Cyfra czy analog?

Przez

14 stycznia 2017

Warszawskie targi Audio Video Show, które na początku listopada odwiedziły tysiące miłośników dobrej klasy dźwięku i obrazu, dowodzą, że ten segment rynku dynamicznie się rozwija

W brew obiegowym opiniom łatwy dostęp do multimediów, który umożliwiają proste odtwarzacze (np. telefony i tablety), wcale nie zahamował popytu na urządzenia wysokiej klasy, nierzadko kosztujące tyle, co porządny samochód. Skalę zjawiska najlepiej ilustruje to, że wystawcy 20. AVS nie zmieścili się na stadionie PGE Narodowym, więc organizatorzy wynajęli też sale i pokoje w hotelach Sobieski i Golden Tulip… Niewątpliwy magnes stanowiły prezentacje systemów Hi-Fi, z których najdroższy kosztował 2,2 mln zł. Audiofile mieli możliwość przetestowania legendarnych kolumn B&W 800 D3, 100-kilogramowych wież Naim Statement (za 800 tys. zł), nowych głośników Bang & Olufsen BeoLab 90 (o kosmicznym kształcie) i tubowych Avantgarde Duo XD. Znaczną powierzchnię ekspozycyjną zajęli producenci słuchawek, wśród których były m.in. Sennheiser Orpheus (za 250 tys. zł). Miłośnicy techniki wideo mogli wziąć udział w pierwszej publicznej prezentacji laserowego telewizora SIM2 xTV oraz nowości Samsunga (SUHD) i Philipsa (OLED 4K). W konferencji prasowej wziął udział szef największej na świecie firmy wytwarzającej gramofony Pro-Ject – Heinz Lichtenegger, który nigdy nie stracił wiary w to, że płyty winylowe muszą przetrwać rewolucję CD, ponieważ są najlepszym nośnikiem muzyki. Kiedy inni sprzedawali swoje kolekcje longplayów, on je kupował. W związku z tym dziś ma 25 tys. czarnych płyt, w znacznej części unikalnych.

Zadebiutował w biznesie, gdy miał 18 lat, jako sprzedawca hi-endowego sprzętu w najlepszym salonie w Wiedniu. Dwa lata później założył własny sklep, a następnie firmę Audio Tuning zajmującą się importem i sprzedażą sprzętu Hi-Fi. Teraz jest jego największym dystrybutorem w Austrii. Międzynarodową karierę zrobił dzięki firmie Pro-Ject, która powstała w 1991 r., gdy nikt nie wierzył w odrodzenie gramofonów i winyli. Dziś jest ich największym światowym producentem. Pro-Ject wykorzystał wieloletnie doświadczenia czeskiej fabryki Tesla, gdzie odbywa się produkcja. W katalogu firmy można też znaleźć kilka modeli kolumn, wzmacniaczy, przedwzmacniaczy gramofonowych, streamerów itp. Kolejnym ważnym gościem targów był Christopher Cabasse, prezes firmy znanej przede wszystkim dzięki kultowym kolumnom La Sphere w formie kuli – zdaniem znawców najlepszych z możliwych… Warto podkreślić, że nazwisko Cabasse związane jest z muzyką od 1730 r., przodkowie dzisiejszego szefa zajmowali się budowaniem instrumentów smyczkowych i strunowych przez prawie osiem pokoleń.

– Firma w obecnym kształcie powstała w 1950 r., mój ojciec był wielbicielem muzyki klasycznej, a później jazzu, i pragnął odtworzyć w warunkach domowych to, czego doświadczał w sali koncertowej – opowiada Christopher Cabasse. – W tamtych czasach muzykę odtwarzało się w wersji mono, nie było jeszcze mowy o Hi-Fi, a nasza firma zajmowała się produkcją głośników i wzmacniaczy. We wczesnych latach 50. kolumny Cabasse projektowane były na użytek filmów produkowanych w technice CinemaScope. Już w latach 50. były to głośniki wielokanałowe, pracujące w siedmiokanałowym systemie Discret, dzięki czemu można było uzyskać efekt lepszy od stereo. Wraz z rozwojem nowych technologii udało nam się stworzyć głośnik koaksjalny, który dzięki sferycznej obudowie pozbawionej kątów ostrych tworzy jedną sferę drgań, promieniując dźwiękiem w tej samej osi. Obecnie zatrudniamy około 40 osób. Roczny obrót firmy to około 10 mln euro. Jesteśmy obecni na paryskiej giełdzie. Firma Cabasse należy obecnie do AwoX, francuskiej firmy zajmującej się oprogramowaniem i urządzeniami multimedialnymi. Od 2000 r. nie jest to już firma rodzinna, jestem tutaj ostatnim Mohikaninem. Do tego, co robię, mam stosunek emocjonalny – jestem uzależniony od muzyki. Kiedyś grałem na bębnach, a jako nastolatek byłem nawet członkiem zespołu rockowego. Teraz chętnie sięgam po muzykę klasyczną. Ogromne, okrągłe kolumny La Sphere napędzał sprzęt kolejnej wysoko cenionej w branży firmy Chord Electronics, której założycielem jest John Franks.

– Zaczynałem 25 lat temu w moim garażu i sprawdzało się to całkiem nieźle przez kilka lat – wspomina John Franks. – Od zawsze byłem wielbicielem elektroniki, sprzętu Hi-Fi i rzecz jasna muzyki. Karierę zawodową zaczynałem jako inżynier zajmujący się elektroniką techniczną. To wtedy zafascynował mnie proces projektowania i tworzenia Hi-Fi. Kiedy założyłem firmę, szybko okazało się, że potrzebna mi będzie pomoc, dlatego powiesiłem ogłoszenie w lokalnym sklepiku. Napisałem, że potrzebuję kogoś do składania elektroniki. Odpowiedziało trzech nastolatków, którzy wkrótce zaczęli dla mnie pracować. Jednym z nich był Matthew Bartlett, który po około 18 miesiącach rozpoczął studia, a potem znalazł inną pracę, ale stwierdził, że najlepiej pracowało mu się ze mną i tak to trwa już od 25 lat. Zatrudniamy obecnie 26 osób, a roczny dochód firmy sięga około 10 mln funtów. Jestem jedynym właścicielem tej firmy. Wciąż czuję się w pełni sił i dostatecznie młody, żeby ją prowadzić. Mam szczęście wciąż pracować ze wspaniałymi ludźmi. Mam wrażenie, że nie ma takiego zadania, któremu nie bylibyśmy w stanie stawić czoła. Oferujemy szeroki zakres produktów – od bardzo dużych wzmacniaczy i przedwzmacniaczy do siedmiu produktów, które należą do gamy Choral, umożliwiającej bardziej awangardową aranżację w nietypowy sposób dzięki różnorodnym podstawom. Najbardziej istotne są dla nas urządzenia wykorzystujące technologię DAC, którą rozwinęliśmy dzięki współpracy z Robertem Wattsem – wybitnym inżynierem technologii cyfrowych.

