27 i 28 listopada 2024 roku w hotelu The Westin Warsaw odbyła się XII edycja konferencji „Executive Innovation Forum”. W trakcie dwudniowego forum ponad 300 uczestników miało możliwość wysłuchania pięciu debat panelowych oraz sześciu prezentacji eksperckich. Dyskusje skupiały się na najważniejszych trendach i wyzwaniach związanych z nowymi technologiami i innowacjami biznesowymi, w tym m.in. kulturą innowacji, digitalizacją, zastosowaniem AI w praktyce, cyberzagrożeniami oraz rozwojem ekosystemów innowacji. Zwieńczeniem wydarzenia była wieczorna Gala, podczas której wręczono nagrody dla najbardziej innowacyjnych firm i liderów – „Diamenty Innowacji”.
Zgodnie z wieloletnią tradycją tego wydarzenia, na wstępie zgromadzonych gości powitali wspólnie Pani Beata Radomska, CEO Executive Club oraz Pan prof. dr hab. inż. Michał Kleiber, Przewodniczący Rady Executive Club.
Merytoryczną część konferencji otworzyło wystąpienie Pana prof. Tomasza Sobierajskiego, Ośrodek Badań Socjomedycznych, Uniwersytet Warszawski, który wygłosił prezentację „Innowacje na receptę – zarządzanie zdrowiem pracowników kluczem do sukcesu”.
Profesor zaprezentował społeczno-psychologiczne spojrzenie na temat innowacji. Jego zdaniem, głównym czynnikiem hamującym nasze działania, także w kwestii innowacyjności, jest strach. Według badań, aż 85% managerów unika innowacyjnych projektów ze strachu. Obawiamy się negatywnego wpływu na karierę w przypadku porażki, niepewności i utraty kontroli wkraczając na nieznany grunt oraz krytyki ze strony otoczenia. Naturalną reakcją jest wybór bezpieczniejszej opcji. Zdaniem prelegenta konieczna jest głęboka zmiana mentalna, już na etapie edukacji, kiedy wpajane jest nam, że kreatywność często spotyka się z krytyką. Niezbędne jest również zadbanie o fizyczne i mentalne zdrowie pracowników, m.in. poprzez skuteczne programy profilaktyki.
Kolejnym punktem programu był pierwszy tego dnia panel dyskusyjny, pod nazwą „Innowacyjne organizacje”. Prelegenci panelu zgodnie przyznali, że wypracowanie kultury innowacji jest niezbędne, by innowacyjność w organizacji kwitła. Nie może się ona opierać na jednorazowych zrywach kreatywnych jednostek, lecz na dobrze przemyślanej strukturze. Kultura innowacji nie powinna także ograniczać się do samej organizacji, ale musi mieć zastosowanie w całym łańcuchu wartości. W tym celu konieczna jest synchronizacja kilku czynników – kreatywności ludzi, innowacyjnych narzędzi oraz nowoczesnych struktur i procedur organizacyjnych. Niezwykle ważną dla innowacyjności kwestią jest też ochrona własności intelektualnej i przemyślenie formy, w jakiej będziemy ją udostępniać innym.
Dyskutanci zauważyli również, że na co dzień często nie uświadamiamy sobie własnej innowacyjności. Pracownicy spotykają się z wieloma wyzwaniami, szukają nowych rozwiązań i z sukcesem je wdrażają. Kluczem jest usystematyzowanie tych działań i wyniesienie ich na wyższy poziom – w ramach własnych zespołów badawczych lub we współpracy z zewnętrznymi centrami B+R. Zdaniem debatujących musimy oduczyć się sztywnego stosowania procedur. Jeśli coś działało do tej pory, to nie zawsze znaczy, że nie należy tego zmieniać. Zawsze można zrobić coś lepiej.
Bezpośrednio po zakończeniu krótkiej przerwy networkingowej nadszedł czas na prezentację Pana Piotra Frankowskiego, Dyrektora Zarządzającego, Ayming Polska, zatytułowaną „Jak napędzić innowacyjność biznesu? Wnioski z najnowszego raportu Ayming Polska”.
