Ramin Mehmanparast, ambasador Islamskiej Republiki Iranu, o rozwoju współpracy gospodarczej z Polską i szerokiej ofercie inwestycyjnej oraz turystycznej

Historia stosunków między naszymi krajami jest bardzo długa i liczy ponad 540 lat. To dobra podstawa do jeszcze większego zbliżenia.
Wszystko jest gotowe, aby przywrócić nasze stosunki do poziomu, który mieliśmy dwadzieścia kilka lat temu. Mało tego, jest szansa, aby ten poziom znacznie przekroczyć i uzyskać jeszcze wyższą jakość naszych relacji.

Pana droga do dyplomacji otarła się o media, bo był Pan rzecznikiem prasowym Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Rzecznikiem prasowym Ministerstwa Spraw Zagranicznych Islamskiej Republiki Iranu byłem w latach 2009-2013. Wcześniej sprawowałem funkcje ambasadora w Tajlandii i Birmie, Kazachstanie, a od 2014 roku jestem ambasadorem Iranu w Polsce.

Kiedy osiągniemy wymianę handlową między naszymi krajami na poziomie z początku lat 90., kiedy wynosiły one ponad 700 milionów dolarów?
Myślę, że jeśli zrealizujemy umowy, które wynegocjowaliśmy między naszymi rządami, to za 2 lata osiągniemy wymianę handlową w wysokości 1 miliarda euro. Wymiana handlowa i współpraca między Iranem a Polską jest w chwili obecnej bardzo dynamiczna i jest to krzywa rosnąca. W tej chwili dopinane są umowy dotyczące inwestycji na polu energetycznym w Iranie, polskie inwestycje wartości 300-500 mln euro. W bardzo atrakcyjny irański przemysł petrochemiczny polscy partnerzy chcą zainwestować 200 mln euro.

Dobra reputacja Polski w Iranie pomaga w robieniu interesów.
Ta dobra reputacja Polski w Iranie sięga jeszcze czasów PRL, kiedy to polscy inżynierowie współtworzyli irańską infrastrukturę. Ważna jest przeszłość, historia naszych dobrych wzajemnych relacji. Iran nigdy nie uznał rozbiorów Polski, a w czasie ostatniej wojny przyjął polskich uchodźców z ZSRR w liczbie 120 tysięcy.

Program GO Iran nabiera coraz bardziej realnych kształtów i ma coraz większe przełożenie na wolumen wymiany handlowej.
Po zniesieniu sankcji wobec Iranu powstała ogromna szansa dla polskiego biznesu. Dotychczasowa polsko-irańska współpraca gospodarcza nie odpowiada potencjałom gospodarczym obu państw. Irańska gospodarka potrzebuje wsparcia w wielu dziedzinach, a Polska jest krajem atrakcyjnym cenowo. Polski przemysł maszynowy szczególnie cieszy się dużym uznaniem i popularnością w Iranie, ale również docenia się wasze rolnictwo, branżę spożywczą, farmaceutyczną, transportową czy budownictwo. Podczas wizyty w Iranie minister gospodarki Janusz Piechociński podpisał umowę o współpracy gospodarczej, która może stanowić punkt odniesienia do rozwoju współpracy handlowej między dwoma krajami. Iran przewiduje wielki program modernizacji i rozbudowy transportu publicznego. Polskie firmy – takie chociażby jak Solaris – mają na tym polu wiele do zaoferowania.