– Współpracuję z Chord od roku 1998, ale działałem też jako projektant dla innych firm – dodaje Robert Watts. Zaprojektowałem między innymi silikonowe chipy, które zostały opatentowane. Pierwszym projektem, nad którym pracowałem z Johnem, był przetwornik analogowo-cyfrowy DAC 64. Zyskał on już status produktu kultowego, dając początek kolejnym projektom. Nasz najbardziej zaawansowany przetwornik DAC DAVE jest równocześnie cyfrowym przedwzmacniaczem. Czterech cytowanych wyżej prominentnych przedstawicieli branży namówił na przyjazd do Polski Milan Weber, właściciel dystrybucyjnej firmy Voice, która w tym roku obchodzi 20-lecie działania. Przykład Voice dowodzi, że w dziedzinie wysokiej klasy Hi-Fi najlepiej sprawdza się bezpośrednia bliska współpraca z producentami i dystrybutorami. Dla finalnych użytkowników, wśród których dominują zaawansowani hobbyści, ważne jest to, by znakomite urządzenia sygnowali wybitni fachowcy, a nie bezimienni inżynierowie…

– Zawsze słuchałem muzyki i zbierałem płyty, choć ich zdobycie w okresie przed 1989 r. graniczyło z cudem – wspomina Milan Weber. – Dla mnie najważniejsza jest satysfakcja hobbystów takich jak ja, dla których najważniejszymi rzeczami w życiu są muzyka i sposób, w jaki jej słuchamy. To właśnie z myślą o nich stworzyłem portal Fanalog, na którym można znaleźć mnóstwo ciekawych informacji o muzyce, płytach, gramofonach i innych urządzeniach Hi-Fi. Na marginesie – mam wrażenie, że media niesłusznie pogrzebały nadal znakomity standard CD, tak jak to się stało 25 lat temu z czarnymi płytami, które triumfalnie wróciły na rynek. Jerzy Nowak, właściciel firmy Trimex, który od 25 lat sprowadza do Polski sprzęt Hi-Fi czołowych marek, a jednocześnie z niespożytą energią upowszechnia wiedzę o technologiach, od 1993 r. jest bezpośrednim dystrybutorem urządzeń projektowanych przez Petera Lyngdorfa, najważniejszego wizjonera branży; twórcy i szefa kilku znanych firm high-end, w tym: Dali, Snell Acoustics, NAD Electronics oraz Gryphon Audio. Opracował pierwszy na świecie pełny zakres korekcji pomieszczeń DSP oraz zaprojektował pierwszy w pełni cyfrowy, spełniający najbardziej wyśrubowane kryteria wzmacniacz TACT Millennium (w 1998 r.). Jest też założycielem firmy Steinway Lyngdorf, którą powołał wspólnie ze Steinway & Sons – słynnym producentem (od ponad 150 lat) najlepszych na świecie fortepianów.

– Pomysły Petera Lyngdorfa, którego znam osobiście od dwudziestu kilku lat i zdarzało mi się zasugerować mu pewne kierunki rozwiązań, zmieniły nieodwracalnie branżę i będą miały decydujący wpływ na jej rozwój – mówi Jerzy Nowak. – Wzmacniacz Millennium oznaczał prawdziwą rewolucję. Okazało się, że urządzenie cyfrowe może być równie dobre, a nawet lepsze niż zaawansowane konstrukcje analogowe. Chociaż wiedza i rozum podpowiadają mi, by kibicować wzmacniaczom cyfrowym, to serce i lata doświadczeń powodują, że wysoko cenię również wzmacniacze lampowe. Szczególnie godny polecenia jest najnowszy produkt firmy Lyngdorf – wzmacniacz TDAI-2170, który ustanowił nowy standard w odtwarzaniu dźwięku. Jest w pełni cyfrowy, spełnia warunki aktualizacji software’owej, ma modułową konstrukcję wejść i, co szczególnie ważne, technologię korekcji pomieszczeń RoomPerfect. Z mojego punktu widzenia stanowi wzór jakości dźwięku, a w dodatku zachowuje doskonałą relację jakości do ceny.

Spośród firm, które reprezentuje w Polsce Trimex, szczególną rolę odgrywa Unison Research – jeden z najlepszych na świecie producentów wzmacniaczy lampowych, które nie tylko doskonale reprodukują dźwięk, lecz także wyglądają jak technorzeźby. I trudno się temu dziwić, urządzenia te powstają w ojczyźnie designu – we Włoszech. Najdoskonalsze odzwierciedlenie tej idei stanowi wzmacniacz Absolute 845 SE, który znajduje nabywców, choć kosztuje 168 tys. zł. Nie znaczy to, że Unison Research oferuje wyłącznie urządzenia z tak wysokiej półki. Ceny wzmacniaczy zaczynają się od 8 tys. zł. Obecnie firmą kieruje Bartolomeo Nasta, syn założyciela. Podobnie jak w przypadku słynnych manufaktur zegarkowych firma słynie z bezkompromisowego stosunku do kwestii jakości, począwszy od najdrobniejszych elementów, a skończywszy na rozwiązaniach całości. Ograniczając się do wytwarzania zaledwie kilkudziesięciu wzmacniaczy miesięcznie, może spełnić warunki najwyższych standardów technologicznych i technicznych. Jak podkreśla Jerzy Nowak, osoby, które dopiero myślą o zbudowaniu dobrze brzmiącego zestawu Hi-Fi, powinny łukiem omijać wielkie anonimowe sklepy, w których nie mogą liczyć na fachowe doradztwo. Wbrew obiegowym opiniom można kupić dobrze brzmiący zestaw stereo już za 10 tys. zł, a kwota dwa–trzy razy większa pozwala dołączyć do grona prawdziwych audiofilów.

