowski musi je wypełnić w etapach do 2035. Z tego względu jest to kluczowy czynnik stymulujący rozbudowę infrastruktury ładowania w Unii Europejskiej

AFIR wyznacza kilka głównych kategorii celów:

– Moc stacji ładowania dostosowana do parku pojazdów (1,3 kW / 1 BEV; 0,8 kW / 1 PHEV)

– Rozmieszczenie ładowarek wzdłuż sieci TEN-T (bazowej i kompleksowej) dla pojazdów osobowych i lekkich dostawczych

– Rozmieszczenie ładowarek wzdłuż sieci TEN-T (bazowa i kompleksowa) dla pojazdów ciężarowych

W krótkoterminowej perspektywie, pod względem mocy infrastruktury ładowania, sytuacja nie wygląda źle. – Uwzględniając prognozy PSNM w zakresie rozwoju floty EV i aktualną, łączną moc stacji ładowania funkcjonujących w naszym kraju (tj. ok. 293 MW), wyznaczone na rok 2025 obowiązki w tym zakresie wypełniliśmy już w 86%. – mówi Jan Wiśniewski, Dyrektor Centrum Badań i Analiz PSNM.

– Rozbudowa infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych w Polsce jest dziś kluczowa nie tylko z punktu widzenia wypełniania celów wynikających z rozporządzeń unijnych. To element niezbędny do przyspieszenia rozwoju floty samochodów elektrycznych – osobowych i ciężarowych – jeżdżących po polskich drogach. Oferta samochodów elektrycznych rozszerza się z miesiąca na miesiąc, a wśród propozycji pojawia się coraz więcej aut używanych – obecnie można przeglądać aż 33% więcej ogłoszeń dotyczących sprzedaży takich modeli niż rok wcześniej. Widzimy jednak, że za tą wyraźnie rosnącą podażą, nie nadąża popyt – wg raportu OTOMOTO Insights, w sierpniu tego roku używany samochód elektryczny wystawiony przez profesjonalnego sprzedawcę czekał na swojego nabywcę nawet 77 dni – a to o 28 dni więcej niż rok wcześniej. Aby pobudzić zainteresowanie i skłonić poszukujących samochodu dla siebie do zakupu elektryka musimy stworzyć warunki pozwalające swobodnie użytkować te samochody – i właśnie dlatego rozbudowa sieci ładowania jest tak ważna – mówi Piotr Grzemski, Senior Head of Business Development, OTOMOTO

Należy jednak pamiętać, że wynika to także z relatywnie nielicznej floty samochodów z napędem elektrycznym względem realizowanych inwestycji w infrastrukturę ładowania. W lipcu po polskich drogach jeździło 63,5 tys. osobowych aut elektrycznych, a ich udział w pierwszych rejestracjach nowych w Polsce wyniósł 2,7 proc. Pod tym względem jesteśmy niestety drudzy od końca w UE.

Biorąc pod uwagę spodziewany, bardzo dynamiczny rozwój floty BEV w kolejnych latach, rozbudowa infrastruktury powinna zdecydowanie przyspieszyć. Przykładowo, w roku 2030 łączna moc stacji powinna wzrosnąć ponad 5-krotnie, zaś do roku 2035 – w więc za niecałe 12 lat – ponad 12-krotnie. Aktualny poziom realizacji obowiązków w kontekście 2030 i 2035 r. wynosi odpowiednio 19% i zaledwie 8% – dodaje Jan Wiśniewski.

Huby ładowania: już w 2027 r. będą musiały mieć moc 600 kW – minimum!

Osobną kwestią pozostaje rozmieszczenie stref ładowania co maksymalnie 60 km wzdłuż sieci bazowej TEN-T, czyli głównych korytarzy transportowych w Europie. Mowa o tzw. hubach ładowania, które obecnie powinny mieć moc co najmniej 400 kW, a już w 2027 r. minimum 600 kW. W tym przypadku cel jest skrajnie odległy: poziom realizacji wynosi obecnie 8,5% na 2025 rok i 3% na 2027, a jeśli spojrzeć na wymagania dla stref dedykowanych pojazdom ciężarowym w sieci kompleksowej TEN-T w 2030 r., to dziś spełniamy… okrągłe 0%.

Polska posiada po Niemczech i Hiszpanii trzecią najdłuższą sieć transeuropejskich korytarzy transportowych. Tymczasem ogólnodostępne ładowarki dla ciężarówek elektrycznych (eHDV) funkcjonują obecnie tylko w dwóch lokalizacjach w Polsce. Poza odpowiednio wysoką mocą (obecnie 350 kW, docelowo – 1 MW) muszą oferować też wystarczająco duże miejsce postojowe dla ciągnika siodłowego z naczepą i dogodny podjazd. Do 2030 roku powinno powstać co najmniej 166 stref ładowania o mocy co najmniej 3600 kW dla elektrycznych pojazdów ciężarowych.

Sieć ładowania rozwija się coraz szybciej. Ale wciąż za wolno

Czy to znaczy, że rozwój infrastruktury w naszym kraju „leży”, a inwestorzy nie wykazują się inicjatywą? Wręcz przeciwnie – w ciągu trzech ostatnich miesięcy łączna moc stacji ładowania w Polsce wzrosła o 60 MW, czyli o ponad 25 proc. W lipcu został przekroczony próg 1000 ogólnodostępnych stacji ładowania o mocy ponad 50 kW, z czego 279 stanowią ładowarki oferujące więcej niż 150 kW. To także efekty subsydiów na rozwój infrastruktury ładowania i tankowania wodoru, które ruszyły w 2022 roku – za 900 mln ma do 2028 roku powstać ok. 17 tys. stacji ładowania. Na te dedykowane pojazdom ciężkim jest osobny budżet w wysokości 2 mld zł.

Aleksander Rajch, Członek Zarządu PSNM, uważa jednak, że stacje ładowania wzdłuż sieci TEN-T są rozbudowywane w zbyt wolnym tempie i przyczynę widzi w niekorzystnym otoczeniu regulacyjnym. Jeżeli Polska ma mieć szansę, by wypełnić unijne obowiązki, na obecnym etapie kluczowe jest nie tylko wprowadzenie zmian prawnych oraz uruchomienie niezbędnych instrumentów wsparcia (m.in. programu obejmującego przyłącza dla stacji wysokich mocy), ale również zapewnienie przez decydentów odpowiedniej koordynacji działań z najważniejszymi interesariuszami, w szczególności operatorami ogólnodostępnych stacji ładowania, OSD, jak również Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad – tłumaczy Rajch.

Kongres Nowej Mobilności – tu branża podejmie dyskusję o wyzwaniach wokół AFIR-u i przyszłości infrastruktury dla pojazdów elektrycznych

Ważną platformą dla dyskusji nad wyzwaniami stojącymi przed rozwojem infrastruktury ładowania w Polsce i regionie CEE będzie Kongres Nowej Mobilności, który odbędzie się 24-26 września w Łodzi. Udział potwierdziło ponad 400 międzynarodowych prelegentek i prelegentów reprezentujących cały łańcuch wartości sektora nowej mobilności – w tym także przedstawicieli sektora energetyki, producentów i operatorów sieci ładowania oraz administracji centralnej i samorządowej.

 

Wątki dotyczące rozwoju infrastruktury dla pojazdów zeroemisyjnych (stacji ładowania i tankowania wodoru) będą podejmowane w ramach sześciu z siedmiu ścieżek tematycznych kongresu: Poland Drives e-Mobility, Urban New Mobility Summit, eHDV Forum, New Mobility Industry Forum, Hydrogen Technologies Forum.

Podczs Kongresu Nowej Mobilności wystąpi m.in. Eddy Liegeois, dyrektor zespołu sieci transportowych w Dyrekcji Generalnej ds. Mobilności i Transportu w Komisji Europejskiej. Będzie on uczestniczył w trzech punktach programu, m.in. wygłosi keynote na temat niezbędnych składników sukcesu e-mobilności, a także wspólnie z sekretarzami generalnymi ChargeUp Europe, stowarzyszenia AVERE oraz CEO Volkswagen Group Polska weźmie udział w panelu „New Mobility with the New Mandate – Policy Guidelines for European Union”.

Konieczność rozwoju nowego standardu złącza ładowania dedykowanego ciężarówkom zostanie omówiona podczas „fireside chatu” zatytułowanego Megawatt Charging for Trucks Along European Freight Routes”. Zaraz po tym eksperci z organizacji Regulatory Assistance Project oraz takich firm jak Scania, Shell czy operatorów sieci Fastned i Milence odpowiedzą na pytanie „How to Really Develop eHDV Charging? Tariffs, Plannig, Realistic Perspective”.

Z kolei podczas panelu „Next Steps After Subsidies for the eHDV Charging Infrastructure” przedmiotem debaty będą między innymi narzędzia biznesowe, prawne oraz rynkowe, które mogą skutecznie stymulować rozwój infrastruktury ładowania dla elektrycznych pojazdów ciężarowych.

To tylko wybrane zagadnienia Kongresu. Pełen program Kongresu Nowej Mobilności i bilety są dostępne na stronie https://kongresnowejmobilnosci.pl/. Wszystkie punkty programu będą tłumaczone symultanicznie na język polski i angielski.

Lean Management: Klucz do Efektywnego Zarządzania Procesami

    Przez
    Piotr Cegłowski
    -

    Autor: Beata Drzazga

    W dzisiejszym, dynamicznie zmieniającym się środowisku biznesowym, Lean Management jest nie tylko strategią, ale także filozofią, która zmienia sposób funkcjonowania organizacji na całym świecie. W czasach, gdy konkurencja rośnie, a oczekiwania klientów są coraz wyższe, metoda ta oferuje narzędzia i podejście umożliwiające firmom osiągnięcie trwałego sukcesu poprzez optymalizację procesów i koncentrację na tworzeniu wartości dodanej.

    Fundamenty Lean Management
    Podstawą tego podejścia jest eliminacja wszelkich zbędnych działań i zasobów, które nie przynoszą wartości dla klienta. Konieczna jest ciągła analiza i optymalizacja procesów, aby osiągnąć maksymalną efektywność. Organizacje, które skutecznie wdrażają ten system zarządzania, nieustannie poszukują sposobów na doskonalenie swoich działań – nie tylko w produkcji, ale również w usługach i zarządzaniu.

    W praktyce Lean Management opiera się na kilku kluczowych zasadach, takich jak:

    1. Ciągłe doskonalenie (Kaizen) – filozofia zakładająca, że nawet najmniejsze ulepszenia mogą prowadzić do znaczących korzyści w dłuższym okresie. Kaizen angażuje wszystkich pracowników, od najwyższego szczebla zarządzania po liniowych pracowników.
    2. Eliminacja zbędnych działań – w tym podejściu chodzi o usunięcie wszystkiego, co nie dodaje wartości klientowi. Może to obejmować nadmierne zapasy, zbędne ruchy, przestoje w produkcji, czy też nadmiar dokumentacji.
    3. Zaangażowanie pracowników – to oni najlepiej znają procesy i mają największy wpływ na identyfikowanie obszarów do poprawy. W firmach, które wdrożyły ten system, pracownicy są zachęcani do aktywnego udziału w procesie doskonalenia.
    4. Dostarczanie wartości klientowi – każda decyzja w ramach tej filozofii jest podejmowana z myślą o jak najlepszym zaspokojeniu potrzeb klienta. To podejście sprawia, że firmy są bardziej konkurencyjne, ponieważ oferują produkty i usługi wyższej jakości, szybciej i taniej.

    Korzyści z wdrożenia Lean Management

    Optymalizacja procesów prowadzi do zwiększenia efektywności operacyjnej. Dzięki eliminacji zbędnych działań, organizacje obniżają koszty operacyjne, co bezpośrednio wpływa na poprawę wyników finansowych.

    Kolejnym istotnym aspektem jest poprawa jakości produktów i usług. Dzięki Lean Management firmy mogą szybciej i bardziej precyzyjnie reagować na potrzeby klientów, co jest kluczowe dla budowania lojalności i przewagi konkurencyjnej. Firmy, które skutecznie wdrożyły tę koncepcję, dostarczają klientom to, czego potrzebują, w krótszym czasie i przy niższych kosztach.

    Lean Management ma także pozytywny wpływ na kulturę organizacyjną. Pracownicy zaangażowani w procesy doskonalenia czują większą odpowiedzialność za sukces firmy, co prowadzi do wzrostu ich motywacji i satysfakcji z pracy.

    Lean Management w sektorze usług
    Choć metoda ta wywodzi się z sektora produkcyjnego, z powodzeniem można ją zastosować także w usługach. W firmach usługowych, gdzie kluczowym zasobem są ludzie, Metoda Lean pozwala na optymalne wykorzystanie zasobów ludzkich oraz lepszą organizację pracy. Dzięki temu, firmy usługowe mogą znacząco poprawić jakość swoich usług, jednocześnie redukując koszty operacyjne.

    W sektorze medycznym, na przykład, Lean Management może skrócić czas oczekiwania pacjentów na usługi oraz poprawić jakość opieki. Lepsze zarządzanie zasobami i procesami pozwala personelowi medycznemu skupić się na tym, co najważniejsze – pacjentach.

    Wyzwania we wdrażaniu Lean Management
    Chociaż metoda ta oferuje wiele korzyści, jej wdrożenie nie jest pozbawione wyzwań. Zmiana kultury organizacyjnej oraz przyzwyczajeń pracowników może napotykać na opór. Ważne jest, aby proces wdrażania był dobrze zaplanowany i wspierany przez wszystkie szczeble organizacji.

    Kolejnym wyzwaniem jest utrzymanie ciągłego doskonalenia w dłuższym okresie. To nie jednorazowy projekt, ale ciągły proces wymagający zaangażowania i dyscypliny. Organizacje muszą regularnie analizować swoje działania i być otwarte na zmiany.

    Podsumowanie
    Lean Management to nie tylko narzędzie zarządzania, ale przede wszystkim filozofia, która fundamentalnie zmienia podejście do prowadzenia biznesu. Dzięki jej wdrożeniu, organizacje mogą osiągnąć znaczącą poprawę efektywności operacyjnej, budując jednocześnie trwałą przewagę konkurencyjną. Korzyści są widoczne zarówno w lepszych wynikach finansowych, jak i w wyższej satysfakcji klientów oraz pracowników.

    Inwestowanie w system optymalizacji procesów to krok pozwalający organizacjom w pełni wykorzystać swój potencjał i lepiej dostosować się do wymogów współczesnego rynku. To droga do sukcesu, która wymaga zaangażowania, ale przynosi wymierne i trwałe rezultaty.