Iran jest atrakcyjny dla polskich inwestorów ze względu na nienasycony rynek, ale też na znakomite położenie geograficzne.
Iran ma znakomite położenie geograficzne w Azji Centralnej. Mamy granice na ziemi i na morzu z 15 państwami. Czyli poprzez Iran można dotrzeć do rynku liczącego prawie pół miliarda ludzi. Polska zaś ma także wyborne położenie w Europie Środkowo-Wschodniej. W czasach, kiedy wszyscy – firmy, państwa, organizacje – szukają nowych możliwości do robienia interesów, powinniśmy wykorzystać te trendy i zagospodarować nowe pola i rynki. Polska i Iran mogą być pomostem do uzyskania ważnych rynków. Iran jest też atrakcyjny dla polskich firm z kilku innych względów – prawie 80-milionowej populacji i chłonnego, nienasyconego rynku. Ważne też jest, że Iran jest bardzo bezpiecznym i stabilnym państwem.

W jakie dziedziny gospodarki polscy inwestorzy mogą zainwestować w Iranie?
Po latach sankcji Iran ma ogromne zapotrzebowanie na inwestycje w niemal wszystkich obszarach i gałęziach gospodarki. Aby powrócić do czołówki gospodarek światowych będzie potrzebował olbrzymich nakładów finansowych oraz inwestycji w nowoczesne  technologie. W pierwszej kolejności w poczekalni znajdują się sektory naftowe i gazowe, dotyczy to także branży samochodowej czy spożywczej. Kolejną istotną dziedziną jest infrastruktura kolejowa. Iran ma w planach wiele projektów, między innymi budowę połączenia kolejowego z Azerbejdżanem, do Gruzji, co umożliwi mu dostęp do Morza Czarnego. Iran potrzebuje maszyn do górnictwa naftowego i gazowego, parku maszynowego dla przemysłu oraz nowoczesnych technologii i know-how. Polskie firmy mogą być także aktywne w sektorze petrochemicznym, energetycznym, metali kolorowych, rolniczym. Chętnie widzielibyśmy także firmy polskie, które znane są z wysokiej jakości produkowanych lokomotyw, wagonów, torów i podkładów. Polska może być aktywnym graczem w tym projekcie. Uważam za bardzo istotne, że dzięki rozbudowie infrastruktury kolejowej Iran może połączyć Wschód z Zachodem i Północ z Południem, stając się korytarzem tranzytowym.

Absolutnym priorytetem polskiej polityki jest bezpieczeństwo energetyczne i dywersyfikacja dostaw. Współpraca w tej dziedzinie to bezpieczeństwo znacznie umocni.
Iran, jako państwo stabilne, bezpieczne i przewidywalne może być gwarantem długoterminowych dostaw gazu i ropy naftowej. Iran ma jedne z największych złóż surowców energetycznych na świecie. Zasoby irańskiego gazu plasują nas na drugim miejscu na świecie. Zasoby złóż ropy naftowej na miejscu czwartym. Ale jak policzymy zasoby tych dwóch surowców razem, to jesteśmy największą potęgą energetyczną świata. Dlatego, moim zdaniem, dla polskich firm, przedsiębiorców Iran powinien kojarzyć się jako ciekawe, bezpieczne miejsce do inwestycji, np. w sektor naftowy i gazowy. Jak wszyscy wiemy, sektor energetyczny jest bardzo zyskowny, to pewny interes. Jednak w dłuższym przedziale czasu trzeba będzie odpowiedzieć sobie na pytanie – jak transportować surowce energetyczne? Nie ulega wątpliwości, że jest potrzebny rurociąg, trzeba też pomyśleć o rafineriach i odpowiedniej infrastrukturze.

Dobrze rozwija się współpraca i wymiana kulturalna między naszymi krajami.
Z radością przyjęliśmy informację, że w zeszłym roku wzrosło na całym świecie zainteresowanie irańską sztuką, filmem, malarstwem. Na tym polu mamy fantastyczne stosunki z polskimi artystami i ludźmi kultury i sztuki. Zostały też przygotowane stosowne umowy w dziedzinie współpracy kulturalnej, naukowej i edukacyjnej między rządami naszych krajów. Rozwija się dobrze wymiana stypendialna między naszymi a polskimi uczelniami. Byłem niedawno we Wrocławiu, gdzie spotkałem się z ludźmi kultury, którzy poinformowali mnie, że mają od lat dobre kontakty z artystami irańskimi i ta współpraca cały czas się rozwija. Chętnie popieramy takie inicjatywy służące wymianie kulturalnej, służącej poznawaniu naszych kultur, sztuki i rozwojowi turystyki.