Okiem eksperta

Warto Przeczytać

Przez

Darek D

13 stycznia 2017

prof. Bartłomiej Nowak
prorektor ds. studiów ekonomiczno-społecznych, Akademia Leona Koźmińskiego

Kluczowe wyzwania, jakie stoją przed polską energetyką, nie zmieniają się od dekady. Przede wszystkim są to inwestycje oraz modernizacja infrastruktury przesyłowej i wytwórczej nie tylko po to, aby unikać opłat za limity emisji tlenków, w tym CO2, lecz także dlatego, aby usługa dostawy energii elektrycznej do klientów końcowych była niezawodna, a co za tym idzie – nie było przerw w dostawach. Innymi słowy to podniesienie jakości usługi sprzedaży energii elektrycznej. W przypadku Polski, w kontekście ograniczenia CO2 z energetyki konwencjonalnej, pomocne mogą być tzw. technologie czystego węgla, ale to wymaga znacząco większego zaangażowania, nie tylko finansowego, przemysłu energetycznego oraz nauki – instytutów badawczych zajmujących się wymienioną wyżej tematyką. Polityka energetyczna państwa powinna jasno wskazywać, że wydatki na R&D w sektorze energetycznym są kluczowe, szczególnie w przypadku otwierania europejskiego rynku energii i wzrostu konkurencji w tym obszarze. Dodatkowo należy pamiętać, że banki komercyjne niechętne są finansowaniu inwestycji energetycznych opartych na węglu, co nie ułatwia rozwoju polskiej energetyki. Innowacją w energetyce, która nas czeka, są również inteligentne sieci, a w zasadzie cała koncepcja IT w energetyce. To jednak znów wiąże się ze sporymi wydatkami/inwestycjami, których firmy energetyczne, przy niskiej cenie energii elektrycznej, nie chcą ponosić. Innowacyjne w przypadku Polski byłoby zagospodarowanie odpadów, a następnie ich spalanie w celu pozyskiwania energii elektrycznej. Technologie takie są od lat dostępne na świecie. Są one bezpieczne i czyste dla środowiska. Potrzebna jest jednak ich promocja wśród społeczeństwa, o co chyba jednak nie powinno być trudno, biorąc pod uwagę skalę zanieczyszczeń pochodzących z przydomowych pieców spalających śmieci oraz problemów ze smogiem w większości polskich miast.

Przed energetyką stoi wiele wyzwań

Przez

Darek D

13 stycznia 2017

P90080217 — BMW i3 Concept and BMW i8 Concept (07/2011)

Innowacje w firmach energetycznych wymuszają nie tylko wymogi unijne, lecz także coraz bardziej wymagający klienci i rosnąca konkurencja

Podstawą inteligentne sieci
Energa planuje m.in. rozbudowę inteligentnej sieci dystrybucji energii, dającej możliwość wprowadzenia magazynowania i lokalnego zarządzania energią oraz rozwój sieci dostępu do Internetu szerokopasmowego. PGE za jeden z ważniejszych punktów swojej strategii uznał poszukiwanie nowych rozwiązań technologicznych w nowoczesnej infrastrukturze. Myśli również o magazynowaniu energii. Enea także planuje wdrożenie programu rozwoju sieci inteligentnych i rozbudowę zdalnych kanałów obsługi klientów. Na innowacje we wszystkich tych obszarach stawia również Tauron. Inteligentne sieci to niejedyne wyzwanie, choć ogromne. Polska musi spełniać pod tym względem wymogi unijne, zgodnie z którymi do roku 2020 musi u nas być zainstalowanych 12,8 mln inteligentnych liczników, umożliwiających automatyczne zbieranie i przekazywanie danych o zużyciu energii, co pozwala na efektywne zarządzanie dostawami i optymalizację zużycia. Nad ich wdrażaniem pracują już największe firmy energetyczne. Inteligentne liczniki są jednym z elementów Smart Grid, czyli inteligentnej sieci, która umożliwia sprawne połączenie wszystkich uczestników rynku – od wytwórców energii do dostawców wszystkich usług. Inteligentna sieć jest też niezbędna do realizacji rządowych założeń do rozwoju elektromobilności.

Auto na kablu
Elektryczne auta są ostatnio tematem numer jeden. Rząd liczy na to, że za 10 lat po polskich drogach będzie jeździło ich już milion. Prace postępują. Tauron od trzech lat uczestniczy w projekcie e-Bus, w którym wspólnie z samorządami testuje system Smart Grid z elektrycznymi autobusami i systemem ładowania oraz wymiany baterii. W tym roku Tauron, Enea, Energa oraz PGE podpisały list intencyjny z Narodowym Centrum Badań Jądrowych oraz Politechniką Warszawską w sprawie powołania Centrum Elektromobilności. W październiku wszystkie te firmy wspólnie powołały do życia spółkę ElectroMobility Poland, której zadaniem jest elektryfikacja transportu publicznego oraz utworzenie odpowiedniej infrastruktury, czyli sieci stacji ładowania. Ministerstwo Energii w „Planie na rzecz rozwoju elektromobilności” przewiduje, że w roku 2020 ma być około 75 tys. zarejestrowanych pojazdów z napędem elektrycznym. W 2025 r. – już milion. To byłaby połowa wszystkich pojazdów używanych przez administrację publiczną. Takiemu rozwojowi elektromobilności mają sprzyjać zachęty podatkowe, np. zerowa stawka VAT. Program pilotażowy planu ma ruszyć do 2018 r. Temat inteligentnych sieci znowu więc powraca.

Przyszłość błękitnego paliwa
Wyzwaniem dla energetyki są również polityka klimatyczna i ochrona środowiska. Unia Europejska wprowadziła limity emisji CO2 i produkcji energii ze źródeł odnawialnych. W Polsce do 2020 r. 20 proc. energii ma pochodzić z OZE. Na razie jest to 13–15 proc., a wciąż ok. 80 proc. pozyskujemy z węgla. Największe szanse na spełnienie unijnych wymogów dawał rozwój energetyki wiatrowej. Nowa ustawa o OZE i ustawa wiatrakowa mogą ograniczyć ten wzrost. Wciąż jest również niewykorzystana dostatecznie energia polskich rzek. Z OZE, które są najmniej stabilnym źródłem energii, wiążą się także problemy z magazynowaniem energii, stąd nacisk firm energetycznych na ich rozwiązanie. Całkowite odejście od surowców kopalnych długo jeszcze nie będzie możliwe, jeżeli w ogóle jest realne, choćby ze względu na bezpieczeństwo energetyczne. Stąd coraz częściej mówi się o czystych technologiach węglowych i niskoemisyjnych paliwach. Prace nad nimi nabierają tempa. Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu opracował tzw. błękitny węgiel – niskoemisyjne paliwo węglowe o wyższej wartości opałowej niż ta, którą ma węgiel kopalny, a jego nazwa pochodzi od koloru płomienia w trakcie spalania. Tajemnica produkcji błękitnego surowca tkwi w termicznym przetworzeniu i częściowym odgazowaniu. Zaletą testowanego właśnie wynalazku jest możliwość spalania w używanym dotychczas piecu i mniejsze zużycie od węgla nieprzetworzonego. Ponadto testy przeprowadzane na przełomie ubiegłego i tego roku wykazały, że opracowane w instytucie paliwo 10-krotnie obniża emisję pyłu i zanieczyszczeń organicznych oraz trzykrotne zmniejsza emisję dwutlenku siarki w stosunku do węgla.