    Beata Drzazga przedsiębiorca, twórca, filantrop, założyciel wielu firm w Polsce i za granicą: BetaMed S.A, Dono da Scheggia, Drzazga Clinic, Global Impact, Betamed International w Las Vegas, firmy w Miami i Hiszpanii. Ekspert w zarządzaniu, ceniona prelegentka na konferencjach ekonomicznych i medycznych, autorka tekstów biznesowych dla przedsiębiorców, inspiruje i doradza innym w prowadzeniu biznesu, zajmuje się także działalnością charytatywną, współautorka prac naukowych z dziedziny ochrony zdrowia, Dziekan Wydziału Medycznego Akademii Górnośląskiej im. Wojciecha Korfantego w Katowicach. Założyciel Beata Drzazga Foundation.

    Substancje psychoaktywne pod lupą

    Przez
    Piotr Cegłowski
    -

    Przyczyny sięgania po substancje psychoaktywne są różne i mogą być w dużej mierze związane z wiekiem. Wszystkie z nich mają niestety negatywny wpływ na osobę uzależnioną

    Wśród czynników naukowych możemy wyróżnić: pedagogiczne (spowodowane nieprawidłowym procesem socjalizacji, wychowanie w dysfunkcyjnej rodzinie), medyczne (wpływ substancji na ludzki organizm, wywołują euforię, ale również stany depresyjne, lęki), hormonalne (składniki, które zawarte są w substancjach psychotropowych powodują wzrost dopaminy, z czasem potrzebne są coraz większe dawki w celu osiągnięcia tego efektu, co wcześniej), genetyczne (dziecko uzależnionych rodziców znajduje się w grupie ryzyka i jest bardziej podatne na uzależnienia), socjologiczne (sposób na relaks, odstresowanie się, odprężenie), psychiatryczne (pojawia się w momencie, gdy u danej osoby występują zaburzenia psychiczne).

    Aczkolwiek najczęściej uzależnienia pojawiają się wywołane przez wszelkie zmiany cywilizacyjne, rozwój technologii, przyspieszenie tempa życia, konsumpcyjne podejście, poczucie presji społeczeństwa. Wśród młodzieży okres dojrzewania jest trudnym czasem, momentem buntów i lekceważenia wszystkiego przed czym ostrzegali rodzice. Sięganie po środki odurzające może być próbą ucieczki, a także młodzieńczą chęcią doznania nowych wrażeń, szukaniem własnego ja. Przyczyn sięgania po środki psychoaktywne przez młodzież można wyliczać jeszcze wiele: niedostateczna wiedza o działaniu i wpływie na organizm, niepowodzenia szkolne, brak zaspokojenia podstawowych potrzeb człowieka (miłości, akceptacji, poczucia bezpieczeństwa), kompleksy, chęć zaimponowania innym i przypodobania się grupie, z ciekawości, z nudy, z powodu zaniżonego poczucia własnej wartości, z powodu nieśmiałości, z uwagi na nieumiejętność radzenia sobie z sytuacjami trudnymi, z powodu trudnej sytuacji rodzinnej, z powodu braku asertywności. Często młodzi ludzie wpadają w ten nałóg kierowani chęcią przeżycia czegoś nowego, niezwyczajnego lub po prostu w ich mniemaniu środki psychoaktywne mają im pomóc w likwidacji barier przystosowawczych. Niejednokrotnie presja grupy rówieśniczej jest motywem sięgania po tego typu środki, bo przyjmowanie danej substancji jest przepustką dającą możliwość uczestniczenia w danej grupie, możliwością przeżycia dobrej zabawy.

    Konsekwencje emocjonalne i psychiczne

    Uzależnienie prowadzi również do poważnych konsekwencji emocjonalnych i psychicznych. Nastolatek może doświadczać chronicznego stresu, lęku, depresji i innych zaburzeń psychicznych, które mogą utrzymywać się przez całe dorosłe życie.

    Do najpopularniejszych zalicza się: alkohol, nikotynę, narkotyki. Oprócz tego mogą to być: środki uspokajające, nasenne, a nawet przeciwbólowe, zawierające pseudoeferydę, opiaty, kannabinole, substancje halucynogenne i inne używki, lotne rozpuszczalniki. Obserwując rynek środków uzależniających, do najczęściej używanych należą niewątpliwie: alkohol, nikotyna i narkotyki. Stanowią one główne zagrożenie życia społecznego na całym świecie, w tym również w Polsce.

    W związku z powyższym niniejszy raport dotyczy trzech grup substancji psychoaktywnych: alkoholu, nikotyny oraz innych niż alkohol i tytoń substancji psychoaktywnych, zarówno legalnych jak leki przeciwbólowe i nasenne czy substancje wziewne oraz szerokiej gamy substancji nielegalnych, czyli narkotyków. Ponadto z uwagi na aktualną debatę nad wpływem e-papierosów na zdrowie człowieka raport przedstawia również stanowisko literatury w tym zakresie poparte wynikami badań, ekspertyz i analiz.

    Alkohol odpowiada za 9 proc. chorób

    Według najnowszego raportu Światowej Organizacji Zdrowia, dotyczącego stanu zdrowia na świecie, alkohol znajduje się na trzecim miejscu wśród czynników ryzyka dla zdrowia populacji. Jest odpowiedzialny za ponad 9 proc. całkowitego obciążenia chorobami i urazami. Ponad 60 rodzajów chorób i urazów ma właśnie związek z alkoholem. Europejczycy piją najwięcej alkoholu, zostawiając daleko w tyle nacje z pozostałych kontynentów. Obecnie 12,1 litra spożytego czystego spirytusu przypada na jednego dorosłego mieszkańca Europy. Na całym świecie alkohol jest przyczyną zgonów 1,8 mln ludzi rocznie.

    W Polsce liczba osób uzależnionych od alkoholu i nadmiernie pijących sięga od 4 do 5 mln, a osób wymagających leczenia od 1 mln do 1,2 mln. Ok. 20 proc. z tej liczby stanowią kobiety.

    Niestety alkohol jest najbardziej rozpowszechnioną substancją psychoaktywną używaną przez młodzież. Picie i upijanie się młodych ludzi stanowi duży problem, bardzo często uzależnienie spowodowane jest zbyt wczesnym spróbowaniem alkoholu. W badaniu przeprowadzonym w roku 2021, podobnie jak we wcześniejszych pomiarach, napoje alkoholowe okazały się najbardziej rozpowszechnioną substancją psychoaktywną wśród młodzieży szkolnej, po którą sięgano częściej niż po papierosy czy narkotyki.

    Przed pandemią COVID-19 w kwestii spożycia alkoholu w Polsce obserwowano zjawisko westernalizacji, czyli upowszechnienia się zachodniego modelu picia, który wypierał model wschodni. Zgodnie z tym trendem Polacy pili sporo, ale coraz częściej sięgali po „lżejsze” trunki, takie jak wino i piwo, natomiast zmniejszało się spożycie alkoholi „cięższych”, przede wszystkim wódki. Co zmieniła w tym zakresie pandemia COVID-19? W trakcie pandemii trend się odwrócił. Według danych OECD z 2021 r. w większości krajów OECD doszło do spadku całkowitego wolumenu pitego alkoholu – pijemy więc mniejsze ilości czystego spirytusu. Równolegle zwiększyła się częstotliwość sięgania po alkohol wśród osób, które już wcześniej piły w sposób ryzykowny. Jako populacja pijemy mniej, ale osoby, które już wcześniej piły, zaczynają pić coraz więcej.

    Wschodni model konsumpcji

    Kim w tym kontekście jest tzw. binge-drinker? To osoba wypijająca co najmniej 6 jednostek alkoholu przy jednej okazji. Przed pandemią zjawisko binge-drinkingu dotyczyło 2,3 proc. pijących. W trakcie pandemii odsetek ten wzrósł do 2,9 proc. i obecnie znajduje się właśnie na tym poziomie. To wzrost o jedną trzecią populacji osób, które codziennie piją na umór. Jest to więc z całą pewnością problem społeczny, którego nie należy bagatelizować.

    Wniosek jest więc taki, że konsumpcja alkoholu przesuwa się w stronę modelu wschodniego: Polacy piją coraz więcej mocnych alkoholi. Jest to trend niepokojący zważywszy, że według WHO alkohol znajduje się na trzecim miejscu wśród czynników ryzyka dla populacji. Co roku bezpośrednio i pośrednio w Polsce umiera ok. 10-12 tys. osób, w 2019 roku odnotowano ponad 1000 zgonów z powodu zatruć alkoholem, ponad 8 tys. zgonów z powodu chorób wątroby oraz ponad 3 tys. z powodu zaburzeń psychicznych związanych z używaniem alkoholu. Picie alkoholu przed okresem dojrzewania i w jego trakcie może znacznie wpłynąć na rozwój zarówno psychiczny, jak i fizyczny, utrudniać uczenie się, a także zaburzać prawidłowe relacje interpersonalne.

    Dane z doniesień naukowych wskazują, że spożywanie alkoholu ma niekorzystny wpływ na rozwój nadciśnienia tętniczego. Wiadomo również, że spożycie alkoholu jest związane z niebezpieczeństwem wystąpienia migotania przedsionków zarówno de novo, jak i kolejnego napadu AF.

    Badania pokazały również, że regularne picie już niewielkich ilości alkoholu ma dla mózgu podobne konsekwencje, jak starzenie się organizmu. 50-latek pijący średnio dwa piwa dziennie ma mózg o 10 lat starszy niż niepijący rówieśnicy – wykazały analizy naukowców z University of Pennsylvania.

    Inne badania przeprowadzone przez zespół z University of Oxford (Wlk. Brytania) wskazały, że alkohol, spożywany nawet w umiarkowanych ilościach, odpowiada za podwyższony poziom żelaza w mózgu, co zwiększa ryzyko choroby Alzheimera lub Parkinsona.

    Komu grozi demencja alkoholowa?

    Nadużycie alkoholu może również doprowadzić do demencji przypominającej np. chorobę Alzheimera. Demencja alkoholowa objawia się zaburzeniami pamięci krótkotrwałej, w czym przypomina chorobę Alzheimera oraz inne postacie otępienia. Może wywoływać zaburzenia równowagi oraz trudności w przyswajaniu nowych informacji, a także agresywne zachowania. Powodem jest zanikanie komórek mózgu wywołane nadużywaniem alkoholu.

    Prowadzone przez wielu naukowców badania udowodniły, że spożywanie alkoholu jest przyczynowo związane z wieloma nowotworami.

    O tym, że alkohol stwarza zagrożenie dla zdrowa ludzi wiadomo od dawna. Jednak najnowsze badania wskazują, że alkohol jest bardziej szkodliwy niż sądzono.

    Literatura i praktyka kliniczna psychiatrów wskazują na kolejny niebagatelny wpływ alkoholu na zdrowie człowieka, tj. potwierdzają dwukierunkową zależność: osoby z zaburzeniami depresyjnymi częściej niż te z populacji ogólnej sięgają po alkohol, z kolei pacjenci nałogowo pijący alkohol częściej doświadczają stanów depresyjnych.

    Szczególne zagrożenie niesie ze sobą nadużywanie alkoholu wśród młodzieży. Naukowcy z University of Illinois w Chicago, na łamach pisma „Translational Psychiatry” opisali szkodliwy skutek picia alkoholu w młodości. Badacze odkryli, że wysokie spożycie alkoholu w młodym wieku wywołuje szkodliwe zmiany epigenetyczne (zachodzące w komórkach modyfikacje, mające wpływ na aktywność genów) w ciele migdałowatym. To rejon mózgu, który uczestniczy w przetwarzaniu emocji, w tym strachu.

    Kolejne badania, tym razem opublikowane na łamach „Lancet Psychiatry” potwierdziły, że uzależnienie od alkoholu w okresie dojrzewania ma związek z późniejszym ryzykiem depresji.

    W polskim społeczeństwie nadmierne picie alkoholu jest jedną z najważniejszych przyczyn złej kondycji zdrowotnej. Jednakże w odróżnieniu od innych substancji uzależniających, alkohol powoduje szczególnie wiele zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania, zarówno w wyniku przewlekłego nadużywania, jak i spożycia jednorazowej dawki. Niebagatelny jest też jego wpływ na funkcjonowanie społeczne: rodzinne, zawodowe, emocjonalne i zdrowotne. W Polsce rozmiary problemów alkoholowych są obecnie tak wielkie, iż można traktować je jako epidemię społeczną, która w sposób bezpośredni bądź pośredni dotyczy większości Polaków.

    Do poważnej refleksji skłania fakt, że kilka milionów ludzi w Polsce regularnie nadużywa alkoholu, mimo że wiedzą, iż prowadzi to do śmiertelnej choroby oraz do dramatycznej degeneracji ich osobistego życia, a co za tym idzie do ogromnego cierpienia ich najbliższej rodziny. Uzależnienie od alkoholu bez wątpienia stanowi jedno z największych zagrożeń dla człowieka. Wieloletnie badania i obserwacje zjawiska konsumpcji alkoholu przez nieletnich dowodzą, że mimo działań profilaktycznych i obowiązujących zakazów problem stale narasta.

    Nikotyna uzależnia i niszczy

    Palenie papierosów wpływa negatywnie zarówno na stan zdrowia, jak i ma znaczący wpływ na rozwój wielu chorób i bardzo często prowadzi do uzależnienia. W znacznym stopniu upośledza odporność oraz wydolność fizyczną organizmu, co powoduje zwiększenie niewydolności układów i organów. Dotyczy to przede wszystkim serca, płuc, trzustki, nerek, żołądka, krtani, pęcherza moczowego i układu oddechowego.

    Bardzo niebezpieczne jest palenie papierosów przez kobietę w ciąży. Największe skutki palenia tytoniu ponosi wówczas dziecko. Dzieci matek palących rodzą się przedwcześnie, z niższą wagą urodzeniową, astmą, zapaleniem ucha środkowego lub z zakażeniem dróg oddechowych. Palenie papierosów jest niebezpieczne podczas przyjmowania leków. Przykładem może być przyjmowanie leków antykoncepcyjnych, co wraz z paleniem tytoniu może prowadzić do udaru. Palenie papierosów powoduje również przewlekły, subkliniczny stan zapalny całego organizmu.

    Palenie tytoniu niszczy organizm człowieka zarówno od wewnątrz, jak i na zewnątrz, powodując np. szybsze starzenie się skóry. Osoby palące tytoń są znacznie częściej narażone na nowotwory.

    450 lat nałogu

    W palącym się papierosie można wyróżnić główny strumień dymu oraz boczny, tzw. niefiltrowany. To na niego narażeni są bierni palacze. Strumień główny powstaje w chwili zaciągnięcia się papierosem i jest wchłaniany przez palacza. Strumień boczny pochodzi z żarzenia się końca papierosa i ulatnia się przez cały czas palenia papierosa. Strumień boczny nie jest filtrowany. Zawiera większe stężenie substancji toksycznych niż strumień główny. Poza tym cząstki w strumieniu bocznym są mniejsze, przez co łatwiej są wchłaniane. Dlatego palenie bierne jest takim samym zagrożeniem, jak palenie czynne. W skład dymu tytoniowego wchodzi 6 tysięcy substancji chemicznych, z których wiele zostało zidentyfikowanych, jako związki toksyczne, zaś 40 z nich ma udowodnione działanie rakotwórcze.