Naszym wzajemnym kontaktom zapewne pomoże bezpośrednie połączenie lotnicze z Teheranem.
Prowadzone są rozmowy LOT-u i Iran Airlines w sprawie uruchomienia bezpośrednich lotów między Warszawą a Teheranem. Procedury zostały już uruchomione i jak zawsze, tak i w tym przypadku trochę potrwają. Mam dość bliskie kontakty z szefami LOT-u i Iran Airlines. Zapewne bezpośrednie połączenie lotnicze między Warszawą a Teheranem ułatwiłoby handel między naszymi krajami. Myślę, że takie połączenie – 3 loty w tygodniu – zostanie uruchomione w marcu przyszłego roku.

Do Iranu w przyszłości będą udawać się nie tylko biznesmeni, ale przede wszystkim polscy turyści.
Absolutnie tak. Bo Iran to bardzo atrakcyjny kraj dla turystów. Iran to kraj wspaniałych zabytków starożytnej Persji, gór, morza, pustyni, majestatycznych meczetów, orientalnej architektury i największego bogactwa – niezwykle serdecznych i gościnnych ludzi. Miasta irańskie liczą sobie po 3-4 tysiące lat. Na przykład Shiraz, które wpisane jest na listę UNESCO. Nie sposób teraz wymienić wszystkich atrakcji turystycznych Iranu, bo musielibyśmy przeznaczyć na to pół numeru magazynu.

W Warszawie nie mamy irańskiej restauracji, nie znamy też potraw perskich. W Polsce znany jest zwłaszcza zamożnym smakoszom irański kawior, niestety
astronomicznie drogi.
Nasz kawior należy do najdroższych na świecie, bo ma najlepszą jakość. Najczęściej jesiotry, z których otrzymuje się kawior Beluga, żyją w głębokich wodach Morza Kaspijskiego. A te należą do Iranu. I dlatego kawior irański jest unikatowy i bardzo drogi. Często w rozmowach z irańskimi biznesmenami poruszam sprawę otwarcia w Warszawie restauracji, która przybliży Polakom smaki irańskie i irańskie potrawy. Kuchnia irańska jest przebogata, oparta na wspaniałych przyprawach, ryżu, jagnięcinie, lokalnych specjałach, pełna kolorów, warzyw.

Prezentacji możliwości programu GO Iran służą też regularne spotkania polskich organizacji gospodarczych i samorządowych z ich odpowiednikami w Iranie.
Ważna jest popularyzacja tematu, odpowiedni PR wspomagający działania i zabiegi o zdynamizowanie współpracy między naszymi krajami. Służą temu eventy, kongresy i spotkania gospodarcze. Wkrótce, bo już w maju, spodziewamy się w Polsce dostojnej delegacji z Iranu na czele z ministrem spraw zagranicznych dr. Mohammadem Zarifem. W maju też dojdzie do wizyty ministra spraw wewnętrznych Iranu, który podpisze w Warszawie umowę o wspólnym zwalczaniu zorganizowanej przestępczości. Na osi Teheran-Warszawa trwa bardzo ożywiona wymiana delegacji biznesowych. Właśnie do Iranu wybiera się delegacja biznesu śląskiego. Współpracujemy z Krajową Izbą Gospodarczą, marszałkami województw, regionami – m.in. lubelskim, mazowieckim. Jestem przekonany, że ta ożywiona współpraca już wkrótce przyniesie plony w postaci świetnych inwestycji i lukratywnych interesów w obu krajach.

 Co lubi Ramin Mehmanparast?