Raport Ayming opracowany został na podstawie ankiety przeprowadzonej w gronie kadry zarządzającej 300 firm wprowadzających innowacyjne produkty, usługi i rozwiązania. Przedstawione wyniki nie prezentują się zbyt optymistycznie. Polska zajmuje 25. na 29 miejsc w Europejskim Rankingu Innowacyjności. Na badania i rozwój przeznacza 1,46% PKB, co jest 14. wartością wśród krajów UE. Choć skala nakładów systematycznie rośnie, wciąż nie jest wystarczająca do dogonienia liderów. Większość firm wciąż badania i rozwój finansuje ze środków wewnętrznych. Z ulg B+R korzysta tylko 23% firm. Problemem jest brak informacji o dostępnych narzędziach oraz brak zasobów, by z nich skorzystać.
Następnie przyszła kolej na drugi panel konferencji, pod tytułem „Cyfrowa transformacja biznesu”. Podstawą cyfryzacji jest dostęp do danych – wszelkie procesy automatyzacji mają sens jedynie, jeśli zapewnimy systemom wartościowe, dobrze usystematyzowane dane. Do analizy skuteczności cyfryzacji powinniśmy korzystać z niewielkiej liczby kryteriów, ale takich, które będą stale i często mierzone.
Wśród prelegentów panował konsensus co do faktu, że odgórne wprowadzanie cyfrowych rozwiązań w strukturach firmy często spotyka się z oporem pracowników, dlatego tak ważne jest zaangażowanie ich w powstawanie nowych rozwiązań. Procesu cyfryzacji nie można sztucznie przyspieszać. Przygotowanie pracowników i organizacji jest niezbędnym krokiem, by transformacja była skuteczna i dała realne korzyści biznesowe. Nierzadko też pracownicy są nie tyle przeciwni zmianie i transformacji, co nie mają odpowiednich kompetencji cyfrowych do realizacji odgórnych poleceń. Należy zapewnić pracownikom wolność do kreowania innowacji, ale trzeba także zająć się tymi, którzy ich nie chcą. Sytuacja, w której będą oni aktywnie wyrażać swoje niezadowolenie, może być dla organizacji niebezpieczna. Przykład postawy wobec zmiany powinien płynąć od liderów.
Eksperci byli jednak zgodni, że transformacja cyfrowa to przede wszystkim ogromne korzyści. To nie technologia zastępuje człowieka, lecz człowiek, dzięki technologii, m.in. sztucznej inteligencji, może znacznie więcej. Cyfryzacja powinna tworzyć człowieka wspomaganego technologią, a nie zastępować kontakt z ludźmi.
Wznowienie konferencji po przerwie lunchowej należało do Pani Agnieszka Witaszek, Partner, SSW Law & Beyond, która wygłosiła prezentację „AI w HR – co warto wiedzieć?”.
AI już teraz ma szerokie zastosowanie w obszarze HR. Wykorzystywana jest przy rekrutacji, ocenie wydajności, rejestrowaniu czasu pracy, predykcji ścieżki kariery, dopasowywaniu indywidualnych szkoleń i monitoringu pracy. Wciąż jednak stosowanie AI wzbudza wątpliwości, szczególnie w kwestii zatrudnienia, w tym równego traktowania i wyboru najwłaściwszych kandydatów. Zdaniem prelegentki wdrażanie AI w tej dziedzinie jest trudne, ze względu na mnogość regulacji i ich źródeł. Szansą na uporządkowanie legislacji jest wdrożenie przyjętego niedawno przez UE tzw. AI Act.
Następnie organizatorzy zaprosili uczestników na panel poruszający niezwykle aktualną dla przedsiębiorców kwestię – „AI w biznesie”. Na wstępie uczestnicy dyskusji zaznaczyli, że trudno jest omawiać temat AI w biznesie w oderwaniu od całego procesu digitalizacji. AI to zestaw bardzo różnych narzędzi, stanowiących części składowe złożonych systemów informatycznych, nie osobny system. Często nie jesteśmy nawet świadomi, że korzystamy z AI, właśnie jako elementu szerszego systemu. Codziennie przekazujemy dostęp do naszych danych cyfrowych, w zamian za benefity i ułatwienia, które dzięki temu mogą być dla nas generowane.