    Tytoń pali się w Europie od prawie 450 lat, ale dopiero w latach pięćdziesiątych XX w. zaczęły pojawiać się doniesienia o możliwych negatywnych skutkach. Palenie tytoniu zostało uznane przez Światową Organizację Zdrowia za epidemię i narastający problem zdrowotny, społeczny, kulturowy i ekonomiczny wszystkich społeczeństw na świecie. Co roku palenie tytoniu w różnej postaci zabija 5,2 miliona osób, w Unii Europejskiej (UE) 650 tys., w Polsce ok. 70 tys.

    Palenie papierosów to w Polsce bardzo duży problem. Jest to choroba cywilizacyjna, która dotyka znacznej części naszej populacji, w tym też niestety młodych ludzi. Palenie powoduje przedwczesne zgony, a mówimy tu głównie o chorobach układu oddechowego, chorobach krążeniowo-naczyniowych i onkologicznych.

    W Polsce palacze wypalają niewiarygodną liczbę ponad 50 miliardów papierosów rocznie, czyli 137 milionów papierosów dziennie. Co istotne, mimo że palenie papierosów jest klasyfikowane jako choroba – zaburzenie o podłożu psychicznym, to jednak w Polsce nie ma skutecznych systemowych rozwiązań dotyczących terapii uzależnień od nikotyny.

    Wielu palaczy nie potrafi mimo chęci i wielu prób zerwać z nałogiem. Aż 85 proc. uzależnionych ma nieudane próby abstynencji w ciągu trzech lat obserwacji. Zaprzestają palenia, ale na ogół na kilka lub najwyżej kilkanaście miesięcy, mimo zażywania pomocnych w tym leków. Dlatego też z dużymi nadziejami część środowiska przeciwników palenia tytoniu powitała pojawienie się elektronicznego urządzenia dozującego nikotynę (ang. Electronic Nicotine Delivery System, e-papieros), zwanego popularnie papierosem elektronicznym, jako narzędzia mogącego wspomóc proces rzucenia palenia i zastępującego osobom uzależnionym od nikotyny wyroby tytoniowe.

    Prawda o e-papierosach

    E-papieros został stworzony z myślą o jego zastosowaniu jako alternatywne źródło nikotyny, wobec konwencjonalnych wyrobów tytoniowych. Powszechnie jest traktowany jako produkt mniej szkodliwy niż tradycyjne papierosy z uwagi na swoje cechy i właściwości. Podstawowa różnica pomiędzy papierosem tradycyjnym a e-papierosem, mająca ogromny wpływ na ocenę szkodliwości e-papierosa, to brak procesu spalania tytoniu. Proces ten, zachodzący w papierosach tradycyjnych i podczas konsumpcji wyrobów tytoniowych do palenia, jest przyczyną pojawienia się w dymie tytoniowym prawie 6 tysięcy związków chemicznych w tym wielu rakotwórczych substancji smolistych. Natomiast generowanie aerozolu w e-papierosie polega na odparowaniu w temperaturze około 200-250 st. C roztworu glikolu propylenowego lub gliceryny lub też mieszaniny tych cieczy zawierających nikotynę jakości farmakopealnej (identycznej ze stosowaną w wyrobach nikotynowej terapii zastępczej NTR) oraz związki aromatyzujące. Brak procesu spalania powoduje, że liczba związków inhalowanych przez użytkownika e-papierosa jest znikoma w stosunku do tego, co inhaluje palacz tytoniu i wynosi od kilku do kilkunastu, a zależy to głównie od dodatków smakowo-zapachowych.

    Dlatego dokonując porównania szkodliwego wpływu na zdrowie dymu tytoniowego i aerozolu generowanego z e-papierosa, warto zwrócić uwagę na jeden z wielu aspektów szkodliwości dymu tytoniowego, a mianowicie jego własności rakotwórcze. Ogromne zróżnicowanie ilości inhalowanych związków z dymem tytoniowym i z aerozolem generowanym z e-papierosa (około 6 tysięcy versus kilkanaście) jest pierwszym elementem rzutującym na ocenę szkodliwości obu produktów. Podstawową korzyścią jaką odnoszą osoby uzależnione od nikotyny przechodzące z papierosów konwencjonalnych na e-papieros jest zdecydowane zmniejszenie liczby inhalowanych związków rakotwórczych w stosunku do liczby znajdującej się w dymie tytoniowym.

    Badania wykazały, że efektywność dostarczania nikotyny z e-papierosów jest niższa, co przekłada się na niższy poziom nikotyny w krwioobiegu po użyciu e-papierosa w stosunku do poziomu, jaki obserwujemy po wypaleniu papierosa. Należy pamiętać, że nikotyna jest stosowana od wielu lat w preparatach farmaceutycznych. Ujęta została w klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC) porządkującej leki i inne środki wykorzystywane w medycynie pod numerem N07BA01. Nikotyna wchodzi w skład preparatów z grupy Nikotynowej Terapii Zastępczej, a jej zadaniem jest łagodzenie objawów abstynenckich po odstawieniu papierosów konwencjonalnych.

    Kolejną istotną różnicą pomiędzy papierosem a e-papierosem jest kwestia palenia biernego. Bierne narażenie na dym tytoniowy wynika z przenikania do otoczenia bocznego strumienia dymu z tlącego się papierosa oraz dymu wydychanego przez osobę palącą. W sumie składa się to na tzw. środowiskowy dym tytoniowy (ang. Environmental Tobacco Smoke, ETS).

    Różne smaki zagrożenia

    Należy podkreślić, że głównym źródłem narażenia biernego jest boczny strumień dymu. Tego typu zjawisko nie występuje podczas używania e-papierosa, co z góry determinuje ograniczoną możliwość skażenia środowiska wokół osoby używającej e-papierosa. Ponadto wyniki badań potwierdzają, że ryzyko narażenia na palenie bierne w przypadku używania e-papierosa jest znikome w odniesieniu do tego, co niesie za sobą palenie tytoniu.

    Producenci nowych marek e-papierosów eksponują możliwość wyboru spośród wielu modeli i substancji smakowych, co zwiększa ich atrakcyjność. Tak ogromna liczba różnych typów e-papierosów oraz dodatków smakowych niesie za sobą implikacje związane z bezpieczeństwem ich stosowania. Sytuacja jest tym bardziej niepokojąca, iż zgodnie z obowiązującymi w Polsce regulacjami prawnymi, tzw. ustawa tytoniowa, Biuro do spraw Substancji Chemicznych nadzorowane przez Ministerstwo Zdrowia nie przeprowadza weryfikacji składu chemicznego płynów przeznaczonych do papierosów elektronicznych i dokonuje ich rejestracji wyłącznie na podstawie notyfikacji importera/producenta. Stąd obserwujemy istny zalew smakowych e-papierosów w tym jednorazowych wyrobów chińskich. Ważne jest zatem, aby każde urządzenie typu e-papieros oraz każdy smak zostały przebadane, aby określić ich wpływ na zdrowie.

    W Europie liderami w walce z papierosami są dwa kraje: Szwecja, która ma ok. 5 proc. palaczy, oraz Wielka Brytania, gdzie żyje 13 proc. palaczy, odsetek liczony z ogółu społeczeństwa. Te dwa państwa lata temu postawiły na politykę minimalizacji społecznych i zdrowotnych szkód związanych z paleniem tytoniu oraz promowanie wśród palaczy mniej szkodliwych produktów alternatywnych. Dla przykładu władze Wielkiej Brytanii w ramach programu „Swap to stop” (ang. zamień, żeby przestać) rozdały palaczom milion e-papierosów, dzięki czemu do roku 2030 odsetek palaczy ma spaść poniżej 5 proc. Podobną strategię redukcji szkód związanych z medycznymi i społecznymi skutkami uzależnień przyjął także rząd Czech. W ankiecie przeprowadzonej w Wielkiej Brytanii na 1000 palaczach stwierdzono, że 36 proc. próbuje zmniejszyć liczbę wypalanych papierosów tradycyjnych, jednocześnie zwiększając częstotliwość korzystania z e-papierosów. Blisko 75 proc. z nich jest przekonanych, że pomoże im to odnieść sukces na drodze do rzucenia palenia. Z ankiety wynika również, że prawie 1,5 miliona obecnych użytkowników aromatyzowanych e-papierosów w Wielkiej Brytanii może powrócić do palenia zwykłych papierosów, gdyby rząd wprowadził zakaz ich sprzedaży.

    Nie dla młodzieży

    Reasumując należy stwierdzić, że e-papierosy nie są całkowicie bezpieczne, ale bez wątpienia są mniej szkodliwe od papierosów konwencjonalnych. Nie oznacza to jednak, że można bagatelizować zagrożenia wynikające z używania e-papierosów. Nie minęło jednak wystarczająco dużo czasu od pojawienia się e-papierosów na rynku, aby znać długotrwałe skutki ich palenia, w związku z tym konieczne jest prowadzenie ciągłych badań monitorujących wpływ e-papierosów na zdrowie i życie ludzi. Jest to o tyle istotne, że w ostatnich latach e-papierosy stają się coraz modniejsze.

    W związku z rosnącą popularnością e-papierosów istnieje rzeczywista potrzeba rozwiązania problemu ich używania wśród młodzieży. Z jednej strony, aby ograniczyć inicjację i konsumpcję produktów nikotynowych niezbędna jest profesjonalna i kompleksowa edukacja zdrowotna ze strony nauczycieli oraz rodziców i opiekunów. Należy zacząć od zwiększania świadomości już od najmłodszych lat, czyli wśród dzieci. Specjaliści oceniają, że „edukacja antytytoniowa w szkołach powinna być częścią uniwersalnego, ogólnokrajowego programu”. Z drugiej strony, aby skutecznie chronić dzieci i młodzież przed dostępem do wyrobów nikotynowych, konieczna jest zmiana obowiązujących regulacji prawnych, w tym zaostrzenie ograniczeń nakładanych na sprzedawców tych wyrobów. Jednym ze skutecznych narzędzi byłoby nałożenie na sprzedawców obligatoryjnego obowiązku weryfikacji wieku upoważniającego do nabycia wyrobów tytoniowych, a następnie skuteczne egzekwowanie stosowania kar wobec sprzedawców detalicznych, którzy sprzedają papierosy elektroniczne dzieciom. Tego typu działania mogą stanowić dużo lepszy sposób niż zakaz używania aromatyzowanych płynów do e-papierosów.

    Warto też regularnie monitorować zarówno konsumpcję wszystkich produktów nikotynowych w różnych grupach demograficznych, jak i strategie oraz programy służące ograniczeniu używania tych produktów czy leczeniu uzależnienia od tytoniu.

    Narkotyki – podstępni mordercy

    Do szerokiej grupy innych niż alkohol i tytoń substancji psychoaktywnych należą takie substancje legalne, jak leki przeciwbólowe i nasenne czy substancje wziewne oraz szeroka gama substancji nielegalnych. Pod pojęciem substancji nielegalnych rozumiemy tu substancje, których produkcja i obrót są czynami zabronionymi przez prawo. W języku publicystyki substancje te często nazywane są narkotykami.

    Związki chemiczne zawarte w narkotykach mogą prowadzić do uszkodzenia jelita grubego, nerek, trzustki i wątroby. Powodują zmiany w obrębie szpiku kostnego, co wpływa na obniżenie odporności. Można zaobserwować również negatywny wpływ narkotyków na mózg, układ krążenia, a także jamę ustną i skórę. Jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych związanych z narkotykami są choroby zakaźne. kcyjnych użytkowników narkotyków.

    Ponadto osoby uzależnione od substancji narkotycznych często cierpią z powodu depresji, stanów lękowych, psychozy oraz zaburzeń nastroju, osobowości i snu. Spożywanie narkotyków prowadzi do degradacji intelektualnej, spowalnia procesy kognitywne i wywołuje zaburzenia pamięci, powodując trudności w nauce. Spożywanie tego typu środków psychoaktywnych przez młodzież wiąże się z ryzykiem występowania nie tylko szkód zdrowotnych prowadzących nawet do śmierci, przyczynia się także do nasilania zachowań antyspołecznych, osłabia hamulce społeczne, nasila agresję, powoduje najczęściej absencję szkolną, nieprawidłową realizację obowiązku szkolnego oraz konflikty z rówieśnikami, rodzicami i nauczycielami.

    Przyczyny popadania w uzależnienie od substancji narkotycznych wśród dzieci i młodzieży są bardzo zróżnicowane. Często powodem sięgnięcia po narkotyki są ciekawość, nuda lub namowy ze strony znajomych. Zażywanie substancji narkotycznych przez młodych ludzi może być również sposobem na radzenie sobie z problemami i rozładowanie wewnętrznego napięcia bądź próbą zwrócenia na siebie uwagi otoczenia.

    Degradacja intelektualna

    Najczęściej zażywane przez uczniów były marihuana i haszysz, czyli przetwory konopi indyjskich.

    Do przyjmowania ich „kiedykolwiek w życiu” przyznało się w 2021 roku 36 proc. badanych, co oznacza spadek (o 6 punktów procentowych) w stosunku do rekordowego roku 2016. W ciągu 12 miesięcy poprzedzających ostatni pomiar marihuanę lub haszysz zażywał co piąty uczeń (19 proc., w 2018 roku – 20 proc.), a w ciągu ostatnich 30 dni – co dziesiąty (10 proc., w 2018 roku – 9 proc.). Zażywanie leków uspokajających i nasennych bez przepisu lekarza kiedykolwiek w życiu zadeklarował co piąty uczeń (20 proc., w 2018 roku – 22 proc.), w ciągu ostatnich 12 miesięcy – blisko co dziesiąty badany (11 proc., w 2018 roku – 14 proc.), a w ciągu ostatnich 30 dni – niemal co dwudziesty (5 proc., 6 proc. w 2018 roku). W przypadku używania leków uspokajających i nasennych bez przepisu lekarza odnotowano spadek używania. Po marihuanie i haszyszu najbardziej rozpowszechnioną nielegalną substancją jest amfetamina. W roku 2021 do eksperymentów z tą substancją przyznało się 6 proc. uczniów. W ciągu 12 miesięcy poprzedzających badanie amfetaminę zażywało 3 proc., a w ciągu ostatnich 30 dni – 2 proc. Odsetek badanych, którzy sięgali po ecstasy, wyniósł 4 proc. W przypadku „dopalaczy” w Polsce odnotowany został spadek używania tych substancji. Odsetek badanych, którzy z nimi eksperymentowali, wyniósł 2,6 proc. W ciągu ostatniego roku oraz miesiąca poprzedzającego badanie „dopalaczy” używało po 0,3 proc. uczniów. Są to najniższe wskaźniki od początku prowadzenia badań – to jest od roku 2008.