Wypoczynek „Preferuję wypoczynek na łonie przyrody (w Warszawie i poza miastem). Moje ulubione miejsca na świecie to Szwajcaria i Polska (szczególnie Zakopane). A w ojczyźnie – prowincje: Gilan i Mazandaran oraz morze, Kaspijskie, gdzie po jednej stronie drogi rozciąga się morze a po drugiej zielona i piękna dżungla.”
Kuchnia potrawy kuchni irańskiej, dania z barbecue
Hobby sport. Siatkówka, piłka nożna, tenis stołowy,
koszykówka. Ulubiona dyscyplina to pływanie

Czy można w elektrowniach spalić węgiel z polskich kopalń, być w zgodnie z polityką klimatyczną Unii i mieć tanią energię elektryczną? To skomplikowane równanie, które energetyka i zarządzający nią politycy muszą rozwiązać w najbliższych latach.

Polityka energetyczna Unii Europejskiej jest jasna: mamy być zieloną wyspą, która przestawia się na produkcję energii ze źródeł odnawialnych i redukuje emisję zanieczyszczeń do minimum. Zgodnie z przyjętym przed dwoma laty pakietem klimatycznym – podpisanym także przez Polskę – do 2030 roku Unia ma zredukować emisję dwutlenku węgla o 40 proc. w stosunku do 1990 roku, a 27 proc. energii ma pochodzić ze źródeł odnawialnych. Nie zapadły jeszcze decyzje, jak osiągnięcie zakładanych celów będzie egzekwowane wobec poszczególnych państw, ale kierunek został wytyczony. Dla Polski, produkującej ponad 80 proc. energii elektrycznej z węgla, który podczas spalania generuje więcej zanieczyszczeń niż inne źródła energii, to duży problem. Zgodnie z przyjętymi w zeszłym roku wytycznymi dla polityki energetycznej, od tego paliwa mieliśmy stopniowo odchodzić – w 2030 roku udział węgla w produkcji energii miał spaść do 57 proc., w 2050 roku do 38 procent. Ale rząd Prawa i Sprawiedliwości zamierza dokonać w niej korekt, zgodnie z założeniem, że bezpieczeństwo energetyczne ma nam zapewnić wydobywany w kraju węgiel. Jaki będzie efekt nieuchronnego zderzenia z Unią Europejską i jak wpłynie to na ceny energii w Polsce?

Zderzenie z Unią

– Dotychczasowe działania nowego rządu sugerują, że zamierza on stawiać na węgiel kosztem innych źródeł energii. Koncerny energetyczne zaangażowały się w ratowanie górnictwa, wróciliśmy do koncepcji rozbudowy elektrowni w Ostrołęce, możliwe są także dalsze inwestycje w energetykę węglową – mówi Wojciech Jakóbik, ekspert ds. energetyki z Instytutu Jagiellońskiego. Inwestycje są koniecznością, bo – według szacunków Polskich Sieci Energetycznych, operatora systemu energetycznego – do 2020 roku będziemy musieli wyłączyć przestarzałe bloki węglowe o mocy 7 GW, a po kolejnych 10 latach wielkość ta urośnie do 12 GW, czyli 30 proc. potencjału działających w Polsce elektrowni. Węgiel będziemy zastępować węglem – największe budowane bloki w Opolu, Kozienicach czy Jaworznie opalane będą tym właśnie paliwem. Ostrołęka to nowy-stary projekt. Właściciel elektrowni, koncern Energa, wielokrotnie odwlekał rozpoczęcie wartej 5-6 mld złotych inwestycji, ale po zmianie władz spółki w grudniu zeszłego roku zmieniło się także nastawienie do projektu. Choć przy cenie prądu na poziomie 160 zł za 1 MWh inwestycja jest ekonomicznie wątpliwa, nowy blok ma powstać. Jako jeden z warunków rozpoczęcia budowy zarząd Energi wymienia wsparcie ze strony państwa. Biorąc pod uwagę dekarbonizacyjną politykę Unii, uzyskanie zgody na pomoc publiczną może być bardzo trudne.