Prelegenci podkreślali również, że sztucznej inteligencji nie należy rozpatrywać wyłącznie w czarno-białych barwach. Nie jest tak, że stanowi ona złoty środek na wszelkie problemy, ani jednoznaczne zagrożenie dla ludzkości. To zarówno ogromny potencjał, jak i zagrożenia i od nas zależy, które będą dominować. Warto pamiętać, że samo AI nie będzie przewagą konkurencyjną – firma i tak musi mieć pomysł, produkt, usługę, która się sprzeda. AI może w tym jedynie pomóc. Proste, mechaniczne rozwiązania będą stopniowo przejmowane przez systemy sztucznej inteligencji. Ludziom pozostaną zadania bardziej kreatywne, a konieczne nakłady pracy będą się stopniowo zmniejszać. Ważna jest jednak pewna kontrola nad działaniem AI, szczególnie w kwestii tego, jakie dane są wykorzystywane, jakie narzędzia i skąd one pochodzą.
Dzień 2
Drugi dzień konferencyjnych debat otworzyło wystąpienie Pana Karela Obluka, General Partner, Evolution Equity Partners, który wygłosił prezentację pod hasłem „When Cyber Strikes the Boardroom”.
Zdaniem mówcy podstawą bezpieczeństwa cyfrowego jest świadomość zagrożeń i odpowiednie wyszkolenie nie tylko pracowników, ale także samych członków zarządu. W przypadku cyberataków, nie powinniśmy się zastanawiać „czy” zostaniemy zaatakowani, lecz „kiedy”. Nie może być to wewnętrzna sprawa działu IT, lecz ważny element strategii biznesowej całej firmy. Atak cybernetyczny nie oznacza bowiem jedynie braku dostępu do konkretnego systemu, lecz często oznacza całkowite zastopowanie działalności firmy i olbrzymie straty. Formy cyberataków stają się coraz bardziej różnorodne. Dotyczą już nie tylko przejęcia systemów informatycznych, ale choćby wykorzystania technologii deep fake. Podsumowując, prelegent zaznaczył, że cyberbezpieczeństwo to inwestycja, nie koszt. Chroni nas nie tylko przed stratami finansowymi, ale również wizerunkowymi czy relacyjnymi.
Następnie zaplanowano case study, zaprezentowane przez Pana Krzysztofa Pacierpnika, Prokurenta i Dyrektora Działu Sprzedaży, SEEN Technologie, pod tytułem “14MWt ciepła bez spalania paliwa. Innowacyjny Projekt Odzysku Ciepła Kondensacji zrealizowany przez SEEN Technologie w Krakowie”.
Prelegent opowiedział o projekcie i budowie Układu Odzysku Ciepła ze spalin w Zakładzie Termicznego Przekształcania Odpadów (ZTPO) w Krakowie. Skonstruowany Układ pochłonął ok. 4% wartości inwestycji, przekładając się jednocześnie na 25% wzrost odzysku ciepła. Obiekt produkuje dzięki temu więcej energii, przy mniejszym poborze paliwa, energii i wody z sieci. Jednocześnie ogranicza emisję CO2 i innych zanieczyszczeń.
Następnie przyszedł czas na pierwszy panel dyskusyjny tego dnia, pt. „Cyberbezpieczeństwo”.
Określając ramy dyskusji, paneliści podkreślili, że cyberbezpieczeństwo opiera się na trzech podstawowych filarach – narzędziach, procedurach oraz szkoleniach. Narzędzia to przede wszystkim specjalistyczne systemy IT, programy zabezpieczające dane oraz przejście na pracę w chmurze. Prelegenci zwrócili uwagę na braki wykwalifikowanej kadry, wyszkolonej w rozpoznawaniu i ograniczaniu skutków ataków. Dla wielu firm ogromnym problemem jest wrażliwa, przestarzała infrastruktura technologiczna, podatna na cyfrowe ataki. Dużym problemem przedsiębiorstw jest również niezwracanie uwagi na aktualizację swoich zabezpieczeń. Raz postawiony system nie będzie szczelny przez wieczność.