    Profilaktyka to przyszłość

    Styl życia jest najważniejszym czynnikiem decydującym o zdrowiu i jakości życia człowieka. W okresie dzieciństwa i młodości nabywane są zachowania zdrowotne rzutujące na styl życia w wieku dorosłym. Dlatego też ważne jest podejmowanie wysiłków promujących zachowania służące zdrowiu. Działania takie winny być podejmowane przez władze publiczne i kierowane zarówno do nastoletniej młodzieży, jak i ich rodziców. Profilaktyka to przyszłość. Pod warunkiem, że będzie to profilaktyka dobrze zaprojektowana, czyli oparta na dowodach i realizowana przez specjalistów. Działania profilaktyczne przynoszą efekty dopiero po dłuższym czasie, stąd wynika fakt, że decydenci niechętnie przekazują na nie pieniądze.

    Główne cele działań z zakresu profilaktyki powinny obejmować:

    • dążenie do zmniejszania poziomu używania substancji psychoaktywnych przez dzieci i młodzież poprzez propagowanie zdrowego stylu życia; wzrost kompetencji rodziców do prowadzenia profilaktyki domowej oraz ich zaangażowanie w działania profilaktyczne w szkołach w ramach programu wychowawczo-profilaktycznego;

    • wzrost kompetencji profilaktycznych nauczycieli w zakresie podejmowania działań opartych na skutecznych strategiach profilaktycznych lub z wykorzystaniem rekomendowanych programów profilaktycznych (evidence-based practice);

    • podejmowanie przez szkołę lub placówkę własnych działań profilaktycznych wynikających z diagnozy czynników ryzyka i czynników chroniących, poddanych wewnętrznej ocenie skuteczności;

    • systematycznego podnoszenie jakości działań profilaktycznych w szkołach i placówkach, we współpracy z jednostką samorządu terytorialnego w ramach rozwiązywania problemów uzależnień w środowisku lokalnym.

    Jeszcze raz należy podkreślić, że kształtowanie prawidłowych zachowań zdrowotnych wśród młodych ludzi może być jednym z najważniejszych elementów poprawy stanu zdrowia populacji w XXI wieku. Postawy i zachowania względem zdrowia, jakie młodzież utrwali będą decydowały o ich stylu życia w wieku dojrzałym.

    Hasło „lepiej zapobiegać niż leczyć” jest słuszne w kwestii naszego zdrowia, jak i również w przypadku wychowywania i kształtowania młodego pokolenia.

    Raport powstał w Instytucie Zdrowia Akademii Polonijnej w Częstochowie pod kierunkiem prof. nzw. dr. hab. Macieja Rudnickiego, rektora Akademii Polonijnej oraz prof. AP dr Renaty Zacharczuk, prorektor Akademii Polonijnej.

    Polskie firmy stawiają na zagraniczną ekspansję w cyfrowym wydaniu

    Przez
    Piotr Cegłowski
    -

    75 proc. polskich przedsiębiorstw jeszcze w tym roku będzie starało się zwiększyć swoje przychody poprzez sprzedaż online na rynkach zagranicznych. Plany związane z otwarciem sklepów stacjonarnych deklaruje co drugie z nich (51 proc.) – wynika z badania Adyen Retail Report. Raport ujawnia także najpopularniejsze kierunki ekspansji

    Z badania wynika, że aż 75 proc. polskich firm zamierza podjąć działania związane z ekspansją online na rynkach międzynarodowych w 2024 roku. Dodatkowo aż 51 proc. potwierdza swoje plany dotyczące otwarcia sklepów stacjonarnych. Jest to duży wzrost w stosunku do wyników zeszłorocznych, gdy podobne ambicje deklarowało ogółem tylko 45 proc. przedsiębiorstw, a o „fizycznych placówkach” myślało zaledwie 29 proc.

    Najpopularniejszymi krajami, w których polskie firmy planują prowadzić swoją działalność, są obecnie Niemcy (38 proc.), Wielka Brytania (29 proc.) i Stany Zjednoczone (26 proc.). Dla przedsiębiorców jednym z kluczowych wyzwań jest dostosowanie się do wymogów danego rynku i oczekiwań nowych odbiorców. Aż 84 proc. badanych firm stwierdziło, że akceptacja lokalnych preferencji płatniczych w kraju, w którym rozwijają usługi, pomogłaby im zbudować markę oraz zaufanie wśród lokalnych konsumentów.

    Zapewnienie szybkiego i niezawodnego systemu przetwarzania płatności, zgodnego z lokalnymi przepisami i standardami płatniczymi, jest niezwykle ważne. Z kolei z perspektywy konsumentów preferencje dotyczące płatności w sposób istotny wpływają na doświadczenia zakupowe, a ostatecznie przekładają się także na wynik finansowy firmy. Okazuje się, że 55 proc. konsumentów na całym świecie, jeśli nie może zapłacić za produkt, usługę online lub w sklepie tak, jak chce, zwykle porzuca koszyk (w Polsce aż 62 proc.). To wyraźny sygnał dla firm, w szczególności tych, które planują podbój zagranicznych rynków, aby zapewniły obecnym oraz przyszłym klientom kompleksowe i zgodne z przepisami rozwiązania.

    Tymczasem z raportu wynika, że ponad połowa firm (54 proc.) nie wie jeszcze, czy będzie mogła zaakceptować wszystkie lokalne preferencje płatnicze. Ekspansja zagraniczna, oprócz dostosowania checkoutu do lokalnych preferencji czy spełnienia lokalnych wymagań regulacyjnych, to także ryzyko nabudowania dużej złożoności operacyjnej. A to dopiero początek. Aż 2/3 przedsiębiorstw (67 proc.) twierdzi, że kiedy już rozszerzy działalność na arenie międzynarodowej, będzie potrzebować Unified Commerce, aby dzięki danym lepiej zrozumieć, kim są ich nowi klienci.

    Wojciech Gryciuk

    Badanie przeprowadzono między 15 stycznia a 1 lutego br. na grupie badawczej 38 tys. konsumentów oraz 13 tys. przedsiębiorstw handlowych z 26 krajów na całym świecie: Wielkiej Brytanii, Singapuru, Hongkongu, Japonii, Australii, ZEA, Francji, Włoch, Hiszpanii, Portugalii, Niemiec, Polski, Belgii, Holandii, Brazylii, Norwegii, Danii, Szwecji, USA, Kanady, Malezji, Meksyku, Austrii, Szwajcarii, Chin oraz Indii.

    Grupa badawcza w Polsce to 1 tys. konsumentów oraz 500 przedsiębiorstw handlowych.

    Trendy technologiczne na 2024 rok wg AWS

    Przez
    Piotr Cegłowski
    -

    Wzrost świadomości kulturowej LLM, zwiększenie możliwości asystentów AI wspierających pracę programistów, dynamiczny rozwój FemTech i ewolucja edukacji – to najważniejsze trendy technologiczne ogłoszone przez dr. Wernera Vogelsa, CTO Amazon.com na konferencji AWS re:Invent. Czeka nas również mnóstwo innowacji w obszarach mających na celu demokratyzację dostępu do technologii chmurowych.

    Trend #1

    Wzrost świadomości kulturowej LLM

    Jednym z wyzwań stojących przed szerszym rozpowszechnieniem AI jest nie tylko język, jakim się te systemy posługują, ale także zależności kulturowe, które są różne w różnych częściach świata. Kultura, w jakiej żyjemy determinuje nasze zachowania i przekonania oraz ma wpływ na język. Dlatego zależności kulturowe będzie odgrywać kluczową rolę w sposobie projektowania, wdrażania i użytkowania technologii. Szczególnie dotyczy to generatywnej sztucznej inteligencji.

    Tak jak ludzie rozwijają się poprzez dyskusje i wymianę pomysłów, tak LLM (Large Language Models – duże modele językowe) potrzebują uwzględnić niezliczoną liczbę historii i doświadczeń, aby móc zrozumieć kulturę w szerszym kontekście. Ok. 46 proc. danych zawartych w repozytorium Common Crawl, wykorzystywanym do „uczenia” LLM było w języku angielskim. Jeszcze większa część, bez względu na język, pochodziła z kultury zachodniej i dotyczyła głównie USA, przez co nie odpowiadała niuansom kulturowym innych części świata. LLM szkolone na zróżnicowanych kulturowo danych zyskają bogatsze zrozumienie ludzkich doświadczeń i złożonych wyzwań społecznych. Ta nowo nabyta wiedza sprawi, że generatywna AI będzie bardziej dostępna dla użytkowników na całym świecie.

    Trend #2

    Zwiększenie możliwości asystentów AI

    Asystenci AI rozwiną się z podstawowych generatorów kodu w nauczycieli

    i współpracowników, którzy zapewniają wsparcie w całym cyklu życia oprogramowania. Będą wyjaśniać złożone systemy prostym językiem, sugerować ukierunkowane ulepszenia i podejmować się powtarzalnych zadań, pozwalając programistom skupić się na najważniejszych aspektach ich pracy. Wg ankiety „2023 Stack Overflow Developer Survey”, już 70 proc. programistów używa lub planuje używać narzędzi do kodowania opartych na AI.

    Granice między managerami produktu, inżynierami front-end i back-end, DBA, projektantami UI/UX, inżynierami DevOps i architektami będą się zacierać. Dzięki kontekstowemu zrozumieniu całych systemów, a nie tylko odizolowanych modułów, asystenci AI będą dostarczać rekomendacje, które zwiększą ludzką kreatywność.

    Obecnie już widać, że niektóre z najbardziej żmudnych etapów tworzenia nowoczesnego oprogramowania, takie jak pisanie testów jednostkowych, standardowych kodów i debugowanie błędów są zdejmowane z deweloperów. Asystenci AI będą także w stanie przeprojektować i migrować starsze aplikacje.

    Trend #3

    Ewolucja edukacji

    Szkolnictwo wyższe nie jest w stanie własnymi siłami nadążyć za tempem zmian technologicznych. Już obecnie coraz popularniejsze są programy szkoleniowe oparte na umiejętnościach branżowych, a rzeczywistość pracy w firmach technologicznych zmienia się w kierunku ciągłego uczenia się – przynosi to korzyści zarówno specjalistom technologicznym, jak i firmom. Popularność praktyk zawodowych stale rośnie, ponieważ pracodawca może ukierunkować szkolenie w kierunku swoich potrzeb, a praktykanci mogą zarabiać w trakcie nauki. Jednak obecnie firmy zaczynają poważnie inwestować na dużą skalę w edukację. AWS zamierza przeszkolić 25 mln ludzi bezpłatnie z technologii chmurowych do 2025 roku, z czego 21 mln osób już takie szkolenia odbyło.

    Nie oznacza to, że tradycyjne stopnie naukowe odchodzą w niepamięć. Nadal będą istnieć obszary technologii, w których nauczanie akademickie będzie miało kluczowe znaczenie. Będzie jednak wiele branż, w których wpływ technologii przewyższy tradycyjne systemy edukacyjne.

    – Jeszcze kilka lat temu dyplom ukończenia studiów wyższych był szczególnie ważny w branży technologicznej. Dla studentów koszty rosną i wielu kwestionuje wartość tradycyjnego dyplomu uniwersyteckiego, gdy dostępne jest szkolenie praktyczne. W przypadku firm nowi pracownicy nadal wymagają szkolenia w miejscu pracy. W efekcie powiększa się przepaść między tym, czego naucza się w szkole, a tym, czego potrzebują pracodawcy – powiedział dr Werner Vogels.

    Trend #4

    Rozwój FemTech

    Tylko w Stanach Zjednoczonych kobiety wydają na usługi medyczne ponad $500 mld rocznie i są odpowiedzialne za 80 proc. decyzji konsumenckich dotyczących zdrowia. Pomimo ich udziału w rynku, system opieki zdrowotnej wciąż faworyzuje mężczyzn. Ponad 70 proc. symptomów związanych z menopauzą pozostaje nieleczone, a kobiety są narażone na niezdiagnozowanie ataków serca o 50 proc. bardziej, niż mężczyźni. Dodatkowo kobiety częściej raportują dokuczliwe skutki uboczne leków na receptę, co może być spowodowane pomijaniem ich w badaniach klinicznych.

    W miarę napływu coraz większych funduszy, firmy FemTech będą demokratyzować dostęp kobiet do opieki zdrowotnej dzięki jej hybrydowym modelom, które wykorzystują internetowe platformy medyczne, dostępność tanich urządzeń diagnostycznych i dostęp na żądanie do specjalistów. Łatwiejszy dostęp do nich będzie też możliwy za pośrednictwem aplikacji

    i dedykowanych urządzeń mobilnych, które zapewnią lekarzom szybki dostęp do dużych ilości danych zdrowotnych do analizy. Te, w połączeniu z technologiami chmurowymi, takimi jak narzędzia pozyskiwania informacji ze zdjęć i innych danych wizualnych i technologie głębokiego uczenia, zmniejszą liczbę błędnych diagnoz i pomogą zminimalizować skutki uboczne leków, które nieproporcjonalnie dotykają dziś kobiety.

    Endometrioza i depresja poporodowa otrzymają uwagę, na jaką zasługują. W końcu zobaczymy, jak opieka nad kobietami przesuwa się z marginesu na pierwszy plan. A ponieważ zespoły kierowane przez kobiety są bardziej skłonne do rozwiązywania szerokiego zakresu problemów zdrowotnych niż zespoły składające się wyłącznie z mężczyzn, zobaczymy, że FemTech nie tylko przyniesie korzyści tym, które identyfikują się jako kobiety, ale także ożywi cały system opieki zdrowotnej.

    Wojciech Gryciuk

    Unijne środki dla polskiej turystyki

    Przez
    Piotr Cegłowski
    -

    Prezentujemy projekty turystyczne, które zostały wsparte środkami unijnymi pozyskanymi przez POT. Są to ważne przedsięwzięcia, ponieważ zwiększają atrakcyjność naszego kraju, zarówno w kontekście turystyki krajowej, jak i zagranicznej

    Śladem europejskiej tożsamości Krakowa –

    szlak turystyczny po podziemiach Rynku Głównego. Beneficjent: Gmina Miasta Kraków

    Pod Rynkiem Głównym i Sukiennicami w Krakowie utworzono podziemną trasę turystyczną. Projekt ma ponadregionalny charakter, jest też unikatową atrakcją turystyczną w skali kraju i świata. Główną częścią podziemnego szlaku jest rezerwat archeologiczno-architektoniczny. Udostępniono tu stare drogi i inne archeologiczne pozostałości, które pokazują dzieje tego wyjątkowego miejsca i podkreślają znaczenie Krakowa w okresie średniowiecza – miasto już wtedy było jednym z głównych centrów handlowych, gospodarczych i kulturalnych. Odwiedzający ten szlak mogą poznać wiele tajemnic Krakowa, a także zaznajomić się ze specyfiką życia w średniowiecznej Europie. Zwiedzającym towarzyszą multimedialne ekspozycje i prezentacje dostępne w sześciu wersjach językowych. Trasa ma szereg udogodnień w postaci wind i pochylni dla niepełnosprawnych oraz rodzin z dziećmi. Przedsięwzięcie w sposób istotny poszerza ofertę turystyczną Polski, przyczyniając się do wzrostu liczby odwiedzających ją turystów.