– Wytyczona w założeniach do polityki energetycznej Polski do 2050 roku ścieżka odejścia od produkcji energii z węgla jest zbyt ambitna, jej korekta wydaje się uzasadniona. Warto spróbować przekonać Unię, żeby w polityce energetyczno-klimatycznej uwzględniała specyfikę poszczególnych państw. Żebyśmy mogli od węgla odchodzić w tempie dla nas optymalnym – mówi Kamil Moskwik, ekspert ds. energetyki z Instytutu Sobieskiego. Unia w dalszym ciągu stara się poprawić mechanizmy wymuszające rezygnację z węgla. Jednym z podstawowych narzędzi polityki klimatycznej jest wprowadzony w 2003 roku system handlu emisjami CO2, który zakłada rosnące stopniowo obciążenia z tytułu emisji dwutlenku węgla. Ponad 10 tys. unijnych firm emitujących najwięcej CO2 otrzymuje pulę darmowych praw do emisji tego gazu, jednak z roku na rok jej wielkość maleje. Rosnąca – zgodnie z złożeniami pomysłodawców – cena uprawnień miała zachęcać najbardziej energochłonne przedsiębiorstwa do inwestycji w czyste technologie pozyskiwania energii. To się częściowo udało, ale proces zatrzymał się ze względu na kryzys ekonomiczny z lat 2008-2009, który spowodował spadek produkcji przemysłowej w wielu krajach i ograniczenie emisji CO2. Na rynku pojawiła się nadpodaż uprawnień i ich cena spadła z 15 euro za tonę w 2010 roku, do 5 euro w 2013 roku.

Unia postanowiła doprowadzić do wzrostu cen, ręcznie sterując rynkiem. Najpierw zawiesiła część rządowych aukcji, na których sprzedawane były uprawnienia, ograniczając podaż o 900 mln ton. W zeszłym roku ustanowiła tak zwaną Rynkową Rezerwę Stabilizacyjną, w ramach której od 2019 roku Unia w dalszym ciągu będzie ograniczała ilość uprawnień dostępnych na aukcjach. Według analityków firmy Carbon Plus, w 2020 roku cena osiągnie 17-20 euro za tonę, wobec 7-8 euro obecnie. Polska do 2030 roku będzie mogła 40 proc. pozwoleń na emisję rozdawać elektrowniom za darmo, ale pozostałe 60 proc. będą musiały kupować na rynku. Koszt produkcji energii z węgla wzrośnie, co może przełożyć się na wyższą cenę prądu dla końcowych odbiorców lub wpędzić w straty koncerny energetyczne. – Z roku na rok nadpodaż uprawnień na rynku rośnie, także nie zakładałbym, iż rezerwa stabilizacyjna będzie miała aż tak znaczący wpływ na ich cenę – mówi Kamil Kliszcz, analityk sektora energetycznego z DM mBanku.

Ile atomu, ile OZE

Wymaganiom Unii w zakresie ograniczenia emisji dwutlenku węgla łatwiej byłoby nam sprostać gdybyśmy potrafili wdrożyć czyste technologie węglowe, takie jak spalanie węgla w tlenie czy wytwarzanie energii elektrycznej w układach gazowo-parowych, zintegrowane ze zgazowaniem węgla.

