Autor: Beata Drzazga
Budowanie zespołu to nie tylko kwestia dobrego doboru ludzi, ale przede wszystkim umiejętność zarządzania dynamiką grupy. Współczesne organizacje opierają się na pracy zespołowej, ale jej skuteczność może być zagrożona przez pewne uniwersalne problemy, które Patrick Lencioni określa mianem pięciu dysfunkcji zespołowych. Każdy lider, People Partner i project manager powinien je rozumieć, aby skutecznie kierować zespołem i eliminować przeszkody utrudniające efektywną współpracę.
Efektywność zespołu zależy od tego, w jaki sposób jego członkowie współpracują i radzą sobie z pojawiającymi się trudnościami. Wiele zespołów boryka się z powtarzającymi się dysfunkcjami, które mogą znacząco obniżać ich skuteczność i zaangażowanie. Aby im przeciwdziałać, lider musi nie tylko dostrzegać źródło problemu, ale także konsekwentnie budować kulturę współpracy, zaufania i odpowiedzialności.
Brak zaufania – fundament wszystkich problemów
Pierwszą i najbardziej fundamentalną dysfunkcją jest brak zaufania. To on powoduje, że członkowie zespołu ukrywają swoje słabości, niechętnie proszą o pomoc i unikają otwartej komunikacji. W środowisku, gdzie dominuje brak zaufania, ludzie obawiają się oceny, co prowadzi do izolacji, hamowania inicjatywy i braku współpracy.
Zaufanie w zespole nie pojawia się samoistnie – musi być świadomie budowane. Kluczową rolę odgrywa tutaj lider, który poprzez autentyczność, spójność w działaniu i przejrzystość podejmowanych decyzji tworzy atmosferę bezpieczeństwa. Jeśli lider sam otwarcie mówi o swoich błędach, przyznaje się do niewiedzy i daje przestrzeń na szczerość, jego zespół stopniowo uczy się, że szczerość i otwartość są wartościami, a nie zagrożeniem. Proces ten wymaga czasu, konsekwencji i odwagi w działaniu, ale jest fundamentem efektywnej współpracy.
Strach przed konfliktem – zagrożenie czy szansa?
Kolejnym wyzwaniem jest unikanie konfliktów. Wiele organizacji traktuje je jako zagrożenie, zamiast postrzegać je jako naturalny element procesu współpracy. Tymczasem zdrowy konflikt jest kluczowy dla innowacji i doskonalenia procesów. To dzięki otwartym dyskusjom pojawiają się nowe pomysły, a zespoły mogą wypracowywać najlepsze rozwiązania.
Liderzy powinni dążyć do stworzenia środowiska, w którym różnice zdań nie są tłumione, lecz konstruktywnie wykorzystywane. Ważne jest jednak, aby potrafili moderować dyskusje, by nie przeradzały się one w destrukcyjne spory. Umiejętne zarządzanie konfliktem wymaga równowagi – należy zachęcać do otwartego wyrażania opinii, ale jednocześnie dbać o to, by rozmowy pozostawały merytoryczne i prowadziły do konstruktywnych wniosków.
Brak zaangażowania – gdy zespół traci motywację
Jednym z najczęstszych problemów w zespołach jest brak zaangażowania, który często wynika z niejasnych celów lub poczucia braku wpływu na podejmowane decyzje. Pracownicy angażują się wtedy, gdy widzą sens swojej pracy i mają poczucie, że ich opinie są brane pod uwagę. Jeśli nie rozumieją strategii firmy lub nie widzą, jak ich codzienne działania przyczyniają się do większego celu, ich motywacja szybko spada.
Liderzy muszą zatem dbać o klarowną komunikację. Powinni regularnie przypominać zespołowi, dlaczego jego praca jest ważna, jak wpisuje się w szerszą misję organizacji i jakie efekty przynosi. Tworzenie poczucia wspólnoty wokół celów zespołu i dawanie pracownikom realnej przestrzeni do wpływania na decyzje zwiększa ich zaangażowanie i motywację do działania.
Unikanie odpowiedzialności – problem, który prowadzi do chaosu
Wielu ludzi instynktownie unika odpowiedzialności, traktując ją jako zagrożenie. W zespołach, gdzie panuje taka kultura, zadania są przerzucane na innych, a konsekwencje błędów rozmywają się wśród wielu osób. W efekcie brakuje jasności co do odpowiedzialności za wyniki, co prowadzi do dezorganizacji, frustracji i spadku efektywności.
Liderzy muszą świadomie budować kulturę odpowiedzialności. Oznacza to nie tylko wyznaczanie jasnych oczekiwań, ale także konsekwentne egzekwowanie zobowiązań. Ważne jest, by odpowiedzialność nie była postrzegana jako kara, lecz jako element wspólnego dążenia do celu. Gdy pracownicy wiedzą, że mogą liczyć na wsparcie i mają narzędzia potrzebne do realizacji swoich zadań, chętniej biorą odpowiedzialność za swoją pracę.
Brak dbałości o wyniki – gdy priorytety się rozmywają
Ostatnią, ale równie istotną dysfunkcją jest brak skoncentrowania na wynikach. Zespoły, które nie mają jasno określonych priorytetów, często skupiają się na indywidualnych sukcesach zamiast na wspólnych celach. W takim środowisku pojawia się rywalizacja, brak współpracy i nieefektywne wykorzystanie zasobów.
Rolą lidera jest ciągłe przypominanie zespołowi o kluczowych celach i monitorowanie postępów. Nie chodzi jednak o narzucanie presji, ale o budowanie świadomości, że każdy członek zespołu ma wpływ na wspólny wynik. Transparentność w zakresie wyników, otwarte omawianie postępów i konsekwentne wzmacnianie poczucia odpowiedzialności sprawiają, że cały zespół działa spójnie i konsekwentnie dąży do realizacji strategicznych założeń.
Świadome przywództwo jako klucz do sukcesu
Pokonanie tych dysfunkcji nie jest jednorazowym działaniem, ale długofalowym procesem, który wymaga konsekwencji i zaangażowania. Świadome przywództwo opiera się na budowaniu zaufania, umiejętnym zarządzaniu konfliktami, klarownym komunikowaniu celów i tworzeniu środowiska, w którym każdy członek zespołu czuje się współodpowiedzialny za sukces organizacji.
Liderzy, którzy potrafią skutecznie zarządzać dynamiką zespołu, nie tylko zwiększają jego efektywność, ale także budują kulturę pracy opartą na wzajemnym szacunku, współpracy i dążeniu do wspólnego celu. To właśnie w takich organizacjach ludzie chcą pracować, rozwijać się i osiągać ponadprzeciętne wyniki.
Beata Drzazga- Przedsiębiorca, twórca, filantrop, założyciel wielu firm w Polsce m.in.: BetaMed S.A – największej firmy medycznej w Polsce, świadczącej usługi opieki długoterminowej. Właścicielka Dono da Scheggia, Drzazga Clinic, Global Impact Beata Drzazga i Beata Drzazga Foundation. Jest założycielką także firm za granicą: BetaMed International w Las Vegas, BetaInvest w Miami, BetaNest Electronic w Miami, Viviane Group w Hiszpanii. Ekspertka w zarządzaniu, autorka tekstów biznesowych dla przedsiębiorców. Uczestniczka wielu misji gospodarczych m.in. w Nevadzie, Peru, Chile.