    Toruń – Hanza nad Wisłą.

    Beneficjent: Gmina Miasta Toruń

    Toruń został włączony w działania polityczno-gospodarcze Hanzy w 1280 roku i stał się wtedy jej częścią. W mieście znajdują się unikatowe i oryginalne zabytki wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Powstał tu szlak turystyczny nawiązujący do hanzeatyckiej przeszłości miasta. Podjęte działania pozwoliły na modernizację i zagospodarowanie historycznych obiektów na terenie Starego i Nowego Miasta, tj. Ratusza Staromiejskiego, ruin Zamku Krzyżackiego oraz budynków Domu Eskenów. Zastosowane udogodnienia zwiększyły bezpieczeństwo zwiedzających i podniosły walory turystyczne Wieży Ratuszowej. Wprowadzono elementy małej architektury, które uwydatniły dawną świetność kupiecką miasta oraz jego rolę w Związku Wielkiej Hanzy. Herby miast, z którymi Toruń prowadził w średniowieczu ożywione kontakty kupieckie, wkomponowano w oś głównych najstarszych ulic miasta (Szerokiej i Królowej Jadwigi). Znaki kupieckie i herby mieszczańskie pojawiły się na lampach oświetlających ulice. Realizacja projektu wzmocniła wartość Torunia jako miasta stanowiącego znany w Europie ośrodek turystyki kulturowej.

    Uzdrowiska Kłodzkie, międzynarodowy turystyczny produkt markowy.

    Beneficjent: Zespół Uzdrowisk Kłodzkich S.A.

    Projekt skupił działania wokół budowy marki „Uzdrowiska Kłodzkie” na miarę kurortów europejskich. Jego unikatowość polega także na wykorzystaniu leczniczych wód mineralnych. Inwestycja objęła kompleksową rozbudowę infrastruktury służącej do relaksu i wypoczynku. W Kudowie-Zdroju wybudowano centrum rehabilitacyjne oraz SPA przy Szpitalu Uzdrowiskowym „Zameczek”, które zostało wyposażone w basen rehabilitacyjny, salę do helioterapii i łaźnię parową z saunami. Ponadto przy Dziecięcym Sanatorium „Jagusia” powstała infrastruktura uzdrowiskowa obejmująca basen rehabilitacyjny i strefę słonecznej plaży. Inwestycje w Polanicy-Zdroju obejmowały zmodernizowanie Zakładu Przyrodoleczniczego w Szpitalu Uzdrowiskowym Wielka Pieniawa. Powstała tu sala rehabilitacyjna ze strefą wypoczynkową w postaci oranżerii oraz tarasy w formie ogrodów zimowych, co pozwala na prowadzenie rozbudowanej terapii bodźcowej. W ramach prac prowadzonych w Dusznikach-Zdroju stworzono Centrum Zabiegów przy Szpitalu Uzdrowiskowym Jan Kazimierz.

    Centrum Dziedzictwa Szkła w Krośnie.

    Beneficjent: Gmina Krosno

    Unikatowe przedsięwzięcie wspierające turystyczne wypromowanie miasta, którego produkty ze szkła posiadają markę znaną w całej Europie.

    Centrum Dziedzictwa Szkła jest zintegrowanym produktem turystycznym, związanym z historią wytopu szkła w Krośnie. Odwiedzający ten obiekt mają do dyspozycji atrakcyjne, nie tylko multimedialne, ale i rzeczywiste prezentacje wyrobu szkła artystycznego, dekoracyjnego i użytkowego oraz sklep ze szklanymi pamiątkami wytwarzanymi przez tutejszych artystów. Dla celów edukacyjnych udostępniono tu salę kinowo-konferencyjną, a programy zwiedzania obejmują, cieszące się wyjątkowym zainteresowaniem, warsztaty obróbki i ornamentowania szkła, warsztaty z malowania na szkle, grawerowania i szlifowania. Można tu poznać tajniki tworzenia witraży oraz formowania szklanych figurek za pomocą ognia z palników. W salach wystaw czasowych odwiedzający mogą zapoznać się z ekspozycjami prezentującymi szkło artystyczne wykonane przez najlepszych polskich twórców, a także podziwiać funkcjonalność szkła użytkowego.

    Świętokrzyski Szlak Archeo-Geologiczny.

    Beneficjent: Gmina Kielce

    Góry Świętokrzyskie stanowią prawdziwą skarbnicę wiedzy dla miłośników geologii, paleontologii czy archeologii. Świętokrzyski Szlak Archeo-Geologiczny jest przedsięwzięciem zawierającym w sobie elementy unikalne, niemające odzwierciedlenia w innych miejscach w Europie. Wytyczono i wybudowano tu prawie 130 km szlaków turystycznych. Stworzono Centrum Geoedukacji, które jest miejscem ekspozycji zbiorów geologicznych z całego regionu świętokrzyskiego i wyjątkowym centrum szeroko pojętej edukacji geologicznej dla młodzieży, dzieci i turystów. Ponadto przeprowadzono pokaźną modernizację rezerwatu przyrodniczo-archeologicznego w Krzemionkach, gdzie powstały nowe wiaty, ścieżki dydaktyczne oraz punkty widokowe. Udostępniono nowe ekspozycje geologiczne o dużej w skali Europy wartości edukacyjnej. Przeprowadzano rewitalizację historycznego centrum Chęcin, a także wsparto remont Zamku Królewskiego w Chęcinach. Świętokrzyski Szlak Archeo-Geologiczny, łącząc 20 obiektów będących oddzielnymi atrakcjami turystycznymi, wpisuje się w Europejski Szlak Geoparków, podnosząc tym samym własną wartość

    Wykorzystanie walorów Wisły w celu budowy wspólnego produktu turystycznego przez Kazimierz Dolny, Puławy i Janowiec.

    Beneficjent: Miasto Puławy

    Efektem działań jest integracja turystyczna trzech miast: Kazimierza Dolnego, Puław i Janowca przy wykorzystaniu walorów Wisły. Przedsięwzięcie skupiło się na działaniach przygotowujących kompleksową ofertę związaną z rekreacją i żeglugą po Wiśle. Przeprowadzono przebudowę portu rzecznego Marina Puławy i przystani żeglugowej w Puławach. Funkcjonuje tu strefa kempingową z dogodnym zapleczem, parkingiem, placem zabaw dla dzieci, placem do street workoutu i siłownią na świeżym powietrzu. Rozbudowano promenady nadrzeczne we wszystkich trzech miastach. W Kazimierzu Dolnym inwestycje w infrastrukturę turystyczną objęły modernizację przystani, montaż oświetlenia nadrzecznego bulwaru oraz zagospodarowanie sąsiadujących terenów zieleni. W Janowcu wybudowano przystań obsługującą żeglugę rzeczną. Wykonanie powyższej infrastruktury umożliwiło uruchomienie regularnej żeglugi pasażerskiej między tymi miastami, w formie tzw. taksówek wodnych lub tramwajów wodnych.

    Program ożywienia dróg wodnych w Gdańsku.

    Beneficjent: Gmina Miasta Gdańska

    Otwarto wewnątrzmiejski, śródlądowy szlak wodny, znajdujący się w bezpośredniej bliskości najcenniejszych zabytków historycznego Gdańska, co stworzyło możliwości zwiedzania miasta drogą wodną oraz udostępnienia przestrzeni do wypoczynku i rekreacji nad wodą. W ramach realizacji projektu wybudowano prawie 45 km wodnych szlaków turystycznych. Powstały trzy przystanie żeglarskie, dziesięć przystanków tramwajowych, budynek administracyjny z bosmanatem. Ponadto oddano do użytku 34 pomosty pływające z 53 miejscami do cumowania oraz dwie wiaty przystankowe (Westerplatte i Twierdza Wisłoujście). Powstały też cztery slipy do wodowania i wyciągania jednostek wodnych. Wzdłuż turystycznych szlaków wodnych, w strefach wodnych przystanków, wybudowano zaplecze sanitarne, ciągi spacerowe oraz dostosowano infrastrukturę do potrzeb osób niepełnosprawnych. Dla małych jednostek pływających powstała przystań Żabi Kruk oraz przystanie żeglarskie Sienna Grobla II i Tamka. Podjęto szereg działań zapewniających bezpieczeństwo na wszystkich tutejszych szlakach wodnych i w ich najbliższej okolicy.

    Hala Stulecia we Wrocławiu – Centrum Innowacyjności w Architekturze i Budownictwie.

    Beneficjent: Wrocławskie Przedsiębiorstwo

    Hala Ludowa

    Hala Stulecia we Wrocławiu to mistrzowskie dzieło Maxa Berga i symbol innowacji w dziedzinie architektury, które powstało w pierwszej dekadzie XX wieku. Realizacja projektu w atrakcyjny sposób łączy bogactwo dziedzictwa kulturowego z innowacyjnością tego miejsca. Utworzono unikatowy, ponadregionalny produkt turystyczny jednocześnie będący obiektem zabytkowym i multimedialnym centrum edukacji. Oddana tu do zwiedzania interaktywna wystawa jest poświęcona historii Hali Stulecia oraz sąsiednich terenów wystawowych. Pieczołowicie odrestaurowano jej wnętrza, a zarazem zaadaptowano przestrzeń, tworząc ścieżkę edukacyjno-poznawczą, na którą składają się tematyczne przestrzenie: Visitor Center z punktem informacji turystycznej, Pokój Historyczny, Pokój Edukacyjno-Poznawczy oraz Kuluary i Galeria. Wnętrze Hali Stulecia wzbogacono w ścieżki edukacyjno-historyczne, ekrany multimedialne i interaktywne puzzle. Ponadto zainstalowano tu nowoczesną aparaturę do pokazów typu „światło, obraz i dźwięk”.

    Wschodnioeuropejskie Centrum Kongresowo-Sportowe Arłamów.

    Beneficjent: Hotel Arłamów

    Realizacja tego projektu wpłynęła na zwiększenie ruchu turystycznego w regionie Polski południowo-wschodniej, ze względu na powstanie tu pierwszego centrum kongresowo-targowego o wysokim standardzie. Wschodnioeuropejskie Centrum Kongresowo-Sportowe Arłamów to malowniczo położony ośrodek wśród lasów Puszczy Karpackiej. Jest to wielofunkcyjny obiekt turystyczny, na który składa się czterogwiazdkowy hotel z bogatą infrastrukturą towarzyszącą. Dysponuje prawie 200 pokojami. Potencjał konferencyjno-szkoleniowy stanowią cztery sale wielofunkcyjne o łącznej powierzchni prawie 1,5 tys. m kw., z praktyczną możliwością podziału na 10 odrębnych przestrzeni o różnym kształcie powierzchni – umożliwia to przyjęcie prawie 1500 uczestników. Wschodnioeuropejskie Centrum Kongresowo-Sportowe jest obiektem wielofunkcyjnym dopasowującym ofertę do grupy docelowej. Pełni funkcję m.in. sportowo-rekreacyjne, wystawienniczo kulturalne, turystyczno-wypoczynkowe, a także konferencyjno-szkoleniowe. Stało się idealnym centrum zgrupowań narodowych kadr sportowych.

    Bug – raj dla turysty.

    Beneficjent: Gmina Drohiczyn

    Realizacja tego projektu, obok promocji walorów doliny rzeki Bug, wpływa na aktywizację ruchu turystycznego i działalności związanej z nią. Bug to prawdziwy klejnot pod względem turystycznym. Jest jedną z ostatnich dzikich rzek w Polsce. Jej brzegi są niezwykle urozmaicone, a krajobraz pełen malowniczych widoków. Jednym z najpiękniejszych miejsc nad jej brzegiem jest Drohiczyn ze swoim historycznym charakterem. Kiedyś pełnił funkcję stolicy regionu Podlasia. Efektem realizacji projektu jest m.in szlak kajakowy wyposażony w mariny na polskim odcinku Bugu. W Drohiczynie zagospodarowano skarpę Góry Zamkowej przy Zespole Klasztornym. Zainicjowano i powołano Nadbużańskie Centrum Turystyczne w Grannem, też leżącym nad Bugiem, w samym sercu obszaru Natura 2000 Doliny Środkowego Bugu. Dla celów edukacyjno-rekreacyjnych w Drohiczynie powstał Nadbużański Park Historyczno-Kulturowy, gdzie odwiedzający mogą poznać dzieje miasta i jego okolic. Wytyczono tu prawie 48 km ścieżek rowerowych oraz zainstalowano dziewięć infokiosków dla turystów.

    Szlaki nowej przygody w zabytkowej Kopalni Soli „Wieliczka”.

    Beneficjent: Kopalnia Soli „Wieliczka”

    Powstałe „Szlaki nowej przygody” są trasą geoturystyczną, która pozwala przybliżyć turystom historię kopalni w pierwszych wiekach jej istnienia oraz objaśnić im unikatową budowę geologiczną złoża. Kopalnia Soli „Wieliczka” to jedno z najstarszych i najważniejszych miejsc na mapie atrakcji turystycznych w Polsce. Jej historia sięga XIV wieku. By podziemny szlak mógł służyć odwiedzającym, zabezpieczono, a następnie udostępniono zabytkowy zespół budynków nadszybia szybu Regis oraz zabytkowe wyrobiska kopalni, gdzie zachowały się ślady dawnych prac górniczych. Przygotowano multisensoryczną trasę górniczą z komorami, chodnikami i dwoma windami. Dzięki remontowi i modernizacji całego obiektu oraz poprawieniu oznakowania udostępniono trasę górniczą prowadzącą do interesujących miejsc eksponowania podziemnych walorów geologicznych, historycznych oraz górniczych technik eksploatacji i zabezpieczenia wyrobisk. Dziś ten szlak jako „Trasa Górnicza”, pozwala na fascynujące doświadczenie autentyzmu starej kopalni i tajemnic pracy górników.

    Południowo-zachodni Szlak Cysterski.

    Beneficjent: Województwo Dolnośląskie

    Szlak Cysterski jest zachwycającą atrakcją turystyczną, która łączy obiekty dziedzictwa cystersów i pocysterskich na terenie województwa dolnośląskiego. Stał się też częścią międzynarodowego Szlaku Cystersów. Stworzona tu koncepcja zarządzania głównymi obiektami na szlaku i ich otoczeniem umożliwia aplikowanie wytypowanych pocysterskich zabytków do wpisania na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Realizacja projektu pozwoliła na stworzenie spójnego system informacyjno-promocyjnego. Powstały infokioski, bogata baza internetowa oraz charakterystyczne oznakowanie trasy, obiektów i elementów infrastruktury turystycznej pod jedną marką. Uruchomiono też system GPS do promowania oraz informowania o szlaku i obiektach, które są zlokalizowane na terenie czterech sąsiadujących województw: dolnośląskiego, małopolskiego, opolskiego i śląskiego. Inwestycje pozwoliły na zbudowanie ponad 20 parkingów i 15 węzłów sanitarnych. Południowo-zachodni Szlak Cysterski to nie tylko podróż w czasie, ale także okazja do odkrywania historii i piękna regionu Dolnego Śląska.