– Jesteśmy w światowej awangardzie, jeśli chodzi o prace nad czystymi technologiami spalania węgla, ale na tę chwilę nie ma takiej technologii, którą można by wykorzystać na skalę przemysłową – mówi Wojciech Jakóbik. Unia od państw członkowskich oczekuje jednak przede wszystkim zwiększenia skali produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Celem jest osiągnięcie poziomu 27-procentowego udziału OZE w miksie energetycznym Unii w 2030 roku – w jakim tempie będziemy dochodzić do tego poziomu i czy wszystkie kraje będą musiały przekroczyć ten poziom, nie jest jeszcze przesądzone. Na razie mamy wyznaczony cel na 2020 rok – za cztery lata ze źródeł odnawialnych powinno pochodzić 15 proc. zużywanej w Polsce energii. Zgodnie z przyjętym w 2010 roku Krajowym Planem Działań, który wyznaczył poziom udziału energii ze źródeł odnawialnych dla sektora transportowego, energii elektrycznej i ogrzewania oraz chłodzenia, wymagania Unii spełnimy, jeśli w sektorze energetycznym udział źródeł odnawialnych sięgnie 19 proc., czyli o połowę więcej niż obecnie. W 2015 roku produkcja prądu z OZE wzrosła do 20 TWh, z czego połowa pochodziła z farm wiatrowych. Jednak kierunek w jakim rozwijać się będzie OZE nie jest jasny po tym, jak rząd odsunął o pół roku wejście w życie nowej ustawy, która wprowadzała system wsparcia dla produkcji tego rodzaju energii oparty na aukcjach.

– Rząd wysyła nam sprzeczne sygnały w sprawie nowej ustawy. Najpierw chodziło o drobne poprawki techniczne, później słyszeliśmy, że jednak trzeba dokonać korekty w systemie wsparcia, ale nie ma jasnych deklaracji, jak on będzie ostatecznie wyglądał. W takiej atmosferze niepewności nikt nie podejmie się inwestycji w nowe moce wytwórcze – mówi Wojciech Cetnarski, prezes Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej.

Prezes Cetnarski podkreśla, że 80 proc. inwestycji w OZE realizowane jest przez prywatnych inwestorów, jedynie 20 proc. przez państwowe firmy. Jeśli prywatny kapitał się wycofa, to może być nam trudno w 2020 roku wyprodukować 30-32 TWh energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i wypełnić tym samym wymagania Unii. Osiągnięcie celu byłoby jeszcze trudniejsze, gdyby w życie weszła tzw. ustawa odległościowa, pozwalająca budować farmy wiatrowe w odległości od budynków mieszkalnych nie mniejszej niż 10-krotność wysokości wiatraka wraz z wirnikiem i łopatami, czyli w praktyce od 1,5 do 2 kilometrów. Ustawa została wycofana z obrad Sejmu i jej dalszy los jest niepewny.

– Decyzja, czy mamy dotować produkcję energii z węgla, czy z OZE należy do polityków. Jeśli jednak znaczenie źródeł odnawialnych nie będzie w Polsce rosło, to nasz miks energetyczny coraz bardziej będzie różnił się od unijnego i tym samym coraz trudniej będzie nam się z Brukselą dogadywać w sprawach energetyki – zwraca uwagę Kamil Kliszcz. Tak samo jak niepewny jest kierunek rozwoju, tak nie do końca wiadomo, jak będzie się rozwijał projekt budowy elektrowni atomowej. Z tego źródła planowaliśmy produkować 10 proc. energii w 2025 roku i 20 proc. w 2050 roku. Minister energii Krzysztof Tchórzewski jest zwolennikiem kontynuacji programu, z zastrzeżeniem, że atom ma być jedynie „dodatkiem” do energetyki węglowej. Dawid Jackiewicz, ministerskarbu, zasugerował przeprowadzenie referendum w sprawie budowy elektrowni atomowej. Można przypuszczać, że nawet jeśli ostatecznie zdecydujemy się pójść w kierunku atomu, to cały program opóźni się w czasie.