Modernizacja zamiast budowy
To jednak nie wszystkie pomysły na poszukiwanie czystych technologii węglowych. Wciąż trwają prace nad zgazowaniem węgla i oddzielaniem oraz wychwytywaniem CO2 ze spalin. Wyzwaniem jest też modernizacja bloków węglowych. W listopadzie oddział Agencji Rozwoju Przemysłu w Katowicach uruchomił w Internecie Forum Innowacyjnego Węgla, na którym można szukać informacji o nowych projektach, które są opracowywane i wdrażane nie tylko w Polsce, lecz także za granicą. Od 2008 r. działa też Polska Platforma Czystych Technologii Węglowych.

PEKAES z nowym połączeniem w Niemczech

Co się dzieje

Przez

Darek D

12 stycznia 2017

PEKAES, czołowy operator logistyczny, uruchomił kolejne codzienne połączenie z i do Niemiec. Klienci PEKAES mają teraz do dyspozycji trzy stałe, codzienne linie obsługujące przewozy pomiędzy Polską a Niemcami. Dostawy transportów drobnicowych na tej trasie są realizowane przez Spółkę w ciągu 48 godzin.

Kolejne połączenie w Niemczech to nowe możliwości dla PEKAES. Pierwsza codzienna linia kursuje na trasie Poznań-Berlin, druga z Wrocławia do Norymbergii a trzecia, która ruszyła z Poznania do Duisburga, przybliża Spółkę do rejonu Zachodnich Niemiec i Zagłębia Ruhry.

– Niemcy to bardzo ważny dla nas rynek. Stale notujemy wzrost przewozów obsługiwanych przez PEKAES pomiędzy Polską, a naszym zachodnim sąsiadem. Tylko w 2015 roku zwiększyliśmy eksport towarów drobnicowych dystrybuowanych przez naszą firmę do Niemiec o 18 proc. w porównaniu z rokiem 2014. W 2016 roku odnotowaliśmy dalszy wzrost wymiany towarowej z naszym największym sąsiadem o kolejne 20 proc. I to właśnie kilkudziesięcioprocentowy wzrost sprawił, że pod koniec ubiegłego roku uruchomiliśmy trzecie już codzienne połączenie z Niemcami. W ten sposób chcielibyśmy zapewnić naszym Klientom większą elastyczność oferty i korzystną cenę za przewóz towarów – mówi Marek Tkaczyk, Dyrektor Drobnicy Międzynarodowej PEKAES.

Strategicznym partnerem PEKAES w obsłudze transportu na terenie Niemiec jest Emons, niemiecki operator logistyczny o kilkudziesięcioletnim doświadczeniu w branży TSL. Jako jedna z kilku firm w Niemczech, Emons dysponuje własną siecią dystrybucji na obszarze całego kraju i umożliwiającą systemowy transport przesyłek drobnicowych.

PEKAES systematycznie inwestuje w rozwój sieci drobnicowej. W ramach międzynarodowych przesyłek drobnicowych firma przewozi towary w Europie we współpracy z 16 sprawdzonymi partnerami w 32 krajach.

Szybka zmiana w Lotosie

Zmiany Kadrowe

Przez

Darek D

12 stycznia 2017

Robert Pietryszyn, który zastąpił wieloletniego prezesa Pawła Olechnowicza, przetrwał na stanowisku blisko pół roku. Ustąpił miejsca Marcinowi Jastrzębskiemu, który został powołany tymczasowo do momentu wyboru nowego szefa. Paweł Olechnowicz stworzył ze skromnej rafinerii całkiem pokaźny koncern paliwowy, przetrwał kilka kolejnych rządów, nie przetrwał jednak dobrej zmiany. Do zasług Roberta Pietryszyna można dodać kontynuację strategii firmy i zdywersyfikowanie dostaw ropy naftowej – Lotos, jako pierwsza firma w Polsce, sprowadził ropę z Iranu, dowodząc, że polskie rafinerie mogą przetwarzać różne gatunki ropy. Odwołany prezes oświadczył, że zostawia firmę w bardzo dobrej kondycji, a jako dowód podał rosnące notowania spółki na dołującej warszawskiej giełdzie. Zastąpił go Marcin Jastrzębski, wcześniej wiceprezes Grupy Lotos ds. operacyjnych, członek rady nadzorczej firmy i prezes Lotos Petrobaltic. Był już prezesem i dyrektorem naczelnym Gazoprojektu (Grupa PGNiG), doradcą zarządu PGNiG i dyrektorem w Polkomtelu. Pracował także jako prezes i dyrektor naczelny MPR „Sarmatia”. Był członkiem zarządu ds. strategii i operacji PERN „Przyjaźń”. Członek rad nadzorczych firm: Wars, Radpec, PERN „Przyjaźń” oraz Naftoport.

Millennium i milenialsi

Przez

Darek D

11 stycznia 2017

Wojciech Rybak, członek zarządu Banku Millennium, o pokoleniu milenium, udanej informatyzacji sektora bankowego i potrzebie edukacji finansowej

Przeprowadzili państwo niedawno badania zwyczajów pokolenia zwanego milenialsami albo rzadziej – cyfrowymi autochtonami.
Pokolenie milenium to dla nas ważna grupa klientów, której udział w społeczeństwie w naturalny sposób będzie rósł. Badania nie tylko potwierdziły niektóre nasze odczucia, lecz także dostarczyły nam nowych, ciekawych informacji. Jak się łatwo domyślić, pokolenie milenium preferuje nowoczesne kanały komunikacji elektronicznej, z której korzysta 80 proc. respondentów. Już 12 proc. wybiera bankowość mobilną, korzystając przede wszystkim ze smatfonów i z tabletów, a nie z klasycznych komputerów. Co ciekawe, młodzi ludzie urodzeni po 2000 r. znacznie częściej niż pozostali klienci logują się na swoich kontach bankowych choćby po to, by sprawdzić stan środków podczas zakupów. Nasze dane potwierdzają trend mobilności, w ostatnich 12 miesiącach liczba klientów Banku Millennium korzystająca z mobilnych kanałów wzrosła o ok. 50 proc.