    Termy Cieplickie – Dolnośląskie Centrum Rekreacji Wodnej.

    Beneficjent: Miasto Jelenia Góra

    Jest to przedsięwzięcie z zakresu turystyki uzdrowiskowej wykorzystujące zasoby wód termalnych. Powstały produkt turystyczny oddziałuje poza region dolnośląski, z uwagi na przygraniczne położenie, także na sąsiednie regiony Niemiec i Czech. Termy Cieplickie to nowoczesny kompleks basenów i SPA położony w Jeleniej Górze. Jest to zaawansowany technologicznie obiekt, który jednocześnie kładzie nacisk na ekologiczne rozwiązania. Aquapark oferuje relaks i czynny wypoczynek w trzech strefach. Basen rekreacyjny z hydromasażami, huśtawką wodną i „dziką rzeką” połączony z basenem pływackim, dwa brodziki ze zjeżdżalniami, dwie wanny jacuzzi, zjeżdżalnie „Anakonda” i „Cebula” . Wyjątkową atrakcją są baseny termalne, które umożliwiają pływanie na zewnątrz bez względu na porę roku i temperaturę powietrza. Kolejne atuty to: gejzer, parasol wodny, kosz do gry w aquabasket oraz plaża z leżakami. W strefie SPA goście mogą skorzystać z biczów wodnych, groty śnieżnej, sauny oraz masaży i innych zabiegów.

    Zamość miasto UNESCO. Pomnik Historii RP produktem turystycznym polskiej gospodarki. Beneficjent: Miasto Zamość

    Zamość, położony w południowo-wschodniej Polsce, jest wyjątkowym miastem o bogatej historii i kulturalnym dziedzictwie. W 1992 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Wyróżnienie to jest zasługą jego wyjątkowej architektury renesansowej, starannie zaprojektowanego układu urbanistycznego oraz bogatej historii. Zamość jest również uznawany za Pomnik Historii Rzeczpospolitej Polskiej, w związku z jego szczególną rolą dla historii i kultury kraju; był też ważnym punktem na szlaku handlowym między Wschodem a Zachodem. Środki w ramach projektu przeznaczono na rozwój atrakcji turystycznych, w tym rewaloryzację obiektów obronnych twierdzy, parku miejskiego oraz przywrócenie pierwotnego krajobrazu warowni. Wyremontowano dawne koszary kozackie z przeznaczeniem na Forteczne Centrum Informacji Historycznej i Turystycznej. Obecnie unikalne dziedzictwo Zamościa wsparte zrealizowanym projektem przyciąga coraz większe rzesze turystów. Inwestycja ta w sposób istotny poszerza ofertę turystyczną Polski i stanowi istotny wkład w polską gospodarkę.

    Europejski Ośrodek Kultury Technicznej i Turystyki Przemysłowej.

    Beneficjent: Miasto Zabrze

    To unikatowy w skali europejskiej projekt o charakterze innowacyjnym. Połączono w nim elementy ochrony dziedzictwa kulturowego z nowoczesnymi metodami prezentacji oraz interaktywnym udziałem zwiedzających. Przeprowadzono tu rewitalizację obiektów dziedzictwa poprzemysłowego miasta Zabrze. Jej celem było przywrócenie życia naziemnej i podziemnej infrastruktury zabytkowych obiektów górniczych. Prace objęły Główną Kluczową Sztolnię Dziedziczna wraz z wyrobiskami towarzyszącymi, XIX-wieczny chodnik prowadzący w pokładach węgla oraz część obiektów naziemnych Skansenu Górniczego „Królowa Luiza”. Są to unikatowe w skali europejskiej obiekty sztuki górniczej i hydrotechnicznej, które przetrwały ponad 200 lat w bardzo dobrym stanie. Po uruchomieniu ośrodka turystom udostępniono kilkanaście podziemnych tras wyposażonych w najnowocześniejsze urządzenia audiowizualne i eksponaty interaktywne. Przedsięwzięcie przyczyniło się do aktywnej ochrony zabytkowych obiektów jednej z najważniejszych kopalń w historii europejskiego górnictwa węgla kamiennego.

    Zachodniopomorski Szlak Żeglarski – sieć portów turystycznych Pomorza Zachodniego.

    Beneficjent: Zachodniopomorska Regionalna Organizacja Turystyczna

    Przedsięwzięcie pozwoliło na stworzenie transgranicznego produktu turystyki wodnej o dużym potencjale i znaczeniu w Europie. Długość Zachodniopomorskiego Szlaku Żeglarskiego wraz z odnogami to prawie 380 km. Ten malowniczy szlak łączy różnorodne akweny, w tym rzekę Odrę, jezioro Dąbie, Zalew Szczeciński oraz Morze Bałtyckie. Tworzy sieć łączącą ponad 30 portów i przystani jachtowych. Wśród nich znajdują się miejsca takie, jak Szczecin, Wolin, Świnoujście i inne urokliwe lokalizacje. W ramach realizowanego projektu powstało siedem nowych portów, zmodernizowano cztery już wcześniej istniejące na tym szlaku obiekty portowe. Łącznie oddano do dyspozycji miłośników turystyki wodnej 621 nowych miejsc postojowych. Powstały też obiekty okołoturystyczne. Zachodniopomorski Szlak Żeglarski to nie tylko trasa dla profesjonalnych żeglarzy. To również doskonała okazja dla amatorów, którzy chcą spędzić czas na wodzie i zachwycić się odkrywaniem piękna przyrody tego regionu.

    Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego w Poznaniu – kolebki państwowości i chrześcijaństwa w Polsce.

    Beneficjent: Miasto Poznań

    Przedsięwzięcie wspiera promowanie unikatowych walorów turystycznych Poznania i Wielkopolski w skali krajowej i międzynarodowej poprzez innowacyjną prezentację dziedzictwa kulturowego w miejscu narodzin państwa i chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego mieści się w najstarszej części Poznania, na prawym brzegu rzeki Cybiny, na Ostrowie Tumskim. Bryła obiektu swoją konstrukcją nawiązuje do historycznego budynku Śluzy Tumskiej, która była elementem fortyfikacji Twierdzy Poznań w XIX wieku. To niekonwencjonalne muzeum nie prezentuje tradycyjnych eksponatów, ale opowiada historię w nowoczesny sposób. Zastosowano tu multimedialne techniki audiowizualne oraz aranżacje przestrzenne. Opowieść o początkach państwa polskiego rozpoczyna się w sali Gród, w której zwiedzający przenoszą się do wirtualnej chrzcielnicy w sali Woda, symbolizującej przyjęcie chrztu przez Mieszka I. W oprowadzaniu pomagają opracowane audioprzewodniki w czterech językach.

    Warszawski Węzeł Wodno-Rowerowy „Pedałuj i płyń” (bike & sail) – etap I.

    Beneficjent: Miasto Stołeczne Warszawa

    To innowacyjny projekt, który w sercu Warszawy łączy najważniejsze szlaki wodne i rowerowe o znaczeniu ponadregionalnym. Poszerza ofertę turystyczną Warszawy i jej atrakcyjność dla odwiedzających poprzez powiązanie głównych atrakcji miasta z Wisłą. W ramach jego realizacji zmodernizowano i przebudowano lewobrzeżny bulwar Wisły na odcinku Podzamcza od ul. Boleść do mostu Śląsko-Dąbrowskiego. Powstała tu atrakcyjna miejska promenada piesza z możliwością cumowania łodzi rekreacyjnych i niedużych statków. Na terenie skweru I Dywizji Pancernej powstał zespół fontann multimedialnych (Miejski Park Fontann). Na lewym brzegu Wisły zbudowano szlak rowerowy o długości ok. 26,5 km, łączący granice Warszawy z gminami Łomianki i Konstancin-Jeziorna. Plaże miejskie zlokalizowane wzdłuż Wisły zostały wyposażone w leżaki, parasole oraz infrastrukturę sportowo-rekreacyjną dla dzieci i niepełnosprawnych. Realizacja projektu przyczyniła się do poprawy dostępności przestrzeni miejskiej dla mieszkańców i turystów.

    Pętla Żuławska – rozwój turystyki wodnej, etap I.

    Beneficjent: Województwo Pomorskie

    Pętla Żuławska to atrakcyjna turystycznie i przyrodniczo droga wodna, będąca częścią Międzynarodowej Drogi Wodnej E70, łączącej Europę Zachodnią z północną Polską, obwodem królewieckim i Litwą. W jej obrębie znajdziemy liczne atrakcje związane z dziedzictwem kulturowym Żuław Wiślanych. To obszar bogaty w zabytki, takie jak gotyckie kościoły, domy podcieniowe, mennonickie cmentarze oraz obiekty hydrotechniczne. Realizacja projektu pozwoliła na wzrost bezpieczeństwa żeglugi oraz zwiększenie dostępności turystyki wodnej zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Wybudowano i zmodernizowano sieć portów: Elbląg, Krynica Morska, Tolkmicko i Kąty Rybackie oraz przystani żeglarskich: Biała Góra, Braniewo, Nowa Pasłęka, Osłonka, Błotnik, Malbork, Rybina. Dla usprawnienia żeglugi rozbudowano infrastrukturę pomocniczą – udostępniono dwa mosty zwodzone w Gdańsku-Przegalinie i w Nowej Pasłęce oraz zelektryfikowaną śluzę Gdańska Głowa. Powstało też Centrum Wirtualnego Zwiedzania i Rozrywki Pętli Żuławskiej.

    Rewitalizacja Kanału Elbląskiego na odcinkach: Jezioro Drużno – Miłomłyn, Miłomłyn – Zalewo, Miłomłyn – Ostróda – Stare Jabłonki.

    Beneficjent: Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku

    Poprawa warunków żeglugowych na zabytkowym 155-letnim kanale była ważnym projektem wspierającym rozwój turystyki wodnej w regionie. W efekcie podjętych prac zwiększono bezpieczeństwo poprzez podniesienie poziomu jego funkcjonalności. Przeprowadzono pogłębienie kanału oraz wykonano prace związane z usunięciem głazów i powalonych drzew, co w efekcie wpłynęło na udrożnienie toru wodnego. Podjęto szeroki zakres prac konserwacyjnych pochylni i torów Kanału Elbląskiego pod względem hydro-technologicznym i konstrukcyjnym na odcinku szlaku wodnego o długości 115,5 km. W ramach rozwijania infrastruktury turystycznej wybudowano nową Izbę Kanału Elbląskiego w Buczyńcu oraz wprowadzono oznakowanie żeglugowe przy obiektach położonych wzdłuż kanału. Projekt ten przyczynia się do ożywienia Kanału Elbląskiego, zachowania dziedzictwa kulturowego i stworzenia atrakcyjnej przestrzeni dla turystyki.

    EU funding for Polish tourism

    We present tourism projects that have been supported by EU funds acquired by the PTO. These are important undertakings as they increase the attractiveness of our country in terms of both domestic and international tourism

    Following the traces of European identity of Kraków – a tourist route through the vaults of the Main Market

    Beneficiary: Municipality of the City of Kraków.

    An underground tourist route has been created under the Main Market Square and the Cloth Hall in Kraków. The project has a supra-regional character and is a unique tourist attraction on a national and international scale. The main part of the underground route is an archaeological and architectural reserve. Old roads and other archaeological remains have been made accessible here, showing the history of this unique place and highlighting the importance of Kraków in the Middle Ages – the city was already a major commercial, economic and cultural centre. Visitors to the trail can learn many of Kraków’s secrets, as well as the specifics of life in medieval Europe. Visitors are accompanied by multimedia exhibitions and presentations available in six languages. The route has a number of facilities in the form of lifts and ramps for the disabled and families with children. The project significantly broadens Poland’s tourist offer, contributing to an increase in the number of tourists visiting the country.

    Torun – Hanseatic City on the Vistula

    Beneficiary: Municipality of the City of Toruń

    Toruń was incorporated into the political and economic activities of the Hanseatic League in 1280 and became part of the Hanseatic League at that time. The city has unique and original monuments listed as UNESCO World Heritage Sites. A tourist trail has been created here, referring to the city’s Hanseatic past. The measures taken allowed for the modernisation and development of historical buildings in the Old and New Town, i.e. the Old Town Hall, the ruins of the Teutonic Castle and the Eskens’ House buildings. The facilities introduced increased visitor safety and enhanced the tourist value of the Town Hall Tower. Elements of small architecture have been introduced to highlight the city’s former merchant magnificence and its role in the Grand Hanseatic League. The coats of arms of the cities with which Toruń had lively merchant contacts in the Middle Ages have been incorporated into the axis of the city’s main streets (Szeroka and Królowej Jadwigi Streets). Merchant signs and bourgeois coats of arms have appeared on street lamps. The project has strengthened Toruń’s value as a city of European renown for cultural tourism.

    Kłodzko Health Resorts, an international tourist brand product

    Beneficiary: Zespół Uzdrowisk Kłodzkich S.A.

    The project focused activities on building the ‘Kłodzko Health Resorts’ brand to match European resorts. Its uniqueness also lies in the use of therapeutic mineral waters. The investment included a comprehensive development of infrastructure for relaxation and recreation. In Kudowa-Zdrój, a rehabilitation and SPA centre was built at the ‘Zameczek’Health Resort Hospital, which was equipped with a rehabilitation pool, a heliotherapy room and a steam bath with saunas. In addition, a spa infrastructure was created at the ‘Jagusia’ Children’s Sanatorium, including a rehabilitation pool and a sun beach area. Investments in Polanica-Zdrój included the modernisation of the Natural Treatment Facility at the ‘Wielka Pieniawa’ Health Resort Hospital – a rehabilitation room with a relaxation zone in the form of a conservatory and terraces in the form of winter gardens were created, which allows for extensive stimulus therapy. As part of the work carried out in Duszniki-Zdrój, a Treatment Centre was created at the Jan Kazimierz Health Resort Hospital.

    Glass Heritage Centre Krosno

    Beneficiary: Municipality of Krosno

    A unique venture to support the tourist promotion of a city whose glass products have a brand name known throughout Europe.

    The Glass Heritage Centre is an integrated tourist product related to the history of glass smelting in Krosno. Visitors to this facility have at their disposal attractive, not only multimedia, but also real-life presentations of the manufacture of artistic, decorative and functional glass, as well as a shop with glass souvenirs produced by local artists. A cinema and conference room is available for educational purposes, and the tour programmes include, with exceptional interest, workshops for glass processing and ornamentation, glass painting, engraving and grinding. Visitors can learn about the secrets of creating stained glass and forming glass figures using torch fire. In the temporary exhibition halls, visitors can get acquainted with exhibitions presenting artistic glass made by the best Polish artists, as well as admire the functionality of applied glass.