Skala cyberataków i tempo wzrostu ich liczby wymusza automatyzację zabezpieczeń. Żadna firma nie może sobie pozwolić na odpowiednią liczbę specjalistów, by szybko reagować na każdy z nich. Większość z nich musi być weryfikowana i blokowana przez AI, pozostawiając jednak ostateczną decyzję w rękach człowieka. Działalność przestępców jest bowiem dobrze dofinansowana i często inwestują oni wyłudzone środki w dalszy rozwój stosowanych technologii. Bezpośrednie żądanie okupu za odblokowanie danych staje się mało opłacalne w porównaniu do działania w ukryciu i stałego dostępu do danych w spenetrowanym systemie.
Kolejnym punktem programu było case study zaprezentowane przez Pana prof. dr hab. inż. Andrzeja Czyżewskiego, Kierownika, Katedra Systemów Multimedialnych na Wydziale Elektroniki, Informatyki i Telekomunikacji, Politechnika Gdańska. Tytuł prezentacji to „Komercjalizacja innowacji akademickich. Wybrane zastosowania uczenia maszynowego w przemyśle, administracji i w medycynie”.
Profesor skupił się na wybranych, z sukcesem wdrażanych projektach innowacyjnych, opracowanych przez naukowców z Politechniki Gdańskiej. Wymienił choćby pionierskie narzędzie do audiowizualnej analizy mowy w warunkach ograniczonej słyszalności, wykorzystujące uczenie maszynowe, a także inteligentne pióro biometryczne analizujące ruchy ręki przy pomocy sieci neuronowych – używane zarówno jako identyfikator biometryczny, jak i do diagnozowania chorób neurologicznych. W obszarze infrastruktury z kolei opracowano inteligentny znak drogowy – analizujący na bieżąco ruch drogowy i dostosowujący wyświetlane informacje – oraz inteligentną platformę oświetleniową, wyposażoną w kamery w lampach analizujące ruch drogowy i dostosowujące oświetlenie. Innowacją dla sądownictwa jest zaś sonda akustyczna zbierająca dźwięk z szerokiego obszaru i rozróżniająca poszczególnych mówców, która pozwala na automatyzację protokołów sądowych.
Na koniec konferencji zaplanowany został specjalny panel pod hasłem „Debata liderów innowacji – Ekosystemy Przyszłości”.
W opinii prelegentów, korporacje, uczelnie i start-upy uczą się od siebie wzajemnie. Początkowo, duże firmy nie były w stanie zdiagnozować, jakie wyzwania są dla nich kluczowe i czego właściwie oczekują od współpracy badawczej. To się na szczęście zmienia. Kluczowe w opracowywania innowacji jest bowiem wychodzenie od potrzeb biznesu, nie kreowanie innowacji oderwane od realiów. Często pomysł, nawet bardzo dobry, okazuje się nie odpowiadać zapotrzebowaniu rynku. Dlatego wewnątrz organizacji kluczowe nie jest tworzenie działów innowacji, ale grup roboczych do analizowania lub rozwiązania konkretnych problemów.
Zdaniem dyskutujących, największym problemem współpracy dużego biznesu, start-up’ów i nauki jest brak funduszy, brak otwartości oraz świadomości tego, czego można dokonać wspólnie. Jednostkom naukowym i badawczym z kolei często brakuje biznesowego podejścia – oferowania swoich usług, inicjowania projektów i przedstawiania ich biznesowych korzyści. Paneliści byli zgodni, że konieczne jest odbiurokratyzowanie polskiej nauki. Mamy obsesję na punkcie dokumentacji, która często przesłania sam projekt. Dużym problemem dla efektywnej współpracy jest też legislacja europejska czy niewielkie zaangażowanie publicznych zamawiających oraz brak spójnej polityki rozwoju technologicznego.
Zapis konferencji można obejrzeć na YouTube pod tymi linkami:
DZIEŃ 1
DZIEŃ 2
Wojciech Gryciuk
