Przyszłość pracy – współpraca ludzi i AI

Aleksandra Przegalińska, prof. Akademii Leona Koźmińskiego, dr hab. nauk o zarządzaniu, ekspertka w dziedzinie sztucznej inteligencji i autorka bestsellerowej książki „Strategizing AI in Business and Education“, mówi o tym, jak AI zmieni sposób zarządzania i edukację.

Zacznijmy od pytania o istotę pani książki. Jak zastosowanie AI może zmienić sposób zarządzania biznesem i edukacją?

Większość ludzi patrzy na AI jako na konkurencję dla ludzi, ale ja wolę myśleć o tym jako o symbiozie, w której ludzie i maszyny mogą razem tworzyć lepszą przyszłość. W mojej książce pokazuję, jak managerowie i nauczyciele mogą wykorzystać potencjał AI do ulepszania swoich działań i pomagać innym osiągać lepsze wyniki.

Mówi pani o symbiozie, ale czy nie ma ryzyka, że AI zastąpi ludzi w miejscach pracy, zwłaszcza tych o niskim poziomie umiejętności?

To prawda, że AI wpływa na rynek pracy, ale nie zawsze musi to oznaczać zastępowanie ludzi. AI może zastępować zadania, nie miejsca pracy. Współczesne miejsce pracy to pakiet zadań, z których niektóre są bardziej podatne na automatyzację niż inne. Ważne jest, abyśmy skupili się na tym, jak AI może uzupełniać pracę ludzi, zamiast koncentrować się na straconych miejscach pracy.

Jakie są korzyści płynące z wykorzy- stania AI w biznesie i edukacji?

W biznesie AI może pomóc w podejmowaniu lepszych decyzji, optymalizacji procesów i tworzeniu nowych modeli biznesowych. W edukacji AI może pomóc w personalizacji nauczania, ocenie postępów uczniów i identyfikacji obszarów, w których nauczyciele mogą udzielać dodatkowego wsparcia. Wyobraź sobie AI jako wzmocniony kompas, który pomaga nam podążać w odpowiednim kierunku i odkrywać nowe możliwości.

Jakie są kluczowe umiejętności, które managerowie i nauczyciele powinni nabyć, aby efektywnie korzystać z AI?

Istnieje kilka poziomów umiejętności technicznych, które warto rozważyć, począwszy od podstawowych umiejętności obsługi narzędzi i interfejsów, a skończywszy na zaawansowanym programowaniu i tworzeniu narzędzi AI od podstaw. Managerowie i nauczyciele powinni zacząć od nabycia podstawowych umiejętności tzw. promptingu. Następnie mogą zdobywać umiejętności związane z programowaniem. Dziś wystarczy rozumieć założenia języka, gdyż AI napisze za nich dużą część kodu. Pełna umiejętność programowania może jednak pomóc w tworzeniu, modyfikowaniu lub dostosowywać narzędzia AI do swoich potrzeb.

Czy widzi pani jakieś przeszkody, które mogą utrudnić pełne wdrożenie AI w biznesie i edukacji?
Jednym z wyzwań jest utrzymanie rów- nowagi między innowacjami a ochroną prywatności i bezpieczeństwa danych. Musimy być pewni, że AI jest wykorzystywana odpowiedzialnie, aby nie naruszać praw jednostek i nie stwarzać zagrożeń dla społeczeństwa. Innym wyzwaniem jest zmiana kultury organizacyjnej, która może być niezbędna do pełnego wykorzystania potencjału AI. Wdrożenie AI może wymagać zmiany sposobu podejmowania decyzji, pracy zespołowej i kształtowania struktur organizacyjnych.

Jakie są najważniejsze kroki w przy- gotowaniu kultury organizacyjnej do wprowadzenia AI?
Wygląda to jak strojenie orkiestry przed wielkim koncertem. Po pierwsze, musimy edukować i wzmocnić świadomość pracowników na temat AI, aby wszyscy byli zaznajomieni z nutami i instrumentami, które będą wykorzystywane. Następnie liderzy powinni opanować umiejętności zarządzania zmianą, by być jak dyrygenci, którzy prowadzą zespół przez okres transformacji. W końcu nie zapominajmy o wartościach firmy– to fundament, na którym budujemy naszą symfonię przyszłości.

A czy jest jakiś najistotniejszy instru- ment w tej orkiestrze?

W orkiestrze AI najistotniejszym instrumentem jest zaangażowanie ludzi. Bez odpowiedniego przygotowania, edukacji i współpracy pracowników cała symfonia może stracić harmonię. Właśnie ludzie są tym, co nadaje życie i znaczenie naszym technologicznym osiągnięciom, a także sprawia, że AI może naprawdę wspierać nasze cele biznesowe i tworzyć wartość dla całej organizacji.