    Świętokrzyski Archeo – Geology Trail

    Beneficiary: Municipality of Kielce

    The Świętokrzyskie Mountains are a real treasure trove of knowledge for those fascinated by geology, palaeontology or archaeology. The Świętokrzyski Archeo – Geology Trail is a project containing unique elements not found elsewhere in Europe. Almost 130 km of hiking trails have been marked out and built. A Geoeducation Centre was created as a place of exposition of geological collections from the whole Świętokrzyskie region and a unique centre of broadly defined geological education for youth, children and tourists. Moreover, there was a substantial modernisation of the nature and archaeological reserve in Krzemionki, where new shelters, didactic paths and viewpoints were created. New geological exhibitions of high educational value in Europe were made available. The revitalisation of the historic centre of Chęciny was carried out, and the renovation of the Royal Castle in Chęciny was supported. The Świętokrzyski Archeo – Geology Trail, linking 20 sites that are separate tourist attractions, is part of the European Route of Geoparks, thus increasing its own value.

    Use of the Vistula River assets to build a joint tourist product by Kazimierz Dolny, Puławy and Janowiec

    Beneficiary: City of Puławy

    The result of the activities is the integration of tourism in the three towns of Kazimierz Dolny, Puławy and Janowiec, using the values of the Vistula River. The project focused on activities preparing a comprehensive offer related to recreation and sailing on the Vistula River. The Marina Puławy river port and sailing marina in Puławy were reconstructed. A camping area with convenient facilities, a car park, a children’s playground, a street workout area and an outdoor gym is now in operation. The riverside promenades in all three towns have been extended. In Kazimierz Dolny, investments in tourist infrastructure included the modernisation of the marina, the installation of lighting on the riverside boulevard and the development of adjacent green areas. In Janowiec, a marina was built to serve river navigation. The construction of the above infrastructure made it possible to launch regular passenger shipping between the two towns, in the form of so-called water taxis or water trams.

    Programme to revive waterways in Gdansk

    Beneficiary: Municipality of the City of Gdańsk

    An inner-city, inland waterway was opened in close proximity to the most valuable historical monuments of Gdansk, creating opportunities to explore the city by water and providing space for recreation and leisure by the water. Almost 45 km of water tourist routes were built as part of the project. Three marinas, ten tramway stops and an administration building with a harbour administration were constructed. In addition, 34 floating jetties with 53 mooring points and two shelters were put into service (Westerplatte and Wisłoujście Fortress). Four slips for launching and retrieving watercraft were also created. Along the tourist waterways, in the water stop zones, sanitary facilities, walking paths and infrastructure for the disabled were built. For small vessels, the Żabi Kruk marina and the Sienna Grobla II and Tamka marinas were created. A number of measures were taken to ensure safety on all local waterways and in their vicinity.

    Centennial Hall in Wrocław – Centre for Innovation in Architecture and Construction

    Beneficiary: Wrocławskie Przedsiębiorstwo Hala Ludowa

    The Centennial Hall in Wrocław is a masterpiece by Max Berg and a symbol of architectural innovation that was created in the first decade of the 20th century. The implementation of the project attractively combines the richness of cultural heritage with the innovation of the site. A unique supra-regional tourist product was created, which is both a heritage site and a multimedia education centre. The interactive exhibition opened here is devoted to the history of the Centennial Hall and the neighbouring exhibition grounds. Its interiors have been meticulously restored, and at the same time the space has been adapted to create an educational and exploratory pathway comprising thematic spaces: Visitor Centre with Tourist Information Point, History Room, Education and Cognition Room, and Backstage and Gallery. The interior of Centennial Hall has been enriched with educational and historical pathways, multimedia screens and interactive puzzles. In addition, state-of-the-art apparatus for light, image and sound shows has been installed.

    East European Congress and Sports Centre Arłamów

    Beneficiary: Arłamów Hotel

    The implementation of this project has boosted tourism in the south-eastern Poland region, due to the creation of the first congress and trade fair centre of a high standard here. The East European Congress and Sports Centre Arłamów is a picturesquely located centre amidst the forests of the Carpathian Primeval Forest. It is a multifunctional tourist facility consisting of a four-star hotel with a rich accompanying infrastructure. It has almost 200 rooms at its disposal. The conference and training potential is represented by four multifunctional halls with a total area of almost 1,500 m2, with the practical possibility of dividing them into 10 separate spaces of different surface shapes – this makes it possible to accommodate almost 1,500 participants. The East European Congress and Sports Centre is a multifunctional facility tailored to the target group. Its functions include sports and leisure, exhibition and cultural, tourism and leisure, as well as conference and training. It has become an ideal training centre for national sports teams.

    The Bug River – a tourist’s paradise

    Beneficiary: Municipality of Drohiczyn

    The implementation of this project, in addition to promoting the qualities of the Bug River Valley, influences the activation of tourism and activities related to it. The Bug is a real gem in terms of tourism. It is one of the last wild rivers in Poland. Its banks are extremely varied and the landscape is full of picturesque views. One of the most beautiful places on its banks is Drohiczyn with its historical character. It used to be the capital of the Podlasie region. The result of the project is, among other things, a canoe trail equipped with marinas on the Polish section of the Bug. In Drohiczyn, the slope of Castle Hill next to the Monastery Complex was developed. A Bug River Tourist Centre was initiated and established in Granne, also located on the Bug River, in the heart of the Middle Bug Valley Natura 2000 area. For educational and recreational purposes, a Bug River Historical and Cultural Park was created in Drohiczyn, where visitors can learn about the history of the city and its surroundings. Nearly 48 km of cycle paths have been laid out here and nine information kiosks have been installed for tourists.

    New adventure routes in the historic Wieliczka Salt Mine

    Beneficiary: “Wieliczka” Salt Mine

    The ‘New Adventure Routes’ are a geotourist route which allows tourists to learn about the history of the mine in the first centuries of its existence and the unique geological structure of the deposit. Wieliczka’ Salt Mine is one of the oldest and most important places on the map of tourist attractions in Poland. Its history dates back to the 14th century. In order to make the underground route available for visitors, the historic complex of buildings of the Regis shaft shaft superstructure and the historic excavations of the mine, where traces of former mining works have been preserved, were secured and then made accessible. A multi-sensory mining route with chambers, galleries and two lifts was prepared. Thanks to the renovation and modernisation of the entire facility and improved signposting, a mining trail was made available, leading to places of interest where the underground geological and historical values and mining techniques were exposed and the excavations secured. Today, this trail as the ‘Mining Route’, allows visitors to experience the authenticity of the old mine and the secrets of the miners’ work in a fascinating way.

    South-West Cistercian Route

    Beneficjent: Województwo Dolnośląskie

    The Cistercian Route is a fascinating tourist attraction that links the Cistercian and post-Cistercian heritage sites in the Lower Silesian Voivodship. It has also become part of the international Cistercian Trail. The concept of managing the main objects on the trail and their surroundings created here makes it possible to apply for the selected Cistercian monuments to be entered on the UNESCO World Heritage List. Implementation of the project allowed the creation of a coherent information and promotional system. Information kiosks, a rich Internet database and distinctive signposting of the route, objects and elements of tourist infrastructure under a single brand were created. A GPS system was also launched to promote and inform about the trail and its facilities, which are located in four neighbouring voivodeships: Lower Silesia, Lesser Poland, Opole and Silesia. The investments allowed for the construction of more than 20 car parks and 15 sanitary junctions. The South-Western Cistercian Route is not only a journey in time, but also an opportunity to discover the history and beauty of the Lower Silesian region.

    Cieplice Thermal Baths – Lower Silesian Centre for Water Recreation

    Beneficiary: City of Jelenia Góra

    It is a spa tourism project using thermal water resources. The resulting tourism product has an impact beyond the Lower Silesian region, due to its border location, also in neighbouring regions of Germany and the Czech Republic. Cieplice Thermal Baths is a modern swimming pool and spa complex located in Jelenia Góra. It is a technologically advanced facility, which at the same time places emphasis on ecological solutions. The Aquapark offers relaxation and active leisure in three zones. A leisure pool with hydromassages, a water swing and a ‘wild river’ connected to the swimming pool, two paddling pools with slides, two Jacuzzi tubs, ‘Anaconda’ and ‘Onion’ slides . A unique attraction are the thermal pools, which allow outdoor swimming regardless of the season and air temperature. Other highlights include a geyser, a water umbrella, an aquabasket and a beach with sun loungers. In the spa area, guests can enjoy water whips, a snow grotto, a sauna and massages and other treatments.

    Zamość a UNESCO City. Polish Historical Monument as a tourist product of the Polish economy

    Beneficiary: City of Zamość

    Zamość, located in south-eastern Poland, is a unique city with a rich history and cultural heritage. In 1992, it was inscribed on the UNESCO World Heritage List. The distinction is due to its unique Renaissance architecture, carefully designed urban layout and rich history. Zamość is also recognised as a Monument of History of the Republic of Poland, due to its special role for the country’s history and culture; it was also an important point on the trade route between East and West. The project’s funds were used to develop tourist attractions, including the revalorisation of the fortress’ defensive facilities, the city park and the restoration of the original fortress landscape. The former Cossack barracks were renovated to be used as the Fortress Historical and Tourist Information Centre. Today, Zamość’s unique heritage, supported by the completed project, is attracting increasing numbers of tourists. This investment significantly broadens Poland’s tourist offer and makes a significant contribution to the Polish economy.

    European Centre of Technical Culture and Industrial Tourism

    Beneficiary: City of Zabrze

    This is a unique innovative project on a European scale. It combines elements of cultural heritage protection with modern presentation methods and interactive visitor participation. The revitalisation of the post-industrial heritage sites of the city of Zabrze was carried out here. Its aim was to bring the above-ground and underground infrastructure of historic mining sites back to life. The works covered the Main Key Hereditary Adit together with accompanying excavations, a 19th-century walkway leading through the coal seams and part of the above-ground facilities of the ‘Królowa Luiza’ Open-Air Museum. These are unique objects of mining and hydrotechnical art in Europe, which have survived for more than 200 years in very good condition. After the centre was opened, tourists were given access to over a dozen underground routes equipped with state-of-the-art audiovisual devices and interactive exhibits. The project has contributed to the active preservation of the historic buildings of one of the most important mines in the history of European coal mining.

    West Pomeranian Sailing Route – tourist port network of Western Pomerania

    Beneficiary: West Pomeranian Regional Tourist Organisation

    The project has created a cross-border water tourism product with great potential and significance in Europe. The length of the West Pomeranian Sailing Route and its branches is almost 380 km. This picturesque route connects various bodies of water, including the Oder River, Lake Dąbie, the Szczecin Lagoon and the Baltic Sea. It forms a network connecting more than 30 ports and marinas. Among them are places such as Szczecin, Wolin, Świnoujście and other charming locations. As part of the project, seven new harbours were built and four previously existing harbour facilities on the route were modernised. A total of 621 new berths were made available to water tourism enthusiasts. Tourist facilities were also created. The West Pomeranian Sailing Route is not only a route for professional sailors. It is also an excellent opportunity for amateurs who want to spend time on the water and enjoy discovering the region’s natural beauty.

    Ostrów Tumski Interactive History Centre in Poznań – the cradle of statehood and Christianity in Poland

    Beneficiary: City of Poznań

    The project supports the promotion of the unique tourist attractions of Poznań and Greater Poland on a national and international scale by means of an innovative presentation of the cultural heritage at the birthplace of the state and Christianity on Polish soil. The Ostrów Tumski Interactive History Centre is located in the oldest part of Poznań, on the right bank of the Cybina river, in Ostrów Tumski. The structure of the building is based on the historical building of the Tumska Floodgate, which was part of the Poznan Fortress fortifications in the 19th century. This is an unconventional museum – it does not present traditional exhibits, but tells history in a modern way. Multimedia audiovisual techniques and spatial arrangements have been used here. The story of the beginnings of the Polish state begins in the Gród (Town ) room, where visitors are taken to the virtual baptismal font in the Woda (Water) room, symbolising Mieszko I’s baptism. The tours are supported by audio guides in four languages.

    Warsaw Water-Bike Interchange ‘Pedal & Sail’ – stage I

    Beneficiary: City of Warsaw

    It is an innovative project that links the most important water and bicycle routes of supra-regional importance in the heart of Warsaw. It expands Warsaw’s tourist offer and its attractiveness to visitors by linking the city’s main attractions to the Vistula River. As part of its implementation, the left-bank boulevard of the Vistula River on the section of Podzamcze, from Boleść Street to the Śląsko-Dąbrowski Bridge, was modernised and rebuilt. An attractive urban pedestrian promenade was created here, with the possibility of mooring recreational boats and small vessels. In the area of the 1st Armoured Division square, a complex of multimedia fountains was created (Municipal Fountain Park). On the left bank of the Vistula, a cycling route of approximately 26.5 km was built, linking the borders of Warsaw with the Łomianki and Konstancin-Jeziorna municipalities. Municipal beaches located along the Vistula were equipped with deckchairs, umbrellas and sports and recreational infrastructure for children and the disabled. The implementation of the project has contributed to improving the accessibility of the urban space for residents and tourists.

    Żuławy Loop – development of water tourism. Stage I

    Beneficiary: Pomorskie Voivodeship

    The Żuławy Loop is an attractive waterway for tourism and nature, part of the E70 International Waterway, connecting Western Europe with northern Poland, the Kaliningrad region and Lithuania. It includes numerous attractions related to the cultural heritage of Żuławy Wiślane. It is an area rich in monuments, such as Gothic churches, arcaded houses, Mennonite cemeteries and hydrotechnical structures. The implementation of the project made it possible to increase the safety of navigation and the accessibility of water tourism, in accordance with the principles of sustainable development. A network of ports was built and modernised: Elbląg, Krynica Morska, Tolkmicko and Kąty Rybackie and sailing marinas: Biała Góra, Braniewo, Nowa Pasłęka, Osłonka, Błotnik, Malbork, Rybina. In order to make navigation more efficient, the auxiliary infrastructure has been developed – two drawbridges in Gdańsk-Przegalin and Nowa Pasłęka and an electrified Gdańsk Głowa floodgate have been made available. A Virtual Tour and Entertainment Centre of the Żuławy Loop was also created.

    Revitalisation of the Elbląg Canal in the sections: Drużno Lake – Miłomłyn, Miłomłyn – Zalewo, Miłomłyn – Ostróda – Stare Jabłonki

    Beneficiary: Regional Water Management Authority in Gdańsk

    Improving navigational conditions on the historic 155-year-old canal was an important project supporting the development of water tourism in the region. As a result of the work undertaken, safety was increased by making it more functional. Dredging of the canal was carried out and work to remove boulders and fallen trees was carried out, resulting in an unclogged fairway. Extensive maintenance work was undertaken on the slipways and tracks of the Elbląg Canal in terms of hydro-technology and construction along a 115.5 km section of the waterway. As part of the development of tourist infrastructure, a new Elblag Canal History Chamber was built in Buczyniec and navigational signage was introduced at facilities along the canal. This project contributes to revitalising the Elbląg Canal, preserving cultural heritage and creating an attractive space for tourism.