Muszę przyznać, że Bank Millennium, którego sam jestem klientem, dobrze wypada na tle konkurencji w tej dziedzinie.
Aplikacja Banku Millennium jest bardzo dobrze oceniana przez klientów, dodatkowo wzbogacamy ją o rozwiązania innowacyjne. Naszym celem jest maksymalne uproszczenie funkcjonalności, aby ułatwić klientom każdy etap kontaktu z bankiem. Dotyczy to nie tylko tradycyjnie rozumianych funkcjonalności bankowych, lecz także innych usług, np. ubezpieczeń motoryzacyjnych. Typowy wniosek o ubezpieczenie wymaga wypełnienia wielu rubryk. A na naszej stronie wystarczy zeskanować kod QR widniejący w dowodzie rejestracyjnym, by dane pojawiły się po chwili. Wybieramy oczekiwane opcje ubezpieczenia, potwierdzamy i… już, pojazd ubezpieczony, potwierdzenie pobieramy w aplikacji. Na podobnych zasadach można też opłacać rachunki, o ile na fakturze widnieje kod kreskowy. To naprawdę bardzo wygodne, co ostatnio potwierdziła moja mama… Jak widać, nowe rozwiązania znajdują zwolenników nie tylko wśród milenialsów.

Wspomniał pan, że Bank Millennium – mówiąc żartem – jest nie tylko bankiem, lecz także firmą informatyczną.
Dla Banku Millennium dojrzałość cyfrowa to przewaga konkurencyjna. Warto przypomnieć, że polskie banki w dziedzinie cyfryzacji należą do czołówki. Podczas przekształceń ustrojowych przeskoczyliśmy cały etap rozwoju branży. Niewielu Polaków korzysta np. z czeków, nadal bardzo popularnych w Wielkiej Brytanii. O tym, jak dobrze nasze banki są przygotowane w dziedzinie IT, świadczy choćby szybkie uruchomienie programu Rodzina 500+, w którym poprzez systemy bankowe złożono znaczącą liczbę aplikacji w bardzo krótkim czasie. Kolejny godny uwagi przykład to możliwość tworzenia kont indywidualnych w ZUS, co umożliwia nasz portal. Nakłady na informatyzację zwracają się z nawiązką. Sami tworzymy wiele własnych aplikacji na nasz użytek, szybko i sprawnie wdrażamy nowe rozwiązania.

Popularność mobilności nie może pozostać bez wpływu na funkcjonowanie klasycznych placówek bankowych.
Nadal wielu klientów preferuje bezpośredni kontakt z pracownikami banku, zwłaszcza gdy chodzi o podjęcie poważnych decyzji związanych z zaciąganiem kredytów. Badanie pokolenia milenium także wskazuje, że taką potrzebę ma młode pokolenie. Nie spodziewam się, by w krótkim czasie Internet mógł przejąć wszystkie zadania placówek, chociaż ich formuła będzie ulegała przemianie na bardziej skupione na relacji z klientem, również poprzez ewolucję lokalizacji w miejsca, w których klienci często bywają, np. centrach handlowych.

Klienci potrzebują konsultacji w ważnych sprawach dotyczących ich prywatnych finansów, wiąże się z tym kwestia edukacji ekonomicznej.
Trudno w to uwierzyć, ale dla blisko 80 proc. ankietowanych przedstawicieli pokolenia milenium rolę doradcy finansowego wciąż odgrywają rodzice, w ponad 40 proc. przypadków mając bezpośredni wpływ na decyzje finansowe. W mojej ocenie potrzeba poprawy jakości edukacji finansowej jest bardzo istotna i trzeba ją rozpocząć już od najmłodszych lat. Fundacja Banku Millennium zainicjowała oświatowy projekt „Elementarza finansowego” dla dzieci w wieku przedszkolnym, w którym, obok wyspecjalizowanych nauczycieli, uczestniczą pracownicy naszego banku. Na marginesie – podczas jednej z rozmów z obywatelem USA usłyszałem zdanie, które zapadło mi w pamięć: „To ty, a nie twój doradca finansowy, ponosisz odpowiedzialność za swoje decyzje”. Taki właśnie odpowiedzialny i świadomy sposób myślenia o finansach powinny promować szkoły. Inaczej nie zmienią się priorytety oszczędnościowe, zgodnie z którymi młodzi Polacy gromadzą pieniądze na podróże, samochody i udział własny przy zakupie mieszkania, natomiast zabezpieczenie emerytalne nie jest wymieniane jako istotny cel oszczędzania.

Bank Millennium świetnie wypada w prestiżowych rankingach…
Bardzo mnie cieszy, gdy słyszę, że nagrodzono nas jako jedyny bank we wszystkich kategoriach rankingu Przyjazny Bank „Newsweeka”. Najlepszy sygnał z rynku to jednak to, jak postrzegają nas klienci. Jak wynika np. z raportu UBS, aż 74 proc. ocenia naszą aplikację mobilną jako doskonałą, przy średniej dla polskich banków na poziomie 53 proc.

Od niedawna jest pan członkiem zarządu Banku Millennium, ale z bankiem związał się pan wiele lat temu.
O karierze w bankowości zacząłem myśleć jeszcze w trakcie studiowania ekonomii na Uniwersytecie Szczecińskim i na studiach w Antwerpii. Zajęcia oraz praktyki, które odbyłem w Belgii w 1992 r., otworzyły mi nowe perspektywy. Podjąłem pracę w Banku Morskim, gdzie zaczynałem jako inspektor kredytowy, by wkrótce potem zostać analitykiem i szefem zespołu kredytów gospodarczych. Po 2,5 roku przeniosłem się do Banku Przemysłowo-Handlowego. Był to czas przemian właścicielskich w sektorze finansowym. W zmieniających nazwy bankach pełniłem kolejne funkcje managerskie, by w 1996 r. zostać dyrektorem szczecińskiego oddziału Banku Inicjatyw Gospodarczych BIG SA – dziś Bank Millennium. Później objąłem stanowisko szefa regionu, żeby następnie przez trzy lata kierować makroregionem południowym, skąd przeniosłem się do Warszawy, do zarządu Millennium Leasing. Od czerwca tego roku jestem członkiem zarządu banku.

W naszych wywiadach z przedstawicielami kadry zarządzającej powtarza się ważne pytanie o to, co stanowi klucz do sukcesu managera.
Niewątpliwie jest nim współpraca z zespołem nacechowana zaufaniem i uczciwością. Mam taką zasadę, że zawsze robię to, co mówię. Ważne są dla mnie nie tylko skuteczność i realizacja zadań, lecz także wzajemny szacunek w pracy. Szczególnie cenię współpracowników, którzy są ode mnie lepsi – sukces managera nigdy nie jest sukcesem jednej osoby, ale całego zespołu. Im lepszy zespół, tym większy sukces.