Jakie są trzy kluczowe cechy, które powinien posiadać manager chcący skutecznie wdrożyć AI w swojej organizacji?

Po pierwsze, manager powinien być otwarty na innowacje i gotów do eksperymentowania z nowymi technologiami. Po drugie, powinien mieć umiejętność inspirowania i motywowania swojego zespołu, aby wszyscy zaangażowali się w proces zmiany. I wreszcie po trzecie, powinien być w stanie zarządzać ryzykiem i być elastyczny w podejmowaniu decyzji, ponieważ wdrożenie AI często wiąże się z nieprzewidywalnością i koniecznością szybkiego dostosowywania się do zmieniających się okoliczności.

Jest pani wicerektorką znakomitej polskiej uczelni biznesowej – Akademii Leona Koźmińskiego. Jak przygotowaliście się na wprowadzenie AI?

Od wielu lat AI jest ważnym elementem kierunków naszych studiów. Zdając sobie sprawę z rosnącej roli AI, na Akademii Leona Koźmińskiego podjęliśmy strategiczne decyzje dotyczące edukacji i badania. Ukształtowaliśmy nasze programy nauczania, uwzględniając zarówno techniczne, jak i etyczne aspekty AI. Ponadto stworzyliśmy interdyscyplinarne zespoły naukowe, które wspólnie prowadzą badania nad zmianami w tej technologii. W ten sposób uczelnia tworzy sprzyjające środowisko dla eksploracji i adaptacji AI, czym dostosowuje się do dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości. Aktualnie przygotowaliśmy także rekomendacje dotyczące bezpiecznego i etycznego wykorzystania ChatGPT dla naszych studentów oraz kadry.

W jaki sposób AI może wpłynąć na kształcenie przyszłych pokoleń? AI ma ogromny potencjał w eduka- cji – może pomóc w personalizacji nauczania, dostosowując materiały i tempo pracy do indywidualnych po- trzeb uczniów. Może też wspomagać nauczycieli przez zwalnianie ich z ruty- nowych zadań, takich jak sprawdzanie prac czy planowanie lekcji, aby mogli skupić się na bardziej wartościowych aspektach nauczania. Wreszcie AI mo- że zainspirować nas do przemyślenia sposobu, w jaki uczymy się i współ- pracujemy, promując kreatywność, innowacyjność i umiejętność adaptacji do zmieniającego się świata.

Czy uważa pani, że AI może przyczynić się do większej równości społecznej w biznesie i edukacji?

Niewątpliwie AI ma potencjał do zmniejszenia nierówności, ale to zależy od tego, jak będziemy ją wykorzystywać. Jeśli zadbamy o to, aby dostęp do technologii i szkoleń był powszechny i sprawiedliwy, to AI może pomóc wyrównać szanse, umożliwiając ludziom zdobywanie wiedzy i umiejętności niezależnie od ich tła. Kluczem jest tutaj demokratyzacja wiedzy i technologii – musimy dzielić się nimi, aby wszyscy mogli skorzystać z dobrodziejstw AI.

Jaka jest rola etyki i odpowiedzialności społecznej w kontekście wdrożenia AI w biznesie i edukacji?

Etyka i odpowiedzialność społeczna mają kluczowe znaczenie dla przyszłości AI. Musimy pamiętać, że technologia nie jest wartością samą w sobie – to, co ważne, to jej wpływ na społeczeństwo i na nasze życie. Wdrażając AI, powinniśmy dążyć do minimalizowania potencjalnych negatywnych skutków, takich jak utrata miejsc pracy czy naruszenia prywatności, a jednocześnie maksymalizować korzyści społeczne, takie jak zwiększenie produktywności czy poprawa jakości życia. Managerowie i decydenci powinni dążyć do tworzenia uczciwych i transparentnych systemów AI, które szanują prawa i wartości ludzkie. A przede wszystkim powinniśmy zachować czujność i kontynuować dialog na temat etyki i odpowiedzialności w kontekście AI, aby razem kształtować przyszłość, która będzie dla nas wszystkich korzystna.

Jakie są główne wnioski wypływające z pani książki, które warto przekazać managerom i nauczycielom?
Przede wszystkim AI nie jest zagrożeniem dla ludzi, ale ogromną szansą. Jeśli managerowie i nauczyciele nauczą się korzystać z AI, mogą zyskać na efektywności, innowacyjności i adaptacji do zmieniającego się świata. Kluczowe jest podejście do AI jako narzędzia wspomagającego, które może współpracować z ludźmi, zamiast ich zastępować. Ponadto warto zainwestować w rozwijanie umiejętności związanych z AI, aby móc efektywnie wykorzystywać jej potencjał.