    Trochę razem, trochę osobno

    Przez
    Piotr Cegłowski
    -

    Dzień 1 maja 2004 roku w Europie dla większości jej mieszkańców nie różnił się zbytnio od poprzedniego. A jednak był ważną cezurą w historii kontynentu – kończyła się epoka rywalizacji, rozpoczynała faza współpracy

    Osiągnięty został cel strategiczny postzimnowojennej transformacji – zapewnienie stabilizacji, gospodarczy i polityczny renesans Europy, w konsekwencji jej umocnienie. Rozszerzenie Unii o 10 kolejnych państw nie zniszczyło marzenia zachodnich Europejczyków o pogłębionej integracji, nie zredukowało Unii do strefy wolnego handlu, przed czym tak wielu zdeklarowanych unionistów ostrzegało. Traktat Akcesyjny z nowymi krajami członkowskimi nie przewidywał żadnych wyjątków od unijnego prawa. Właściwie po raz pierwszy w historii europejskiej Wspólnoty.

    Rozszerzenie wywołało jednak, i właściwie nadal wywołuje, sporo obaw. Po obu stronach dawnej żelaznej kurtyny. Dziś są to oczywiście inne obawy niż dwie dekady wcześniej. Jakie? Każde polityczne wahnięcie w kierunku exitu – w tym lub innym kraju, podważa w oczach „starych” członków sens rozszerzenia, a wśród „nowych” podważa sens zarówno przyszłych projektów integracji, jak i obecnych, ale również i przeszłych. Skutki Brexitu dla Unii pozostały ograniczone, ale tylko dlatego, że Wielka Brytania korzystała ze szczególnego statusu we Wspólnocie, którego nie da się powtórzyć w innych krajach. Ponadto była i jest wyspą, co ma swoje nie tylko geograficzne znaczenie.

    Po brytyjskich doświadczeniach dla nas, ludzi żyjących na kontynencie, okazało się że w gruncie rzeczy nie ten ostateczny krok – exit – jest najgorszy. Jest z nim przecież związana mecząca i uciążliwa procedura. Najgorsze jest zamierzone, uporczywe i systematyczne deprecjonowanie Unii, obniżanie jej wartości, lekceważenie pozytywnych skutków udziału w europejskim projekcie, eksponowanie wyłącznie negatywnych zjawisk – jednym słowem, codzienne obrzydzanie Unii, jej państw członkowskich, jej mieszkańców. A przecież zawsze chodziło, zarówno wtedy, jak i dziś, abyśmy w Europie nie patrzyli na siebie wilkiem.

    Dawniej było prościej. Gdzieś do połowy lat 80. nastroje w Unii opisywane były jako „życzliwa obojętność”. Powodem tego swoistego braku zainteresowania europejskim wnętrzem był fakt, że większość mieszkańców ówczesnej Unii odczuwała skutki integracji tylko pośrednio, więc i nie deliberowała za bardzo nad tematami, które dziś wywołują wśród nich tak wiele kontrowersji i wymuszają wobec nich zajęcie osobistego stanowiska. I właśnie Brexit był dotychczasową kulminacją antyeuropejskiego rozwoju oraz przede wszystkim propaganda wokół niego i jej dramatyczne skutki.

    I paradoksalnie właśnie wówczas Unia pojawiła się na ustach większości Europejczyków, w negatywnym kontekście. Nigdy przedtem i nigdy później Europa nie została skonfrontowana z tak wieloma negatywnymi, wrogimi odczuciami, nastrojami, stanowiskami. Dominującą narracją jest od tego momentu walka z brukselską biurokracją podniesioną, w opinii krytyków, na szczyty absurdu, która celowo i skutecznie, a przy tym zupełnie bezkarnie utrudnia i komplikuje Europejczykom życie.

    Obecne wybory do parlamentu europejskiego są okazją, aby zapytać, czy ten stan ducha to przypadek, przejściowa choroba czy stan trwały. W dekadach wcześniejszych zarzuty wobec Brukseli nie miały większego znaczenia. Z prostego powodu – wspólnota wprawdzie się także rozwijała, ale wówczas dominowała tak zwana integracja negatywna, polegająca przede wszystkim na redukcji rynkowych ograniczeń, hamulców w kontaktach, niwelowaniu przeszkód związanych z odmiennymi porządkami gospodarczymi i handlowymi oraz prawnymi regulacjami – i posunięcia te cieszyły się poparciem wyrażanym głównie w braku bliższego nimi zainteresowania. Liczyły się widoczne, dotykalne, pozytywne dla przeciętnego „Kowalskiego” skutki.

    Dopiero wraz z przejściem do integracji pozytywnej, aktywnej, polegającej na podejmowaniu wspólnych dla wszystkich państw członkowskich regulacji, skutki wysiłku wspólnotowego wpisały się do życiorysów wszystkich mieszkańców Wspólnoty – bez względu na stopień ich zainteresowania podejmowanymi zmianami. I właśnie w tym momencie odczuli oni, czym właściwie jest ambicja brukselskich polityków, te same ambitne normy, te same wyśrubowane wymagania i rygorystyczna konsekwencja we wcielaniu wspólnotowego „dorobku prawnego”, acquis communautaire. Dziś to już ponad 85 tysięcy stron zarządzeń, dyrektyw, przepisów… obowiązujących wszystkie państwa członkowskie w tym samym rygorze. Zniknęła więc krok po kroku „życzliwa obojętność”, wyrosło natomiast krytyczne spojrzenie na wspólnotową ofertę.

    Czy takie spojrzenie oznacza wrogość wobec projektu europejskiej wspólnoty? Oczywiście nie. Na czym więc polega problem?

    Unia musi się w końcu zdecydować, czym chce lub czym ma być, dokąd ostatecznie zmierza jej projekt… Łatwo oczywiście powiedzieć, nieskończenie trudniej podjąć stosowną decyzję – na tym właśnie polega ten wielki znak zapytania wiszący nad nią niczym miecz Damoklesa. Niby wszyscy to wiedzą, nie ma jednak odważnych do wskazania kierunku.

    Z prostego powodu – Unia to państwa członkowskie. 27 państw i tyle samo interesów oraz punktów widzenia, ambicji mniejszych lub większych, budżetów, zysków i strat, tradycji, przyzwyczajeń, fobii, stereotypów. Ale Unia to także Bruksela. Komisja Europejska to właściwie 28. członek Unii, i to najważniejszy, z własnymi interesami. Czy do końca kompatybilnymi z interesem 27 państw członkowskich?

    Tak, to jest pytanie, i chyba najważniejsze. Tyle, że i państwom członkowskim, i przede wszystkim Komisji dobrze jest z tym, jak jest. Pierwsze mają wrażenie że decydują, druga ma satysfakcję, że to ona rządzi.

    A jest jeszcze Parlament Europejski. Skomplikowany polityczny eksperyment, którego nie da się z niczym na świecie porównać – jest wizerunkiem tradycyjnej formuły demokratycznej partycypacji w zupelnie innej scenerii i w innym formacie – poza zapleczem narodowych państw i w trakcie kadencji, także bez ich udziału. Zupełnie odrębny temat.

    Dlatego, w projekcie europejskim w gruncie rzeczy chodzi przede wszystkim o sprawne zarządzanie wspólnym gospodarstwem. Ale gospodarz musi, powinien być tylko jeden… Kto ma nim być? Hm, i właśnie znów się zaczyna… Resztę można zostawić wizjonerom, pod warunkiem że się znajdą, tyle że żadne państwo członkowskie nie pozwoli, aby pojawili się w innym kraju, poza własnym.

    Unia to naprawdę niełatwy projekt. Ale i konieczny. Nawet z deficytami. Jak to w życiu.

    Marek Orzechowski

    Dziennikarz, publicysta i pisarz, ma w swoim dorobku wywiady z czołowymi politykami Europy, setki  komentarzy, artykułów i reportaży, w tym z wojny na Bałkanach.

    Specjalistyczne zabudowy nowej Toyoty PROACE. Trzyletnia gwarancja i dostępność w każdym salonie

    Przez
    Michał Garbaczuk
    -

    Nowa Toyota PROACE dostępna jest z szeroką gamą systemów zabudowy wykonanych z zastosowaniem innowacyjnych technologii i materiałów. Samochody objęte są trzyletnią gwarancją, a auto z zabudową można zamówić u każdego dealera Toyoty oraz w salonach Toyota Professional.

    Toyota PROACE to jeden z najpopularniejszych vanów średniej wielkości. Samochody z 2024 roku modelowego przeszły szereg modyfikacji. Z zewnątrz uwagę zwraca nowy wygląd przedniego pasa, przeprojektowano też wnętrze, w którym zastosowano materiały wysokiej klasy oraz zaawansowane technologie. Auta mają też zestaw systemów bezpieczeństwa czynnego i wsparcia kierowcy Toyota Safety Sense.

    Vana PROACE można zamówić w dwóch wariantach długości nadwozia, także jako Furgon Brygadowy, z trzema silnikami D-4D o mocach od 120 do 177 km lub z napędem elektrycznym o mocy 136 KM, który można połączyć z baterią o pojemności 50 kWh lub 75 kWh. Wszystkie auta przechodzą dodatkową szczegółową kontrolę jakości w fabryce i są objęte Gwarancją PRO na trzy lata lub do miliona kilometrów.

    Nową Toyotę PROACE można zamówić w wyspecjalizowanych salonach Toyota Professional lub w każdym salonie Toyoty. U dealerów można także dobrać specjalistyczną zabudowę z homologacją, która pozwala dostosować samochód do potrzeb prowadzonej działalności. Trwałe zabudowy zmieniają model PROACE w praktyczne narzędzie pracy oraz zwiększają jego wartość rezydualną. Zakup modelu PROACE z zabudową przebiega tak samo jak w przypadku innych wersji tego auta, a klient otrzymuje pełen pakiet korzyści. Zabudowa zostaje ujęta na fakturze w cenie samochodu, ma pełną trzyletnią gwarancję, a auto można sfinansować w ramach wybranego przez klienta programu.

    Zabudowa Press

    Do Toyoty PROACE z pojedynczymi drzwiami bocznymi można zamówić zabezpieczenie przestrzeni ładunkowej Press, które charakteryzuje się niską masą, łatwością utrzymania w czystości, a także możliwością szybkiej wymiany elementów w razie uszkodzenia. Zabezpieczenie zostało wykonane w technologii termoformowania, jest estetyczne, a także pozwala na zastosowanie dodatkowych opcji, jak montaż listw mocujących czy drążków rozporowych.

    Twarda podłoga wykonana została z kompozytu o grubości 10 mm jest całkowicie wodoodporna i przystosowana do dużych obciążeń. Panele zabezpieczają ściany boczne, a nadkola i drzwi odwzorowują kształt nadwozia i nie zmniejszają przestrzeni ładunkowej. Ten rodzaj zabudowy kosztuje od 5158 zł netto.

    Zabudowy izotermiczne

    Toyota PROACE po zamontowaniu specjalistycznej zabudowy izotermicznej może pełnić role auta-chłodni. Spełnia ona wyśrubowane normy PZH dla przewozu żywności w opakowaniach, dlatego auto jest chętnie zamawiane m.in. przez firmy prowadzące działalność cateringową.

    Panele są gładkie i dopasowane do kształtu nadwozia, co ułatwia utrzymanie czystości. Zostały one wykonany technologii termoformowania płyt plastikowych ABS izolowanych pianką termoizolacyjną. Samochód można wyposażyć dodatkowo w agregat jednej z renomowanych firm, a w zależności od wyboru opcji, przedział ładunkowy może utrzymywać stałą temperaturę nawet do -20 stopni Celsjusza.

    Zabudowa izotermiczna dla modelu PROACE kosztuje od 16 268 zł netto.

    Zabudowa serwisowa Storevan

    Toyotę PROACE może być doskonałą bazą dla samochodu serwisowego. Układ przestrzeni można dostosować do konkretnych oczekiwań i profilu działalności. Zabudowa serwisowa w ofercie Toyoty zawiera bogaty zestaw funkcjonalnych elementów, wykonanych z wytrzymałych materiałów jak odporna na korozję stal galwanizowana. Podłoga jest ze sklejki, a ściany boczne chronią okładziny z polipropylenowych płyt komorowych o grubości 5 mm. Niska masa zabudowy pozwala utrzymać wysoką ładowność auta, a lekki i wytrzymały system mocowań wykorzystuje opatentowane, innowacyjne belki aluminiowe.

    Cennik nowej Toyoty PROACE

    źródło: Toyota

    1...434445...441Strona 44 z 441

    Ważne Informacje

    Co się dzieje
    Ostatnie dni rejestracji na Sustainable Economy Summit 2026: Bądź świadkiem wręczenia „Sustainable Economy Diamonds” Już tylko siedem dni dzieli nas od rozpoczęcia XII edycji „Sustainable...

    Plastpol 2026 pokaże, jak zmienia się europejski przemysł tworzyw sztucznych

    Co się dzieje
    Cyfrowe fabryki, inteligentne maszyny, recykling i nowe materiały. Jubileuszowa edycja targów Plastpol od 19 do 22 maja w Kielcach stanie się miejscem prezentacji technologii,...

    Plastpol 2026 z najnowszymi raportami, debatami o branży i spotkaniami B2B

    Co się dzieje
    Premierowy międzynarodowy matchmaking Connect Plast, pięć konferencji z najnowszymi analizami rynkowymi i debatami o kierunkach rozwoju sektora – 30. edycja targów Plastpol będzie silną...

    Dassault Systèmes i Deutsche Aircraft na nowo definiują proces projektowania samolotów

    Co się dzieje
    Dassault Systèmes wspólnie z Deutsche Aircraft wspierają cyfrową transformację branży lotniczej. Przy pracach nad regionalnym samolotem D328eco Deutsche Aircraft wykorzystuje platformę 3DEXPERIENCE firmy Dassault...

    Plastpol 2026. Światowa branża przetwórstwa tworzyw sztucznych zjedzie do Kielc już w maju

    Co się dzieje
    Przedstawiciele sektora z różnych stron świata – od Ameryki Północnej, przez Europę i Azję, po kraje arabskie, od 19 do 22 maja spotkają się...

    XVII edycja konferencji Infrastruktura Polska i Budownictwo – spotkanie liderów branży

    Co się dzieje
    XVII edycja konferencji Infrastruktura Polska i Budownictwo odbędzie się już 19 marca 2026 roku w Regent Warsaw Hotel. Wydarzenie, organizowane pod patronatem m.in. Ministerstwa...
    © Copyright 2020-2026 - ManagerOnline