Co lubi Wojciech Rybak?

Wypoczynek zimą narty w Austrii, Czechach lub na Słowacji. Jest zafascynowany Europą, zwiedza kolejne kraje. Zawsze chętnie wraca do Portugalii, a spośród miast – do Berlina
Kuchnia ostatnio włoska, chociaż nie jest to jedyny wybór
Samochód BMW 5, ale też Toyota Avensis Kombi, bo do niej można zmieścić nawet kosiarkę. Jest miłośnikiem marki Saab, czym zaraził też syna
Hobby sport: narty, rower, pływanie. Literatura: historyczna, biznesowa i powieści – czyta głównie na iPadzie
Muzyka w dobie digitalizacji głównie z serwisu Tidal, choć przy użyciu audiofilskiego stereo. Wino – ostatnio głównie z Afryki Południowej. Może być doskonałe, pomimo braku apelacji skłania do odpowiedzialnych i przemyślanych wyborów

Niezmienny lider polskiego rynku: ŠKODA numerem 1 już ósmy rok z rzędu

Moto

Przez

Darek D

10 stycznia 2017

ŠKODA była najchętniej wybieraną marką samochodów w Polsce w 2016 roku. Czeska marka jest liderem rynku już ósmy rok z rzędu i przez cały czas umacnia swoją pozycje. W ostatnich dwunastu miesiącach dostarczyła polskim Klientom 52 296 samochodów, to jest aż o 17,5% więcej niż w roku 2015, podnosząc swój rynkowy udział do aż 12,56%.

„ŠKODA kończy kolejny rok w Polsce ze spektakularnym wynikiem” – mówi Filip Figas, zastępca dyrektora sprzedaży marki ŠKODA. „To nasz wielki sukces, który jest efektem realizacji strategii obranej przez centralę marki oraz polskiego importera. Nie przyniosłaby jednak ona skutku, gdyby nie wytężona i pełna pasji praca całego zespołu ŠKODY: pracowników salonów sprzedaży i autoryzowanych punktów serwisowych marki, budujących dobre relacje z naszymi Klientami oraz pracowników ŠKODA Polska, którzy przygotowują dla nich najkorzystniejsze oferty.”

To był kolejny bardzo aktywny rok ŠKODY nad Wisłą: przez minione dwanaście miesięcy wprowadzono do oferty modele FABIA Scoutline i SUPERB Sportline oraz zakomunikowano zaplanowane na początek 2017 roku debiuty zmodernizowanej odsłony bestsellerowej OCTAVII i długo oczekiwanego, pierwszego dużego SUV-a w historii marki, modelu KODIAQ.

Ważnym dokonaniem było także oddanie do użytku ŠKODA Autodrom w Poznaniu, który, będąc uzupełnieniem ŠKODA Auto Szkoły i ŠKODA Auto Lab, daje szansę kierowcom z całego kraju powiększyć swoje umiejętności i poprawić bezpieczeństwo na naszych drogach.

ŠKODA kończy rok z wynikiem 52 296 samochodów dostarczonych w ciągu roku jako zdecydowany lider rynku. Na całkowity wynik składają się 13 863 samochody dostarczone na rynku indywidualnym oraz 38 433 na rynku flotowym, gdzie po rocznym wzroście na poziomie 26,8% ŠKODA zachowuje pozycję lidera ze zdecydowaną przewagą nad konkurentami. Najpopularniejszym samochodem polskiego rynku niezmiennie pozostaje wieloletni bestseller, model OCTAVIA. Trzecia odsłona czeskiego kompaktu trafiła w 2016 roku do 16 966 Klientów, to jest o 19,5% większej liczby niż przed rokiem. Na pozycji wicelidera polskiego rynku utrzymuje się model FABIA, który z wynikiem 15 079 samochodów zanotował wzrost o 24,9% wobec roku 2015. Obydwa modele niezmiennie przewodzą także rynkowi flotowemu. Rosnącą popularnością cieszą się także pozostałe modele gamy: z wynikiem 8 777 sztuk ŠKODA RAPID była w minionym roku dziewiątym najchętniej wybieranym samochodem na polskim rynku.

Na drogach pojawiło się 6 426 nowych egzemplarzy modelu SUPERB (aż o 55,7% więcej niż przed rokiem), 2 883 sztuki modelu CITIGO (wzrost o 25,2%) oraz 2 165 YETI (wzrost o 10%).

„Rok 2017 stawia przed nami jeszcze ambitniejsze wyzwania i cele dzięki debiutowi odświeżonej odsłony rynkowego lidera, modelu OCTAVIA, oraz premiery pierwszej ŠKODY w segmencie dużych SUV-ów, modelu KODIAQ” – mówi Filip Figas.

ŠKODY doskonale się sprzedają również dzięki ofercie finansowej bazującej na niskich miesięcznych ratach. W ofercie dla Klientów indywidualnych – ŠKODA Kredyt Niskich Rat – nabywcy co trzy lub cztery lata mogą zmieniać auto na nowe, jak w abonamencie. Miesięczne raty są przy tym zaskakująco niskie. W grudniu ubiegłego roku z tego kredytu skorzystało 57% Klientów salonów ŠKODY, którzy mieli do wyboru zróżnicowane formy finansowania w ofercie ŠKODA Financial Services (w tym tradycyjny kredyt samochodowy); w ciągu całego 2016 roku średnio w każdym miesiącu niskie raty kredytu na nową ŠKODĘ wybierała ponad połowa nabywców indywidualnych.

Produkty finansowe ŠKODA Financial Services, przeznaczone dla firm, oferują nie tylko podatkowe zalety leasingu. Niewielkie raty za wybrany samochód i możliwość zerowej opłaty wstępnej pozwalają przedsiębiorcom przeznaczyć środki na inne cele, np. rozwój firmy czy inwestycje, a co trzy-cztery lata wygodnie przesiąść się do nowego auta. W 2016 roku po ŠKODA Leasing Niskich Rat sięgała co miesiąc prawie 1/3 Klientów. Najwięcej kontraktów podpisano w grudniu.

Gra na wielu instrumentach

Miasta i Regiony

Przez

Darek D

10 stycznia 2017

Tego nie da się ukryć – żyjemy w biednym kraju. Polska legitymuje się poziomem krajowego brutto w przeliczeniu na mieszkańca w wysokości nieco mniejszej niż 70 proc. średniego poziomu Unii Europejskiej.