Węgiel z polskich kopalń

Nie tylko dekarbonizacyjna polityka Unii sprawia, że produkcja energii elektrycznej z węgla może być w przyszłości nieopłacalna. Najszybszy postęp technologiczny dokonuje się w sektorze źródeł odnawialnych, co sprawia, że działające instalacje stają się coraz bardziej wydajne. Według raportu Międzynarodowej Agencji Energetyki Odnawialnej, technologie produkcji „zielonej” energii już dziś są w stanie konkurować cenowo z nowymi elektrowniami na paliwa kopalne. Średni światowy koszt produkcji energii z lądowych farm wiatrowych wyniósł w zeszłym roku 60 dol./MWh, wobec 80 dol./MWh w elektrowniach opalanych węglem kamiennym.

– Gdyby zabrać wszystkie dotacje i energetyce wiatrowej, i konwencjonalnej, to w najbardziej wietrznych regionach kraju jesteśmy w stanie produkować energię elektryczną taniej – uważa Wojciech Cetnarski. Jeśli uda się opracować technologie magazynowania energii produkowanej z OZE i tym samym wyeliminować największą wadę w postaci nieregularności dostaw, przewaga źródeł odnawialnych nad konwencjonalnymi jeszcze wzrośnie. Z punktu widzenia polskiej energetyki węglowej, trudna do pogodzenia z niskim cenami energii może być koncepcja oparcia bezpieczeństwa energetycznego o surowiec wydobywany w kraju. Już koalicja PO-PSL zarysowała koncepcję zaangażowania koncernów energetycznych w ratowanie górnictwa, nierentownego ze względu na wysokie koszty wydobycia. Rząd PiS wprowadził ją w życie: PGE, Energa i PGNiG, trzy kontrolowane przez państwo firmy, zadeklarowały, że wyłożą 1,5 mld złotych na dokapitalizowanie Polskiej Grupy Górniczej, która ma powstać na gruzach bankrutującej Kompanii Węglowej, największego górniczego przedsiębiorstwa w Unii. Warunkiem udzielenia pomocy przez energetykę miała być głęboka restrukturyzacja górnictwa, ale zawarte między rządem a związkami zawodowymi porozumienie takich działań nie zakłada. Górnicy zgodzili się na zawieszenie na dwa lata wypłaty czternastych pensji, 4 tys. pracowników, którym zostało mniej niż 4 lata do emerytury odejdzie na urlopy górnicze. Łącznie PGG zaoszczędzi około 500 mln złotych rocznie, ale Kompania Węglowa w ostatnich latach ponosiła straty rzędu 1 mld złotych rocznie.

– Negocjacje w sprawie PGG w 90 proc. zakończyły się po myśli górników – mówi Wojciech Jakóbik. Porozumienie nic nie mówi na przykład o konieczności zwiększenia wydajności. Tymczasem z wyliczeń analityków Warszawskiego Instytutu Studiów Ekonomicznych wynika, że w przeliczeniu na jednego pracownika w polskim górnictwie produkujemy 700 ton węgla rocznie. Dla porównania, w Stanach Zjednoczonych na pracownika przypada od 2 tys. do 5 tys. ton wydobytego węgla, co pozwala utrzymywać się na rynku nawet kopalniom głębinowym, wydobywającym surowiec w warunkach równie trudnych, jak na Śląsku. Według WISE, polskie górnictwo będzie miało szansę przetrwać, jeśli do 2020 roku zatrudnienie w branży spadnie o połowę, czyli do 50 tys. osób. Przekształcenie Kompanii Węglowej w PGG zakłada redukcję zatrudnienia o 12 proc., a cała operacja zapewne tylko w niewielkim stopniu obniży koszty wydobycia tony węgla, które w polskim górnictwie dochodzą do 300 złotych. Co przy światowych cenach surowca na poziomie 160-200 złotych wpędzać będzie nową firmę w dalsze straty. Chyba, że górnictwo utrzymywać będzie energetyka, a w praktyce końcowi odbiorcy prądu. W takim scenariuszu grozi nam, że będziemy mieli relatywnie drogą energię, co niekorzystnie wpływać będzie na konkurencyjność całej gospodarki.