Jeszcze gorzej lokują nas wszelkie wskaźniki opisujące zamożność obywateli, takie jak poziom oszczędności, warunki mieszkaniowe, wiek samochodów na drogach i podobne. Po prostu w biednym kraju mieszkają biedni ludzie. Publikowane listy najbogatszych rodaków nie mają wiele do rzeczy, ta kasta to tylko wisienka na torcie. A raczej plasterek kiszonego ogórka na kaszance. Przyczyny takiego stanu rzeczy są – a przynajmniej powinny być – domeną historyków. Natomiast zmniejszenie dystansu, jaki dzieli Polskę i Polaków od średniej kontynentalnej, to jest absolutny priorytet każdej władzy. Jest, a przynajmniej powinien być.

Byłoby nieuczciwością twierdzić, że nic się nie zmienia. Za czasów PRL, zwłaszcza pod koniec poronionego ustroju, sytuacja była gorsza, i to w nieporównanie większej skali. Miesięczna pensja Polaka z trudem wystarczała na obiad w przeciętnej francuskiej czy szwedzkiej restauracji. Jedzenie we francuskich restauracjach nie było jednak problemem obywateli PRL. Był nim zakup butów, benzyny i pasty do zębów, a okresami wręcz podstawowych produktów żywnościowych. Dzisiaj to szczęśliwie kombatanctwo, a na podobne opowieści milenialsi (urodzeni około 2000 r.) i młodsi reagują zdziwieniem: „Niemożliwe… We wszystkich hipermarketach tylko ocet?”. Zmieniło się na korzyść naprawdę dużo, ale świat nie stał w tym czasie w miejscu. I nadal trzeba go gonić. Nasuwa się pytanie, kto to ma zrobić?

Eliminacja oczywistych idiotyzmów, co przeprowadził Balcerowicz, już się dokonała. Wyczerpały się też tzw. proste rezerwy, głównie tania siła robocza i (względna) dostępność podstawowych surowców. Dzisiaj trzeba grać na boisku, na którym występują najlepsi zawodnicy. To dobrze i źle. Dobrze, bo zasady są jasne. Gramy w czwartej lidze z nadzieją na trzecią, z ambicją na drugą, bo pierwsza jest poza zasięgiem. Wszystkich graczy obowiązują te same reguły i nadzorują ich sędziowie. Źle, bo brakuje jednego – kapitału, a pierwsza liga o tym doskonale wie i nie dopuszcza do swojego grona. Tyle generaliów. Teraz przenieśmy się do małego polskiego miasta, powiedzmy 5–7 tys. mieszkańców, w którym działa pewien przedsiębiorca. Idzie mu nieźle i chciałby zrobić krok do przodu, możliwie największy. Zna swoją branżę, jest pewien, że rozwojowy pomysł ma sens. To może być właściciel restauracji, który chciałby zbudować jeszcze hotelik albo kawiarenkę przy rynku. Może nim być szef mieszalni pasz albo producent części do maszyn rolniczych. Potrzebuje jednego – pieniędzy na inwestycje. Kto jest dla niego partnerem? Banki proponują warunki kredytowania raczej poza zasięgiem właściciela restauracji czy wytwórni pasz. Warszawa i rządowe programy inwestycyjne to fatamorgana. Pozostaje najbliższy urząd. Ten urząd jest samorządowy, z czego przeciętny interesant nawet nie zdaje sobie sprawy.

To kwestia fundamentalna. Wykonawcze decyzje dotyczące tzw. spraw życiowych, także w odniesieniu do biznesu, pozostają w Polsce w rękach samorządów. Rząd jest daleko i zajmuje się strategią. Jest też aktywny w gospodarce, ale jego domena to wielkie firmy, autostrady, kolej, energetyka. To inny pułap niż potrzeby biznesu w małym miasteczku. Tyle że suma tego, co się dzieje w gminach, prowincjonalnych miastach i miasteczkach bardziej rzutuje na obraz kraju niż sytuacja we wszystkich hutach i elektrowniach razem wziętych. Istnieje więc klarowna zależność: to samorządy mają decydujący wpływ na stan gospodarki i nastroje w kraju. Rolą państwa, rozumianego tu jako stołeczna centrala, jest tworzenie warunków, wyznaczanie kierunków, zapewnianie spokoju w skali makro. Czyli dla biznesu jest najlepiej, jeśli państwo się nie wtrąca i nie przeszkadza. W praktyce różnie z tym bywa, ale mówimy o sytuacji modelowej.

Potrzebne jest jedno uściślenie. Samorząd to szerokie pojęcie, obecne w wielu dziedzinach. Istnieją samorządy zawodowe, pracownicze, uczniowskie i gospodarcze. Te ostatnie stanowią swoiste kuriozum. Działa kilka organizacji krajowych oraz multum izb, związków, stowarzyszeń i zrzeszeń o charakterze głównie akademijno-dekoracyjnym. Dla prowadzących codzienny biznes w skali gminnej czy powiatowej ich rola jest znikoma. Wynika to z arcypolskiej nieumiejętności długofalowego działania na poziomie dobra ogólnego. Jakoś nie udaje się rodakom znaleźć tej granicy, powyżej której interesy są wspólne. Dlatego partnerem dla zdecydowanej większości polskiego biznesu są samorządy terytorialne, często zresztą traktowane jako przedłużenie urzędów państwowych. Samorząd terytorialny działa, jak wiadomo, na trzech poziomach: wojewódzkim (gdzie marszałek dzieli się kompetencjami z reprezentującym rząd wojewodą), powiatowym i gminnym (także miejskim). Te dwa niższe poziomy są w pełni samodzielne, przynajmniej w teorii. Ciekawe, że dla większości biznesu ważne są województwo i gmina (miasto). Powiat w sprawach gospodarczych się nie liczy, poza niektórymi decyzjami gruntowymi i architektonicznymi. To jeszcze jeden argument, by rozważyć istnienie powiatów. Specjaliści twierdzą w większości, że zadania powiatów znakomicie wypełniałyby gminy, ale większe, średnio 20-tysięczne. Wówczas należałoby też nieco zwiększyć liczbę województw. Istnieje jednak tak wielki, wręcz neurotyczny opór przed kolejnymi zmianami na mapie administracyjnej, że powyższy koncept jeszcze długo pozostanie teoretyczny. Tak więc mamy z jednej strony tysiące firm, z drugiej gminy i województwa. Ich relacje mają wiele płaszczyzn. Generalnie samorząd robi to, co musi, i to, co może.

Te pierwsze zadania jednostek samorządów dzielą się na własne i zlecone. Własne wyznaczone są przez potrzeby lokalnej społeczności, są to: edukacja, rekreacja, kultura, zaopatrzenie w media, dojazd do pracy, także mieszkania (dotąd raczej w teorii). Zadania zlecone to, przykładowo, prowadzenie rejestrów stanu cywilnego, wydawanie dowodów osobistych itp. Zadania te zlecane są przez państwo obligatoryjnie, z mocy ustawy lub na podstawie porozumienia. W drugim przypadku chodzi najczęściej o szczególne warunki lokalne i konieczność np. gotowości do akcji przeciwpowodziowej. Zadania własne gmina musi opłacić swoimi pieniędzmi. Zadania zlecone pociągają za sobą subwencję ogólną i dotacje celowe z budżetu państwa. Zdaniem gmin tych pieniędzy jest zawsze za mało.

Jednak z punktu widzenia biznesu sfera zadań własnych i zleconych samorządu ma charakter wtórny, niejako mechaniczny. Gmina jest urzędem, który ma załatwiać sprawy, i chodzi tylko o to, by czynił to sprawnie. A z tym bywa różnie, bo formalnie samodzielne samorządy związane są sztywnym gorsetem przepisów. Przykładowo do wykonywania swych zadań samorządy mają obowiązek powoływania jednostek organizacyjnych. Takich rozmaitych miejskich czy gminnych zarządów tego i owego, ośrodków, zakładów i centrów jest w tej chwili – uwaga – 59 tys. Każda z tych jednostek jest w istocie rzeczy firmą. Każda ma zarząd, biuro, administrację i księgową. Można powiedzieć, że załatwianie spraw urzędu to spory sektor gospodarczy. Specjaliści od dawna postulują, by gminy miały tu większą swobodę, przykładowo by jednostki takie mogły być wspólne dla kilku sąsiednich gmin. Na razie jednak wszystko pozostaje po staremu.

Dla biznesu o wiele ważniejsze od tego, co gmina robić musi, jest to, co gmina robić może. Tu istnieje duże pole dla inwencji oraz kuszące możliwości. Wspieranie biznesu przez gminy zwyczajowo dzieli się na finansowe i pozafinansowe.

Do podstawowych narzędzi finansowych należą:

instrumenty dochodowe polityki budżetowej, które mogą być kształtowane przez gminę, czyli podatki i opłaty lokalne;
inwestycyjne;
zewnętrzne źródła finansowania, czyli kredyty bankowe, obligacje i fundusze unijne;
specjalne strefy ekonomiczne;
partnerstwo publiczno-prywatne.

Główne narzędzia pozafinansowe wsparcia biznesu to:

efektywność promocji gminy;
jakość obsługi inwestorów;
polityka społeczna;
wspieranie innowacji;
zamówienia publiczne, w tym zwłaszcza wytworzony w danej gminie klimat wokół nich;
inkubatory przedsiębiorczości;
parki przemysłowe i przygotowane tereny pod inwestycje;
pomoc doradcza.

Wystarczy teraz potraktować tę wyliczankę jako miarkę i przyłożyć ją do sytuacji konkretnego miasta czy gminy. Od razu widać, że istnieje przepaść między średnimi i większymi miastami a małymi miasteczkami i gminami wiejskimi. W tej drugiej grupie hamulcem jest potencjał kadrowy władz i urzędników gminnych. Nadto słaba gmina, w której największym pracodawcą jest szkoła podstawowa lub ośrodek zdrowia (są takie), nawet marzyć nie może o kredycie lub emisji obligacji.

Na przeciwnym biegunie znajduje się kilka miast z przedziału 100–200 tys. mieszkańców, które przetrwały upadek tradycyjnych branż przemysłu, potrafiły ściągnąć nowe i dzisiaj są prężnymi ośrodkami promieniującymi na okolicę. Wszelkie narzędzia wsparcia mają to do siebie, że mogą być używane lub nie. Przykładowo gmina (a konkretnie rada gminy) może w pewnych widełkach ustalać stawki podatku od nieruchomości, a ponadto może udzielać wybranym podatnikom częściowych lub całościowych zwolnień od tego podatku, a także od podatku od środków transportu, podatku rolnego i leśnego. Możliwe są także jednostkowe ulgi uznaniowe (np. umorzenie podatku). Ciekawe, że prawo do tego ostatniego przysługuje jednoosobowo wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi.

Okazuje się, że jedne gminy korzystają z takich narzędzi dosyć hojnie, a inne w ogóle. Można też podzielić gminy na te, które biznesowi sprzyjają, i te, które próbują go skubać. Mówiąc językiem ekonomisty, istnieją ogromne różnice w konkurencyjności gmin. Takową tworzą zaś: wartość już wytwarzanych w danej gminie produktów i usług, atrakcyjność jej lokalizacji, zasoby naturalne, infrastruktura techniczna, biznesowa i społeczna, zasoby i jakość siły roboczej, stan środowiska naturalnego, wreszcie skala popytu lokalnego. O to wszystko pytają w pierwszej kolejności kandydaci na inwestorów.

Zdecydowanie niedocenioną formą kooperacji samorządów z biznesem jest w Polsce partnerstwo publiczno- prywatne. W teorii niesie ono same korzyści. Pozwala zwiększyć skalę inwestycji i rozłożyć ich ryzyko na większą liczbę podmiotów. Pomaga połączyć i zaangażować rozdrobnione kapitały, które osobno nie mają szansy zaistnieć w przestrzeni gospodarczej. Wreszcie – przez większe zaangażowanie i wzrost odpowiedzialności PPP powiększa kapitał społeczny, czym przyczynia się do budowy społeczeństwa obywatelskiego. W praktyce jednak PPP, wskutek nagłośnienia kilku nieudanych przedsięwzięć, stało się synonimem korupcji, nadużyć i wszelkiego zepsucia. Mniej wyrobieni urzędnicy i przedsiębiorcy omijają je szerokim łukiem. I tak pożyteczny instrument rozwojowy trafił na półkę z napisem „nie da się”. Gminy mają liczne możliwości stymulowania rozwoju przedsiębiorczości. Korzystają z nich jednak wybiórczo i okazjonalnie. Większości z nich brakuje planowej i długookresowej polityki finansowej i stabilnego systemu preferencji. Jeśli w ogóle plany takie istnieją, to zwykle zmieniają się w rytmie „od wyborów do wyborów”. Szkoda, bo sprzyjanie tworzeniu nowych przedsiębiorstw jest najlepszym sposobem ożywienia lokalnej społeczności, nie tylko na niwie gospodarczej, lecz także społecznej i kulturalnej. Na tym tle jak klejnoty błyszczą przykłady gmin i miast, w których biznes ma się dobrze. Gdyby tak innym udało się skopiować niektóre pomysły i rozwiązania…